I PR 358/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Stypułkowska (sprawozdawca). Sędziowie: A. Filcek, K. Zieliński.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Stanisława G. przeciwko Zakładom Produkcji Maszyn Handlowych w B. o wynagrodzenie za projekt wynalazczy na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 4 lipca 1974 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od pozwanych Zakładów następujących kwot: 1.500 zł nagrody za projekt racjonalizatorski, 1.200 zł wynagrodzenia za opis techniczny tego projektu, 500 zł tytułem zwrotu kosztów poniesionych w związku z odwołaniem się do jednostki nadrzędnej i 98 zł tytułem zwrotu kosztów maszynopisania oraz 1.400 zł odsetek za zwłokę w wypłaceniu należnego mu wynagrodzenia.Pozwane Zakłady uznały powództwo co do odsetek za jeden miesiąc zwłoki i wnosiły o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie.Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powoda 117 zł, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i następująco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie:Powód jest autorem projektu racjonalizatorskiego pod tytułem "Stan zerowy budynku socjalno-magazynowego w G. (fundament w kurzawce)". Jednostka nadrzędna nad pozwanymi Zakładami orzeczeniem z dnia 11 lipca 1973 r. uznała projekt powoda za projekt racjonalizatorski "z datą pierwszeństwa zgłoszenia w dniu 8 czerwca 1972 r." Pozwane Zakłady w dniu 20 lipca 1973 r. wypłaciły powodowi wynagrodzenie w kwocie 17.500 zł, a ponadto 2.500 zł nagrody.Sąd Wojewódzki przychylił się do zarzutów pozwanych Zakładów, iż w myśl przepisu art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. Nr 43, poz. 272) twórcy pracowniczego projektu wynalazczego może przysługiwać nagroda tylko wówczas, gdy nie przysługuje mu prawo do wynagrodzenia. Pozwane Zakłady zaś wypłaciły powodowi wynagrodzenie za projekt racjonalizatorski. Bezpodstawne wypłacenie mu z tego tytułu także nagrody nie rodzi roszczenia o jej podwyższenie. Nie przysługuje też powodowi wynagrodzenie za sporządzenie opisu projektu wynalazczego, gdyż wedle przepisu § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1972 r. w sprawie projektów wynalazczych (Dz. U. Nr 54, poz. 351) zgłoszenie projektu wynalazczego powinno zawierać opis tego projektu. Opis więc stanowi integralną część projektu, za który przysługuje tylko jedno wynagrodzenie. Brak jest też podstaw prawnych do oddzielnego wynagrodzenia za sporządzenie odwołania do jednostki nadrzędnej. Powód zaś nie wykazał, aby poniósł koszty związane z maszynopisaniem.Sąd Wojewódzki uznał za częściowo uzasadnione roszczenia powoda w przedmiocie odsetek za zwłokę.Decyzja o przyjęciu projektu powoda do stosowania zapadła w dniu 11 lipca 1973 r. Pozwane Zakłady jednak przyznały, że już w dniu 14 maja tegoż roku otrzymały wiadomość, iż jednostka nadrzędna poleci przyjęcie projektu powoda do stosowania, a także że projekt ten już uprzednio zastosowały. W myśl przeto § 26 cytowanego rozporządzenia pozwane Zakłady powinny wypłacić powodowi wynagrodzenie, a przynajmniej jego część najpóźniej do dnia 14 czerwca 1973 r. Powodowi przysługują więc odsetki zwłoki za jeden miesiąc.Powód w rewizji wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i o uwzględnienie powództwa w całości.Rewizja nie jest uzasadniona z następujących przyczyn: Wbrew zarzutom skarżącego, trafny jest pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż przyznanie twórcy wynagrodzenia za efekty uzyskane przez stosowanie pracowniczego projektu