I PRN 152/82
WyrokIzba Cywilna1983-01-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy na mocy porozumienia stron z powodu zmniejszenia stanu zatrudnienia, przysługuje odprawa przewidziana w uchwale Nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r., jeśli zamierza pracować wyłącznie we własnym gospodarstwie rolnym, nawet jeśli już wcześniej w nim pracował?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odprawa 6-miesięczna przewidziana w uchwale Nr 169 Rady Ministrów przysługuje pracownikom, z którymi stosunek pracy został rozwiązany na zasadach określonych w tej uchwale, niezależnie od tego, czy podejmują oni zatrudnienie w już posiadanym gospodarstwie rolnym, czy też dopiero zamierzają je nabyć. Odmienne stanowisko sądu pracy było błędne, jako rażąco sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Pracownik spełniał wymagania uchwały, dlatego zakład pracy powinien mu wypłacić odprawę.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się odprawy przewidzianej w uchwale Nr 169 Rady Ministrów. Stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron z powodu zmniejszenia zatrudnienia, a pracownik złożył oświadczenie o rezygnacji z pracy w uspołecznionych zakładach na rzecz pracy we własnym gospodarstwie rolnym. Sąd Pracy oddalił odwołanie, uznając, że pracownik jedynie kontynuuje pracę w rolnictwie, a nie podejmuje jej po raz pierwszy. Minister Pracy złożył rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania w celu ustalenia wysokości wynagrodzenia i odprawy.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się wypłacenia mu odprawy przewidzianej w uchwale Nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M. P. 1981 r. Nr 21 poz. 195). Zakładowa Komisja Rozjemcza oddaliła wniosek a Sąd Pracy i Ub. Społecznych oddalił odwołanie z tym uzasadnieniem, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca podjął działalność zarobkową na własny rachunek w rolnictwie, skoro pracy tej nie podjął dopiero po zwolnieniu, a przeciwnie w rolnictwie już uprzednio pracował i pracę tę jedynie kontynuuje.Od tego wyroku złożył rewizję nadzwyczajną Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w interesie wnioskodawcy i na skutek jego podania.Minister zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie § 1 i 6 wyżej cytowanej uchwały Rady Ministrów, wniósł o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, przez uwzględnienie roszczeń wnioskodawcy.Sąd Najwyższy doszedł do następujących wniosków.Zaskarżony wyrok - jak to trafnie zostało wykazane w rewizji nadzwyczajnej - rażąco narusza prawo materialne. Z akt sprawy wynika, że stosunek pracy z wnioskodawcą został rozwiązany na mocy porozumienia stron, z powodu zmniejszenia stanu zatrudnienia w grupie zawodowej, w której był on zatrudniony a przed ustaniem zatrudnienia złożył on oświadczenie, że rezygnuje z pracy w uspołecznionych zakładach pracy, ponieważ zamierza pracować wyłącznie we własnym gospodarstwie rolnym. W świetle przepisów uchwały Nr 169 Rady Ministrów (M. P. 1981 r. Nr 21 poz. 195) odprawa 6-miesięczna przysługuje pracownikom, z którymi stosunek pracy został rozwiązany w trybie i na zasadach określonych uchwałą, niezależnie od tego czy podejmują oni zatrudnienie w już posiadanym gospodarstwie rolnym, czy też zamierzają dopiero nabyć takie gospodarstwo. Odmienne stanowisko Sądu Pracy i Ub. Społecznych jest błędne, jako rażąco sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Wnioskodawca spełnia wymagania określone w § 1 i 6 cyt. uchwały Nr 169 i dlatego zakład pracy powinien mu wypłacić odprawę w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia ostatnio przez niego pobieranego.Zaskarżony wyrok nie mógł więc być utrzymany w mocy. Wobec tego, że wysokość wynagrodzenia wnioskodawcy nie została dotąd ustalona, Sąd Najwyższy w celu ustalenia tej okoliczności, a w konsekwencji wysokości odprawy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Sądowi Pracy i Ub. Społ. do ponownego rozpoznania (art. 422 § 2 k.p.c. w zw. z art. 277 § 2 k.p.).
Powiązane orzeczenia
- I PRN 98/83 1983-07-15Czy pracownikowi, któremu wypowiedziano warunki pracy w związku z czasowym ograniczeniem działalności punktu przeładunkowego, a który jednocześnie prowadzi własne gospodarstwo rolne, przysługuje 6-miesięczna odprawa na p…
- I PRN 67/83 1983-06-05Czy pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę na zasadzie porozumienia stron w celu podjęcia działalności gospodarczej na własny rachunek, przysługuje 6-miesięczna odprawa na podstawie uchwały nr 169 Rady Ministrów z d…
- I PRN 75/82 1982-09-24Czy pracownikowi przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia, przewidziana w § 6 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r., jeżeli rozwiązanie z nim umowy o pracę nastąpiło w t…
- I PRN 45/83 1983-07-04Czy pracownik, który sam wypowiedział umowę o pracę w celu podjęcia działalności zarobkowej na własny rachunek, jest uprawniony do odprawy pieniężnej przewidzianej w uchwale nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981…
- III PZP 40/82 1982-07-30Czy pracownikowi - mężczyźnie w wieku 18-45 lat, z którym rozwiązano umowę o pracę na mocy porozumienia stron lub w drodze wypowiedzenia przez zakład pracy z powodu likwidacji stanowiska pracy lub zmniejszenia stanu zatr…
Powołane przepisy
art. 422 § 2 KPCart. 277 § 2 KP§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.