I PRN 116/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Zieliński. Sędziowie SN: E. Jachczyk (sprawozdawca), M. Rafacz-Krzyżanowska.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, M. Sławińskiej, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Haliny B. przeciwko Hucie w C. o ustalenie wymiaru urlopu, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 8 lutego 1978 r.uchylił zaskarżony wyrok i zmieniając orzeczenie Zakładowej Komisji Rozjemczej przy Hucie w C. z dnia 29 lipca 1977 r. nr 15/77 ustalił, że wnioskodawczyni uzyskała z dniem 1 września 1976 r. prawo do urlopu wypoczynkowego za 1976 rok w wymiarze 17 dni, a oddalił wniosek w pozostałej części.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni domagała się ustalenia wymiaru należnego jej w pozwanej Hucie urlopu wypoczynkowego twierdząc, że wypowiedzenie warunków pracy i płacy w miejscu poprzedniego zatrudnienia zrozumiała błędnie jako rozwiązanie stosunku pracy i przed rzeczywistym rozwiązaniem podjęła zatrudnienie w pozwanej Hucie, w związku z czym umowa o pracę z zakładem jej poprzedniego zatrudnienia wygasła wskutek porzucenia pracy, jednak bez takiego zamiaru ze strony wnioskodawczyni. Prośba wnioskodawczyni skierowana po zorientowaniu się o pomyłce do zakładu poprzedniego zatrudnienia o rozwiązanie z nią umowy o pracę za porozumieniem stron okazała się bezskuteczna.Zakładowa Komisja Rozjemcza przy pozwanej Hucie orzeczeniem z dnia 29.VII.1977 r. nie uwzględniła żądania wnioskodawczyni o zaliczenie jej do czasu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, okresu zatrudnienia w poprzednim miejscu pracy.Okręgowy Sąd Pracy, do którego wnioskodawczyni odwołała się od orzeczenia Komisji Rozjemczej, wyrokiem z dnia 8.II.1978 r. ustalił, że z dniem 1.IX.1976 r. wnioskodawczyni nabyła prawo do 20-dniowego urlopu wypoczynkowego za rok 1976. Rozstrzygnięcie to Okręgowy Sąd Pracy podjął na podstawie następujących ustaleń i wniosków. Wnioskodawczyni zatrudniona poprzednio w jednym tylko zakładzie pracy od dnia 2.IX.1959 r. porzuciła pracę w dniu 21.VIII.1975 r., a więc już pod rządem kodeksu pracy, co jest niesporne między stronami. Zatem - zdaniem Sądu - zgodnie z art. 156 § 2 k.p. oraz art. XVII przep. wprow. ten kodeks nie można wnioskodawczyni zaliczyć okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym zastąpiło porzucenie pracy, ale dotyczy to okresu tylko od dnia wejścia w życie kodeksu pracy (1.I.1975 r.) do dnia porzucenia pracy (21.VIII.1975 r.), a więc 7 mies. i 21 dni. W dacie porzucenia pracy wnioskodawczyni - zdaniem Sądu - miała przepracowane w poprzednim zakładzie 15 lat, 10 mies. i 20 dni, nadto należało jej zaliczyć (niesporne) 3 lata nauki w zasadniczej szkole zawodowej (art. 155 § 1 pkt 1 i art. 156 § 2 k.p.), a więc okres pracy, od którego zależał w tym dniu wymiar jej urlopu wynosił łącznie 18 lat, 10 mies. i 20 dni. Po potrąceniu okresu (7 mies. i 21 dni) od wejścia w życie kodeksu pracy do dnia porzucenia pracy pozostaje 18 lat, 2 mies. i 29 dni, co uprawniałoby wnioskodawczynię do 26 dni roboczych urlopu (art. 134 § 1 pkt 3 k.p.). Zgodnie jednak z art. 157 § 1 i § 2 k.p. tak ustalony urlop należy - zdaniem Sądu - obniżyć o jeden szczebel w jednym roku kalendarzowym, a więc do 20 dni roboczych (art. 154 § 1 pkt 3 k.p.), co znalazło wyraz w treści wyroku.Od powyższego wyroku na skutek podania pozwanej Huty wniósł rewizję nadzwyczajną Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych domagając się