I PRN 167/84
WyrokIzba Cywilna1984-12-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik, który po powrocie z budowy eksportowej nie podjął pracy z powodu odmowy udzielenia mu dalszego urlopu bezpłatnego, porzucił pracę w rozumieniu art. 64 § 1 k.p., czy też umowa o pracę wygasła na podstawie § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik wracający z budowy eksportowej, który nie podjął pracy z powodu odmowy udzielenia mu dalszego urlopu bezpłatnego, nie porzucił pracy w rozumieniu art. 64 § 1 k.p. W takiej sytuacji umowa o pracę wygasa na podstawie § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r., który przyznaje pracownikowi prawo do podjęcia pracy w macierzystym zakładzie pracy w ciągu 14 dni od zakończenia pracy za granicą.Stan faktyczny
Pracownik Jan K. po powrocie z budowy eksportowej zgłosił się do swojego pracodawcy z wnioskiem o udzielenie mu urlopu bezpłatnego. Pracodawca odmówił udzielenia urlopu, w związku z czym pracownik nie podjął pracy. Terenowa Komisja Odwoławcza oraz Okręgowy Sąd Pracy uznali, że pracownik porzucił pracę. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej i ustalił, że umowa o pracę wygasła na podstawie § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r., a nie na podstawie art. 64 § 1 k.p.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Rejman (sprawozdawca). Sędziowie SN: A. Grymaszewski, E. Jachczyk.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Jana K. przeciwko Przedsiębiorstwu Robót Inżynieryjnych w K. o ustalenie sposobu rozwiązania umowy o pracę na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 8 maja 1984 r.uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go orzeczenie Terenowej Komisji Odwoławczej ds. Pracy w Krakowie-Nowej Hucie z dnia 6 grudnia 1983 r. i ustalił, że łącząca strony umowa o pracę wygasa nie na podstawie przepisu art. 64 § 1 k.p., ale na podstawie § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem (Dz. U. Nr 51, poz. 330 ze zm.).Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się ustalenia, że łączący go ze stroną pozwaną stosunek pracy nie wygasł na podstawie art. 64 § 1 k.p. z powodu porzucenia pracy. Terenowa Komisja Odwoławcza ds. Pracy oddaliła wniosek, uzasadniając, że niepodjęcie pracy po powrocie z budowy eksportowej stanowi porzucenie pracy. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie oddalił odwołanie, zajmując stanowisko, że skoro wnioskodawca miał zamiar pracować u strony pozwanej, ale nie przystąpił do pracy wobec nieudzielenia mu urlopu, to nastąpiło porzucenie pracy. W sprawie jest poza sporem, że Jan K. po powrocie z budowy eksportowej zgłosił się w pozwanym Przedsiębiorstwie z wnioskiem o udzielenie mu urlopu bezpłatnego, że urlopu nie otrzymał i w związku z tym nie podjął pracy.Od tego wyroku, w terminie 6-miesięcznym, Minister Sprawiedliwości złożył rewizję nadzwyczajną na skutek podania wnioskodawcy i w jego interesie.Sąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną z przyczyn w niej podanych. Minister Sprawiedliwości trafnie zarzuca zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie art. 64 k.p. i § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem (Dz. U. Nr 51, poz. 330 ze zm.) Wnioskodawca był zatrudniony u strony pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas nie określony i w celu podjęcia pracy na budowie eksportowej uzyskał urlop bezpłatny. Zgodnie z § 3 pkt 5 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów pracownik wracający z budowy eksportowej ma prawo w ciągu 14 dni od zakończenia pracy za granicą podjąć pracę w macierzystym zakładzie pracy. Niezgłoszenie się w tym terminie skutkuje wprawdzie wygaśnięcie umowy o pracę, ale następuje to w trybie wymienionego przepisu. Podjęcie starań o uzyskanie dalszego urlopu bezpłatnego - wbrew poglądowi Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - nie jest równoznaczne z podjęciem zatrudnienia. Dlatego też nie można w tej sprawie mówić o porzuceniu pracy przez wnioskodawcę, który nie zgłosił się do pracy po odmownym załatwieniu jego podania o urlop. Wnioskodawca chciał kontynuować zatrudnienie u strony pozwanej, ale w terminie późniejszym.Nieuwzględnienie jednak jego prośby spowodowało, że nie skorzystał on z przysługującego mu prawa podjęcia pracy w macierzystej jednostce. Takie zachowanie uzasadnia przyjęcie, że nastąpiło wygaśnięcie łączącej strony umowy o pracę na podstawie § 3 pkt 5 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów, a nie porzucenie pracy w rozumieniu przepisu art. 64 k.p.Z tych względów Sąd Najwyższy, na mocy art. 422 § 1 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p., orzekł jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- I PKN 56/96 1997-01-07Czy przyczyny leżące po stronie pracownika mogą uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony z pracownikiem skierowanym do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związany…
- I PRN 28/89 1989-09-21Czy umowa o pracę z macierzystym zakładem pracy wygasa, gdy pracownik przedłużył umowę o pracę za granicą bez uzyskania zgody macierzystego zakładu pracy na dalsze skierowanie i urlop bezpłatny, a następnie nie podjął pr…
- I PRN 59/79 1979-05-22Czy pracownikowi zatrudnionemu na czas określony przy realizacji budownictwa eksportowego za granicą, objętemu szczególną ochroną przed wypowiedzeniem na podstawie art. 39 k.p., w przypadku wadliwego wypowiedzenia umowy…
- I PZP 30/81 1981-09-29Czy pracownik skierowany do pracy za granicą, będący członkiem rady zakładowej powołanej na budowie eksportowej, korzysta z ochrony przed wypowiedzeniem umowy o pracę przewidzianej w art. 39 pkt 1 Kodeksu pracy, pomimo z…
- I PKN 256/99 1999-09-07Czy rozwiązanie umowy o pracę na podstawie przepisów dotyczących pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego wyłącza prawo do odprawy pieniężnej przewidzianej w ustawie o szcze…
Powołane przepisy
art. 64 § 1 KPart. 64 KPart. 422 § 1 KPCart. 277 § 2 KP§ 1§ 3 pkt 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.