I PRN 75/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN A. Grymaszewski. Sędziowie SN: M. Rafacz-Krzyżanowska, Z. Stypułkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL W. Bryndy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Julii Z. przeciwko Wielkopolskim Zakładom Obuwia "Polonia" w G. o jednorazową odprawę na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 18 lutego 1982 r.uchylił zaskarżony wyrok i zmieniając orzeczenie Zakładowej Komisji Rozjemczej przy pozwanych Zakładach z dnia 18 stycznia 1982 r. oddalił wniosek.Uzasadnienie faktyczneZakładowa Komisja Rozjemcza przy pozwanych Zakładach, orzeczeniem z dnia 18 stycznia 1982 r., uwzględniła roszczenie wnioskodawczyni o odprawę w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia za pracę, przewidzianą w § 6 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M.P. Nr 21, poz. 195). Komisja uznała, że wnioskodawczyni spełnia wszystkie warunki określone wymienioną uchwałą, skoro rozwiązano z nią stosunek pracy na mocy porozumienia stron w związku z deklarowanym przez wnioskodawczynię zamiarem podjęcia pracy na własny rachunek w handlu nie uspołecznionym.W następstwie zwolnienia z pracy wnioskodawczyni nastąpiło zmniejszenie zatrudnienia w grupie zawodowej pracowników administracyjnych, w której wnioskodawczyni była zatrudniona. Na zajmowane bowiem przez nią stanowisko referenta w redakcji gazety zakładowej przeniesiono inną pracownicę z działu organizacyjnego, której miejsce zajęła pracownica z działu kadr, a jej etat do czasu rozpoznania sporu pozostał wolny. Na skutek odwołania pozwanych Zakładów sprawa była przedmiotem rozpoznania Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który podzielając pogląd Zakładowej Komisji Rozjemczej wyrokiem z dnia 18 lutego 1982 r. oddalił odwołanie.Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej zarzuca powyższemu wyrokowi rażące naruszenie § 1 i § 6 cytowanej uchwały nr 168 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. oraz art. 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i zmianę orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej oraz oddalenie wniosku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przewidziana w § 6 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M.P. Nr 21, poz. 195) odprawa w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia za pracę przysługuje pracownikowi tylko wówczas, gdy rozwiązanie z nim umowy o pracę - w trybie określonym w tej uchwale - spowodowane jest planową zmianą w strukturze zatrudnienia uspołecznionego zakładu pracy.Nie uprawnia natomiast do wymienionego świadczenia normalny ruch kadrowy, jaki może nastąpić w zakładzie pracy w wyniku rozwiązania umowy o pracę jedynie z tej przyczyny, że pracownik zamierza podjąć pracę na własny rachunek.Należy podzielić pogląd wyrażony w rewizji nadzwyczajnej, iż założeniem przepisów omawianej uchwały Rady Ministrów jest przyznanie dodatkowych świadczeń pieniężnych i określonych preferencji pracownikom takich jednostek gospodarki uspołecznionej, w których planowa zmiana struktury zatrudnienia wywołuje konieczność likwidacji określonych stanowisk pracy lub zmniejszenia stanu zatrudnienia w grupie zawodowej, w której pracownik był zatrudniony. Wynika to z wykładni gramatycznej § 1 i § 6, a także z treści preambuły do uchwały, wedle której celem tej uchwały jest przyznanie dodatkowych świadczeń pracownikom zmieniającym pracę z powodu zmian w "strukturze zatrudnienia".Z uprawnień przewidzianych uchwałą nr 169 Rady Ministrów nie mogą przeto korzystać ci pracownicy, którzy kierując się zamiarem podjęcia pracy na własny rachunek są inicjatorami rozwiązania umowy o pracę, jeżeli zakład pracy nie planował w związku z ich zwolnieniem ograniczenia stanu zatrudnienia lub likwidacji stanowiska pracy.Trafnie zarzuca pozwany zakład pracy w odwołaniu od orzeczenia Komisji Rozjemczej, że przesunięcia kadrowe, jakie nastąpiły po zwolnieniu wnioskodawczyni, nie mają charakteru planowych, trwałych zmian w strukturze zatrudnienia, lecz wiążą się z istniejącym stale, typowym dla dużych zakładów pracy ruchem kadrowym, którego przepisy cytowanej uchwały nie dotyczą.Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku (art. 422 § 1 k.p.c. w zw. z art. 277 § 1 k.p.).