uchylenia tego wyroku i ustalenia, że wnioskodawczyni przysługuje prawo do urlopu w wymiarze 17 dni roboczych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.Trafnie zarzuca skarżący, że Okręgowy Sąd Pracy błędnie zinterpretował art. XVII przep. wprow. kodeks pracy uznając, iż część okresu zatrudnienia przypadająca przed dniem wejścia w życie kodeksu pracy wlicza się do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, nawet wtedy, gdy cały ten okres zatrudnienia zakończył się porzuceniem pracy po wejściu w życie kodeksu pracy. Wykładnia taka jest sprzeczna zarówno z celem przepisu art. XVII przep. wprow. k.p., jak i z brzmieniem przepisów art. 156 § 2 k.p.W myśl art. XVII przep. wprow. kodeks pracy "okresem zatrudnienia przypadającym przed dniem wejścia w życie kodeksu pracy" jest każdy okres zatrudnienia, które przed tym dniem ustało wskutek rozwiązania umowy o pracę. Nie jest takim okresem okres zatrudnienia, które wprawdzie powstało przed wejściem w życie kodeksu pracy, ale ustało wskutek rozwiązania umowy o pracę po wejściu w życie tego kodeksu. Tym samym cytowany przepis nie może mieć zastosowania do oceny skutków porzucenia pracy po wejściu w życie kodeksu pracy.Zatem w myśl art. 156 § 2 k.p. do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, nie zalicza się okresu zatrudnienia zakończonego porzuceniem pracy po dniu wejścia w życie kodeksu pracy, nawet jeżeli zatrudnienie nastąpiło przed tą datą. Nie będzie w tym przypadku, jak to błędnie ocenia Sąd Pracy, działania prawa wstecz, ponieważ idzie o skutki prawne, zdarzenia, które nastąpiły pod rządem kodeksu pracy.Należało również zważyć, że niesłuszne było stanowisko zajęte przez Zakładową Komisję Rozjemczą i podtrzymywane przez pozwaną Hutę, jakoby oprócz zastosowania "sankcji" z art. 156 § 2 k.p. należało w niniejszym przypadku zastosować także "sankcję" z art. 157 § 2 k.p. w związku z porzuceniem pracy. W niniejszej sprawie niewliczenie do okresu pracy, od którego zależał wymiar urlopu wnioskodawczyni, okresu zatrudnienia zakończonego porzuceniem pracy spowodowało obniżenie wymiaru urlopu wnioskodawczyni z 26 do 17 dni roboczych po uwzględnieniu, że wnioskodawczyni zalicza się do omawianego okresu pracy 3 lata z tytułu ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej (art. 156 § 2 , art. 155 § 1 pkt 1 i art. 154 § 1 pkt 2 k.p.). Tym samym wnioskodawczyni otrzyma urlop w wymiarze o jeden stopień niższy (niż przewidziany w art. 157 § 1 k.p. wymiar "bezpośrednio niższy") od tego, który przysługiwałby jej na podstawie art. 154 i 155 k.p. przed porzuceniem pracy. Bezprzedmiotowe staje się w tych warunkach stosowanie "sankcji" z art. 157 k.p.Przewidziany w art. 157 § 1 k.p. "bezpośrednio niższy" wymiar urlopu ma w myśl § 2 tego przepisu zastosowanie do tych tylko (odpowiednio) przypadków, gdy niewliczenie - do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu - okresu zatrudnienia zakończonego porzuceniem pracy nie spowoduje obniżenia wymiaru urlopu w stosunku do wymiaru, który przysługiwał pracownikowi przed porzuceniem pracy.Zatem zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 i § 2 k.p. w zw. z art. XVII przep. wprow. k.p. oraz interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Naruszenie tego interesu polega na przyznaniu pracownikowi nienależnego uprawnienia pociągającego za sobą skutki finansowe na dłuższy okres. Z powyższych względów należało w myśl art. 422 § 1 k.p.c. w zw. z art. 277 § 2 k.p. orzec jak w sentencji wyroku.