I PRN 119/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Wasilewski. Sędziowie SN: E. Brzeziński (sprawozdawca), W. Dębicka.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Zdzisława K., Leszka K. i Zdzisława M. przeciwko Przedsiębiorstwu Hodowli Roślin i Nasiennictwa - Stacji Hodowli Roślin w O. o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 30 grudnia 1982 r.oddalił rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneUwzględniając roszczenia wnioskodawców, Zakładowa Komisja Rozjemcza przy Kombinacie Stacji Hodowli Roślin w O. orzeczeniem z dnia 19.III.1982 r. nakazała stronie pozwanej wypłacić Zdzisławowi K. kwotę 49.525,50 zł, Leszkowi K. kwotę 2957 zł oraz Zdzisławowi M. kwotę 49.710,80 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w latach 1978-1982.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie - po rozpoznaniu odwołania strony pozwanej - wyrokiem z dnia 30.XII.1982 r. zmienił orzeczenie Komisji w ten sposób, że zasądzoną na rzecz Zdzisława K. kwotę 49.525,50 zł obniżył do kwoty 46.729 zł, a zasądzoną na rzecz Zdzisława M. kwotę 49.710,80 zł obniżył do kwoty 35.388 zł. W pozostałej części Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odwołanie oddalił, wskazując w uzasadnieniu m.in., co następuje:"Poza sporem jest, że wnioskodawcy Zdzisław K. i Zdzisław M. pracowali na stanowisku specjalisty do spraw zaopatrzenia. Także Leszek K. ma w zakresie czynności wymienione prace w zaopatrzeniu. Wnioskodawcy na podstawie delegacji służbowych kierowani byli po całym kraju po części zamienne do maszyn rolniczych i samochodów. Części zamienne pobierali, kwitowali ich odbiór i odpowiadali materialnie do chwili przekazania w macierzystym zakładzie. Daty wyjazdów wnioskodawców, jak i ich częstotliwość była niesporna między stronami. Dlatego też Sąd zlecił biegłemu wyliczenie ilości godzin nadliczbowych przepracowanych przez wnioskodawców, jak i ogólnej należności z tego tytułu. Opinię biegłego Sąd podzielił. Nie była ona kwestionowana co do wysokości przez strony. Biegły wyliczył należności dla poszczególnych wnioskodawców. Sąd, zmieniając częściowo orzeczenie Komisji Rozjemczej, przyznał im kwoty wymienione w sentencji wyroku, korygując jedynie należność wyliczoną dla wnioskodawcy Zdzisława M. i uwzględniając tu zarzut przedawnienia (...)".W rewizji nadzwyczajnej, wniesionej do Sądu Najwyższego dnia 14.VII.1983 r., Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych domaga się uchylenia powyższego wyroku i poprzedzającego go orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej oraz oddalenia wniosku wnioskodawców z następujących względów:"Z akt sprawy wynika, że kierowcy dokonujący przewozu zakupionych przez zaopatrzeniowców towarów pobierali miesięczny zryczałtowany dodatek za wykonywanie czynności dodatkowych, m.in. za konwojowanie. W tej sytuacji żądania zgłoszone przez wnioskodawców pod adresem pozwanego zakładu pracy są bezpodstawne. Pracodawca nie mógł dwukrotnie wynagradzać za tę samą czynność i dlatego czas przejazdu powrotnego wnioskodawców do zakładu pracy nie był ich czasem pracy, lecz czasem podróży, za który w świetle obowiązujących przepisów nie przysługuje wynagrodzenie (...) (roszczenia wnioskodawców) byłyby słuszne, ale tylko w tym przypadku, jeśli miałoby miejsce świadczenie pracy w godzinach nadliczbowych przez wnioskodawców, a nie - jak wynika z materiału sprawy - podróż w charakterze pasażerów (...)".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Bezpodstawnie w rewizji nadzwyczajnej twierdzi się, jakoby z materiału niniejszej sprawy wynikało, iż wnioskodawcy w spornych okresach jedynie podróżowali w charakterze pasażerów. W rzeczywistości z akt sprawy wynika - zgodnie z ustaleniami Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - że w tych okresach wnioskodawcy przewozili do macierzystego zakładu pracy na polecenie przełożonych części zamienne do maszyn rolniczych i samochodów, za które ponosili materialną odpowiedzialność. Takich działań wnioskodawców nie można traktować jako zwykłego "podróżowania". Było to wykonywanie przez wnioskodawców ich "normalnej" pracy. Za pracę tę powinni otrzymać stosowne wynagrodzenie, a ponieważ pracę tę wykonywali w godzinach nadliczbowych, nie można uznać za rażące naruszenie prawa i interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przyznania wnioskodawcom wynagrodzenia w kwotach wymienionych w zaskarżonym rewizją nadzwyczajną wyroku, a obliczonych w sposób zgodny z założeniami kodeksu pracy.Odmiennych wniosków nie usprawiedliwia podniesiona w rewizji nadzwyczajnej okoliczność, że strona pozwana wypłacała kierowcom miesięczny zryczałtowany dodatek za wykonywanie czynności dodatkowych, m.in. za konwojowanie.Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie upoważnia ani do wniosku, że kierowcy ponosili materialną odpowiedzialność za przewożone części, ani do wniosku, że czynności, za które wypłacany był kierowcom dodatek, były tymi samym czynnościami, do wykonywania których delegowani byli wnioskodawcy. Gdyby przewożone części nie zostały dostarczone do miejsca przeznaczenia, strona pozwana zapewne w pierwszej kolejności żądałaby od wnioskodawców wyjaśnienia, co się z nimi stało, i ich wartością obciążyłaby wnioskodawców, a nie kierowców. Jeśliby jednak nawet były to rzeczywiście te same czynności, także w takiej sytuacji zaskarżonego wyroku nie można by uznać za sprzeczny z wymogami prawa. Okoliczność bowiem, że zakład pracy bez potrzeby ekonomicznej zleca wykonanie tych samych czynności zbyt dużej grupie pracowników, rodzi ewentualną potrzebę dokonania stosownych usprawnień organizacyjnych w tym zakładzie pracy, ale nie pozbawia prawa do wynagrodzenia tych pracowników, którzy zlecone im - choćby niepotrzebnie - czynności wykonali.W konsekwencji nie zawierająca uzasadnionych podstaw rewizja nadzwyczajna nie mogła odnieść skutku i z mocy art. 421 § 1 i § 2 k.p.c. podlegała oddaleniu.