I PRN 151/84

WyrokIzba Cywilna1984-08-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres nauki w Studium Przygotowawczym Politechniki Śląskiej w Gliwicach w latach 1951-1953 podlega zaliczeniu do okresu pracy, od którego zależy prawo do nagrody jubileuszowej, na podstawie § 4 ust. 3 pkt 1 uchwały Nr 138 Rady Ministrów z dnia 22 września 1978 r.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okres nauki w Studium Przygotowawczym Politechniki Śląskiej w Gliwicach w latach 1951-1953 nie podlega zaliczeniu do okresu pracy uprawniającego do nagrody jubileuszowej. Studium Przygotowawcze nie miało charakteru szkoły stopnia ponadpodstawowego w rozumieniu § 4 ust. 3 pkt 1 uchwały Nr 138 Rady Ministrów z dnia 22 września 1978 r., a jego celem było przygotowanie do studiów wyższych, a nie podnoszenie kwalifikacji zawodowych czy przygotowanie do podjęcia zatrudnienia.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się zaliczenia okresu nauki w Studium Przygotowawczym Politechniki Śląskiej do okresu pracy, od którego zależy prawo do nagrody jubileuszowej. Zakładowa Komisja Rozjemcza oddaliła wniosek. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił orzeczenie, zaliczając okres nauki. Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wniósł rewizję nadzwyczajną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i oddalił odwołanie wnioskodawcy.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się przed Zakładową Komisją Rozjemczą przy Hucie "Katowice" ustalenia, że okres nauki pobieranej przez niego w Studium Przygotowawczym Politechniki Śląskiej w Gliwicach w latach 1951/52 i 1952/53 podlega zaliczeniu do okresu pracy, od którego zależy prawo do nagrody jubileuszowej.Zakładowa Komisja Rozjemcza orzeczeniem z dnia 14 marca 1984 r. wniosek oddaliła uznając, że okres nauki w Studium Przygotowawczym, w świetle postanowienia § 4 ust. 3 pkt 1 uchwały Nr 138 Rady Ministrów z dnia 22 września 1978 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania (M. P. 1978 r. Nr 35 poz. 132), nie podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia uprawniającego do nagrody jubileuszowej.W wyniku odwołania wnioskodawcy, Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, wyrokiem z dnia 3 kwietnia 1984 r. zmienił zaskarżone orzeczenie i zaliczył okres nauki wnioskodawcy w Studium Przygotowawczym Politechniki Śląskiej w Gliwicach w latach 1951-1953 do okresu pracy, od którego zależy prawo do nagrody jubileuszowej uznając, że Studium Przygotowawcze miało charakter szkoły ponadpodstawowej w rozumieniu § 4 ust. 3 pkt 1 uchwały Nr 138.W rewizji nadzwyczajnej opartej na zarzutach rażącego naruszenia prawa, Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenia odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej przy Hucie "Katowice" z dnia 14 lutego 1984 r. Nr 57/83.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Uprawnienie wnioskodawcy do nagrody jubileuszowej za 35 lat pracy uzależnione jest od oceny, czy okres nauki w Studium Przygotowawczym Politechniki Śląskiej w Gliwicach w latach 1951-1953 podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia.Zgodnie bowiem z przepisem § 4 ust. 3 pkt 1 wym. uchwały Nr 138 Rady Ministrów z dnia 22 września 1978 r. (M. P. 1978 r. Nr 35 poz. 132) - do okresu pracy uprawniającego do nagrody, wlicza się naukę w szkole stopnia ponadpodstawowego odbywaną na podstawie skierowania zakładu pracy lub jednostki nadrzędnej pod warunkiem jej ukończenia.Uwzględniając powyższe uregulowanie, należy zgodzić się z poglądem skarżącego, że Studium Przygotowawcze Politechniki Śląskiej w Gliwicach utworzone na podstawie rozporządzenia Ministra Szkół Wyższych i Nauki z dnia 15 września 1951 r. w sprawie utworzenia studiów przygotowawczych w niektórych szkołach wyższych (Dz. U. z 1951 r. Nr 48, poz. 355), nie miało charakteru szkoły stopnia ponadpodstawowego, a zatem brak było podstaw do zaliczenia wnioskodawcy przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych okresu nauki w tym Studium.Z treści powołanego wyżej rozporządzenia wynika, że zadaniem studiów przygotowawczych jest przygotowanie do studiów w szkołach wyższych.Uzasadnia to więc pogląd, że Studium Przygotowawcze z uwagi na zakres działalności spełniało funkcję zbliżoną do kursu mającego na celu przygotowanie przyszłych studentów do kontynuowania programem objętej nauki w wyższych uczelniach.W odróżnieniu więc od nauki pobieranej w szkole stopnia ponadpodstawowego, która w zakresie swej działalności oświatowo-dydaktycznej zmierza do podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz przygotowuje do podjęcia zatrudnienia - ukończenie "studium przygotowawczego" umożliwiało wyłącznie wstęp na wyższą uczelnię.To istotne zróżnicowanie w zakresie skutków wynikających z ukończenia szkoły ponadpodstawowej oraz studium przygotowawczego, stanowi także podstawę do odmiennej oceny zaliczalności tych okresów do zatrudnienia. Brak jest bowiem podstaw do utożsamiania Studium Przygotowawczego, do którego uczęszczał wnioskodawca ze szkołą stopnia ponadpodstawowego o jakiej mowa w § 4 ust. 3 pkt 1 uchwały Nr 138 Rady Ministrów z dnia 22 września 1978 r., a tym samym do podzielenia poglądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który przyjął, że okres nauki w tym Studium podlega zaliczeniu do okresu pracy uprawniającego do nagrody jubileuszowej.W konsekwencji dokonanej przez sąd błędnej wykładni powołanych wyżej przepisów uchwały, wnioskodawcy przyznane zostało nienależne świadczenie. Okoliczność ta uzasadnia wniosek skarżącego o rozpoznanie rewizji nadzwyczajnej wniesionej po upływie sześciu miesięcy, gdyż naruszony został interes PRL.Z tych względów na podstawie art. 421 § 2 i 422 § 1 k.p.c. w związku z art. 275-277 k.p. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 421 § 2art. 275§ 4 ust. 3§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.