I PRN 148/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Stypułkowska. Sędziowie SN: Z. Świeboda (sprawozdawca), Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Stefana R. przeciwko Rejonowemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M. o nagrodę jubileuszową na skutek rewizji nadzwyczajnej Centralnej Rady Związków Zawodowych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 28 maja 1980 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę w części dotyczącej odwołania wnioskodawcy przekazał Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania; oddalił odwołanie pozwanego Przedsiębiorstwa.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca podjął pracę z dnia 20.XI.1957 r. w Gazowni w Z. jako palacz. Z dniem 16.XI.1962 r. został służbowo przeniesiony do pracy w wodociągach i kanalizacji, gdzie dotąd pracuje. W 1978 r. otrzymał gratyfikację jubileuszową za 15 lat pracy w wodociągach i kanalizacji w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia za pracę. Zakładowa Komisja Rozjemcza, do której wnioskodawca z początkiem 1980 r. zwrócił się o zasądzenie gratyfikacji jubileuszowej należnej - po przepracowaniu 20 lat - w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę, uwzględniła roszczenie odpowiadające jednomiesięcznemu wynagrodzeniu za pracę jako różnicy między pobraną gratyfikacja jubileuszową w 1978 r. za przepracowanie 15 lat w wodociągach i kanalizacji z nabytym z dniem 1.I.1980 r. uprawnieniem do gratyfikacji jubileuszowej po przepracowaniu 20 lat. Komisja uznała, że przepisy dotyczące gratyfikacji jubileuszowej weszły w życie z dniem 1.I.1980 r. i nie mają mocy wstecznej.Na skutek odwołania obu stron Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28.V.1980 r. zmienił orzeczenie Zakładowej Komisji Rozjemczej i oddalił wniosek oraz odwołanie wnioskodawcy. Sąd stanął na stanowisku, że wnioskodawcy w 1978 r. należała się gratyfikacja jubileuszowa za przepracowanie w wodociągach i kanalizacji 15 lat. Taka gratyfikację wnioskodawca pobrał i jakkolwiek już od 20.IX.1957 r. pracował w gazowni, to okres pracy w ostatnio wymienionym miejscu pracy zaliczałby się mu w świetle uchwały nr 138 Rady Ministrów z dnia 22 września 1978 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania (M.P. Nr 35, poz. 132) dopiero od dnia 1.I.1980 r., tj. od dnia wejścia w życie tej uchwały, jednakże uchwała ta - zdaniem Sądu - nie ma mocy wstecznej.W rewizji nadzwyczajnej wniesionej w terminie Centralna Rada Związków Zawodowych wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuca rażące naruszenie przepisów załącznika nr 24a do Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia 28 grudnia 1974 r., obejmującego aneks do art. 13 ust. 3 Układu oraz § 2 i 11 uchwały nr 138 Rady Ministrów z dnia 22 września 1978 r.Według art. 13 Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia 28 grudnia 1974 r. za długoletnią ciągłą pracę przysługują pracownikom gratyfikacje jubileuszowe, przy czym po przepracowaniu 20 lat w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę. Stosownie zaś do treści załącznika nr 24a do Układu Zbiorowego Pracy obejmującego aneks do art. 13 ust. 3 Układu za długoletnią ciągłą pracę przysługują pracownikom zakładów pracy komunikacji miejskiej oraz wodociągów i kanalizacji gratyfikacje jubileuszowe po przepracowaniu 10, 15, 20, 25, 30, 35, 45, 50 lat, przy czym po przepracowaniu 15 lat - w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia za pracę, a po przepracowaniu 20, 25 i 35 lat - w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Prawo do gratyfikacji jubileuszowej - jak stanowi § 1 załącznika nr 24a do Układu Zbiorowego Pracy - powstaje w dniu ukończenia przez pracownika wymaganego okresu pracy.Na tle tych przepisów uwydatnia się