wynalazczego (art. 93 ustawy o wynalazczości) wyłącza jego uprawnienia do nagrody przewidzianej art. 106 ust. 3 tej ustawy. Trafnie też Sąd Wojewódzki stwierdził, że w myśl cytowanego przez ten Sąd przepisu § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1972 r. w sprawie projektów wynalazczych, opis projektu wynalazczego stanowi integralną część zgłoszenia tego projektu, za który przysługuje tylko wynagrodzenie z tytułu uzyskanych efektów jego stosowania. Opis bowiem projektu umożliwia zrozumienie jego istoty. Dodatkowe wynagrodzenie - poza wynagrodzeniem z tytułu efektów zastosowania projektu wynalazczego - przysługuje twórcy tylko w wypadkach wymienionych w cytowanej ustawie i w rozporządzeniu w sprawie projektów wynalazczych, a mianowicie za dostarczenie dokumentacji technicznej przydatnej do stosowania projektu (art. 101 ustawy) bądź też tytułem zwrotu udokumentowanych wydatków poniesionych przez twórcę przy opracowaniu i realizacji projektu wynalazczego, jak kosztów badań, prób, modeli i prototypów potrzebnych do dokonania oceny przydatności projektu (§ 27 ust. 6 cytowanego rozporządzenia). Powód zaś nie kwestionuje tego, że dokumentacja jego projektu racjonalizatorskiego została wykonana przez biuro projektów "Biprotechma" w G. Natomiast wymienione wyżej dodatkowe wydatki twórcy, związane z opracowaniem i realizacją projektu, nie obejmują opisu zgłoszenia, gdyż - jak wyjaśniono - stanowi on integralną część zgłoszenia, za którą nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie.Wbrew zarzutom skarżącego, brak jest podstaw prawnych dla jego roszczeń o zwrot wydatków poniesionych w toku postępowania administracyjnego, jakie toczyło się w związku z jego odwołaniem od decyzji pozwanych Zakładów do jednostki nadrzędnej w sprawie uznania jego projektu za projekt racjonalizatorski i przyjęcia go do stosowania.Nieuzasadnione są także zarzuty powoda co do przysługujących mu odsetek za zwłokę. Podstawę prawną tego roszczenia stanowi przepis § 26 ust. 4 cytowanego rozporządzenia w sprawie projektów wynalazczych; wedle tego przepisu, jeżeli wynagrodzenie za projekt wynalazczy nie zostanie wypłacone w terminie, twórcy przysługuje prawo do ustawowych odsetek z zwłokę w wysokości 8% w stosunku rocznym, chyba że jednostka gospodarki uspołecznionej zobowiązana do wypłaty wykaże brak winy. Jest to przepis szczególny w stosunku do powołanego przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 481 k.c. Roszczenie o wynagrodzenie staje się wymagalne z nadejściem terminów, w których powinno być wypłacone, a nie - jak zarzuca powód - z momentem zgłoszenia projektu wynalazczego (orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1973 r. I PR 485/73 - OSNCP 1974, z. 6, poz. 120 i z dnia 5 października 1973 r. I PR 404/73 - OSNCP 1974, z. 7-8, poz. 135). Rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego w tym przedmiocie, mimo powołania niewłaściwej podstawy prawnej, jest prawidłowe. Pozwane Zakłady bowiem wykazały brak winy w opóźnionej wypłacie twórcy wynagrodzenia, gdyż ten zaniedbał obowiązku niezwłocznego zgłoszenia projektu racjonalizatorskiego (§ 6 ust. 1 cytowanego rozporządzenia), co spowodowało opóźnienie w rozstrzygnięciu sporu co do tego, czy zgłoszony przez niego projekt jest projektem racjonalizatorskim.Z tych względów rewizja, jako nieuzasadniona, podlega oddaleniu (art. 387 k.p.c.), jak również wniosek pozwanych Zakładów o zwrot kosztów postępowania rewizyjnego - z uwagi na osobistą sytuację powoda przebywającego w zakładzie karnym (art. 102 k.p.c.).