I PRN 76/79

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 1979 r. sprawy z wniosku Jerzego Z. przeciwko Zakładowi Remontowemu Energetyki w W. o odszkodowanie na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 7 lutego 1979 r. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawcy.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca domagał się zasądzenia od zakładu pracy odszkodowania miedzy innymi za-utratę obrączki, która została mu skradziona z szafki ubraniowej.Zakładowa Komisja Rozjemcza oddaliła wniosek W tym zakresie stwierdzając, że obrączka jako przedmiot o dużej wartości (4.500 zł) nie musiała być przechowywana w szatni.Wniesione do zakładu pracy przez pracownika przedmioty wartościowe, kosztowności i pieniądze powinny pozostawać w jego posiadaniu, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach powinny być składane do depozytu kierownictwa wydziału lub innych uprawnionych 1 odpowiedzialnych osób. Wobec tego, że wnioskodawca tak nie postąpił, jego żądanie o odszkodowanie za skradzioną obrączkę nie może być uwzględnione.Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - na skutek odwołania poszkodowanego - zmienił zaskarżone orzeczenie i zasądził dodatkowo na jego rzecz 4.500 zł. W uzasadnieniu wyroku Sąd dał wyraz swojemu przekonaniu, że obowiązek pracodawcy sprawowania opieki nad przedmiotami pracownika wniesionymi do zakładu pracy wynika z samego stosunku pracy. Wobec tego, że problem ten nie jest bezpośrednio unormowany w kodeksie pracy, należy z mocy art. 300 k.p. zastosować odpowiednio przepis art. 471 k.c., a to prowadzi do uwzględnienia powództwa także w odniesieniu do złotej obrączki.Od tego wyroku złożył rewizję nadzwyczajną Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, zarzucając mu naruszenie art. 13 układu zbiorowego pracy dla Przemysłu Energetycznego. Rewizja nadzwyczajna postuluje uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie wniosku.Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i oddalił odwołanie wnioskodawcy wychodząc z następujących założeń.Orzeczenie Zakładowej Komisji. Rozjemczej przy Zakładzie Remontowym Energetyki w Warszawie jest zgodne z prawem i dlatego odwołanie wnioskodawcy, dotyczące odszkodowania za utraconą obrączkę, nie powinno było ulec zmianie. Postępując inaczej Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rażąco naruszył prawo materialne, co powoduje uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej. W myśl art. 13 Układu Zbiorowego Pracy dla Przemysłu Energetycznego z 30.XII.1974 r. kierownik zakładu pracy obowiązany jest przydzielić pracownikowi odpowiednio zabezpieczone miejsce na przechowywanie narzędzi pracy, odzieży roboczej i własnej oraz własnych środków lokomocji, jak rowery, motorowery i motocykle. W przypadku kradzieży tych przedmiotów zakład pracy obowiązany jest zwrócić pracownikowi ich wartość. Cyt. przypis nie stanowi natomiast podstawy odpowiedzialności, zakładu pracy za utratę przedmiotów wartościowych, które pracownik pozostawił w swojej szafce znajdującej się w ogólnej szatni.Sąd Najwyższy podziela pogląd, że zakład pracy przez nawiązanie stosunku pracy przyjmuje na siebie jednocześnie zobowiązanie zapewnienia pracownikowi odpowiednich warunków pracy. Do nich zalicza się również obowiązek pieczy nad rzeczami pracownika wniesiony do zakładu w związku z pracą. Nie jest zaś takim przedmiotem obrączka w sytuacji, gdy nie przeszkadzała ona wnioskodawcy w pracy i nie musiał on ją każdorazowo zdejmować i przechowywać w szatni. Za utratę złotej obrączki, w razie pozostawienia jej przez pracownika w szafce znajdującej się w szatni, zakład pracy nie odpowiada. Odpowiedzialność taka nie wynika bowiem z przepisów układu zbiorowego pracy. Nie można jej też wyprowadzić z ogólnych zasad odpowiedzialności zakładu pracy za mienie pracownika wniesione do zakładu pracy, gdyż nie rozciąga się ona na te przedmioty, które nie mają żadnego związku z pracą.Przy przyjęciu odmiennej wykładni zakład pracy odpowiadałby za utratę wszelkich wartościowych przedmiotów wniesionych przez pracownika i to bez względu na wysokość szkody. Odpowiedzialność więc zakładu pracy byłaby dalej idąca od odpowiedzialności utrzymujących zarobkowo hotele lub podobne zakłady (art. 849 § 1 k.c.) które względem jednej osoby korzystającej z ich usług odpowiadają - za przedmioty o których mowa - tylko do wysokości 5060 zł (§ 1 rozp. Min. Sprawiedliwości, z 24 XI 1964 r. - Dz. U. z 1965 r., poz. 1, poz. 2).Zaskarżone orzeczenie - jak to trafnie zostało podniesione w rewizji nadzwyczajnej, zwalnia bezpodstawnie pracowników od zwykłej staranności i troski o zabezpieczenie ich mienia osobistego i obowiązek ten przerzuca na zakład pracy.Z tych względów na mocy art. 422 § 1 k.p.c. w zw. t art. 277 § 2 k.p., orzeczono jak w sentencji wyroku.