różnica w zakresie prawa i wysokości gratyfikacji jubileuszowych między pracownikami gospodarki komunalnej i mieszkaniowej zatrudnionymi w komunikacji miejskiej oraz wodociągach i kanalizacji a innymi pracownikami. Do pracowników bowiem wymienionych jako pierwsi odnosi się korzystniejsze unormowanie zawarte w załączniku nr 24a, stanowiącym aneks do art. 13 ust. 3 Układu. Drugich zaś pracowników dotyczą postanowienia art. 13 Układu. Ponieważ wnioskodawca pracował w gazowni w okresie od 20.XI.1957 r. do 15.XI.1962 r., z dniem 16.XI.1962 r. zaś podjął pracę w wodociągach i kanalizacji, gdzie pracuje do chwili obecnej, otrzymał gratyfikację jubileuszową w 1978 r. w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia za pracę - po przepracowaniu 15 lat w tych wodociągach i kanalizacji (aneks do art. 13 ust. 3 Układu objętego załącznikiem nr 24a do tego Układu).Prawo do następnej gratyfikacji jubileuszowej nabyłby wnioskodawca po przepracowaniu 20 lat w wodociągach i kanalizacji, co przypadałoby już na rok 1982.Jednakże uchwała nr 138 Rady Ministrów z dnia 22 września 1978 r., która weszła w życie z dniem 1.I.1980 r., przewidziała możliwość zaliczenia do okresu pracy uprawniającego do gratyfikacji jubileuszowej, bez względu na przerwy w zatrudnieniu, okresów zatrudnienia w uspołecznionych zakładach pracy, w których przepisy o nagrodach obowiązują lub obowiązywały w okresie zatrudnienia pracownika (§ 2 ust. 1 pkt 1 uchwały). W ten sposób stworzona została możliwość zaliczenia do nabycia prawa do dalszej gratyfikacji jubileuszowej okresu pracy wnioskodawcy w gazowni. Wnioskodawca bowiem - po wejściu w życie uchwały nr 138 Rady Ministrów - uzyskał prawo do gratyfikacji jubileuszowej w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę.Niewątpliwie wyłania się zagadnienie, czy okres pracy uprawniający do gratyfikacji jubileuszowej ma upłynąć po wejściu w życie uchwały, czy też mógł upłynąć przedtem i czy dopiero wejście w życie uchwały dało prawo do zaliczenia wymienionego okresu.Z przepisów uchwały można wyprowadzić wniosek, że uchwała nr 138 Rady Ministrów z dnia 22 września 1978 r. daje podstawę do zaliczenia okresu pracy uprawniającego do gratyfikacji jubileuszowej bez względu na przerwy w zatrudnieniu w sytuacjach określonych w § 2 i 3 uchwały, i to nie tylko wtedy, gdy wymagany okres pracy upłynął po dniu 1.I.1980 r. ale również wówczas, gdy ten okres upłynął wcześniej, ponieważ dopiero wejście w życie uchwały dało prawo do jego zaliczenia.Wymienione przepisy § 2 i 5 przewidują zaliczalność okresów zatrudnienia do nabycia uprawnień do gratyfikacji jubileuszowej. Z § 11 uchwały zaś wynika m.in. unormowanie sytuacji w razie nabycia przez uprawnionego prawa do dwóch lub więcej gratyfikacji w dniu wejścia w życie przepisów je wprowadzających, a następnie w ciągu 12 miesięcy i wypłatę określonej gratyfikacji tudzież sposób jej wypłaty.Gratyfikację oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy (§ 9 ust. 1 uchwały). Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie uczynił przedmiotem badania tej okoliczności, a w aktach sprawy brak jest w tym zakresie materiału dowodowego.Wprawdzie Zakładowa Komisja Rozjemcza zasądziła już wynagrodzenie jednomiesięczne dla wnioskodawcy, ale nie określiła go wielkością sumy pieniężnej, a takie orzeczenie nie nadawałoby się do wykonania. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpoznaniu sprawy zasądził zatem kwotę odpowiadającą trzymiesięcznemu wynagrodzeniu wnioskodawcy za pracę. Należy dodać, że na przeszkodzie w uwzględnieniu wniosku nie stoją w odniesieniu do wnioskodawcy sytuacje faktyczne przewidziane § 11 uchwały.Z tych przeto przyczyn należało orzec jak w sentencji (art. 422 § 1 i § 2 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p.).