I PRN 82/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Formański (sprawozdawca). Sędziowie SN: S. Perestaj, K. Zieliński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Danuty P. przeciwko Przedsiębiorstwu Przemysłu Drzewnego w W. o przywrócenie do pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Centralnej Rady Związków Zawodowych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 11 marca 1976 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania sprawę z odwołania wnioskodawczyni od orzeczenia Dzielnicowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy przy Naczelniku Dzielnicy Wrocław - Stare Miasto z dnia 18 grudnia 1975 r.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni była zatrudniona od dnia 5.II.1975 r. w pozwanym Przedsiębiorstwie na stanowisku inspektora budowy.W dniu 28.XI.1975 r. kierownik zakładu pracy zawiadomił radę zakładową o zamiarze rozwiązania z wnioskodawczynią umowy o pracę, po czym nie czekając na stanowisko rady zakładowej - wypowiedział jej umowę o pracę w dniu 29.XI.1975 r. ze skutkiem na dzień 20. XII.1975 r.Stanowisko rady zakładowej zawarte zostało dopiero w piśmie z dnia 1.XII.1975 r.W odwołaniu od wyżej wspomnianego wypowiedzenia wnioskodawczyni zakwestionowała prawdziwość zarzutów w przedmiocie braku dostatecznych kwalifikacji i braku doświadczenia zawodowego oraz w przedmiocie konfliktowości.Terenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy oddaliła żądania wnioskodawczyni, przyjmując, że wypowiedzenie było merytorycznie uzasadnione i formalnie prawidłowe. Komisja ustaliła, że umowa o pracę została wypowiedziana w dniu 6.XII.1975 r. ze skutkiem na dzień 20.XII.1975 r. i że w chwili, gdy okres wypowiedzenia się rozpoczął, rada zakładowa zajęła już stanowisko w sprawie zamiaru wypowiedzenia. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie, uznając zajęte przez Komisję Odwoławczą stanowisko za słuszne. Jeśli zaś chodzi o ciążę wnioskodawczyni, to zdaniem Okręgowego Sądu - skoro nie występowała z tym zarzutem przed Komisją, świadczy to o tym, że w czasie wypowiedzenia wnioskodawczyni jeszcze w ciąży nie była. Po raz pierwszy dopiero wspomniała wnioskodawczyni o ciąży w odwołaniu od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej z dnia 12.I.1976 r. Twierdziła ona tam, że była dwa miesiące w ciąży. Gdyby dać temu wiarę, to początek ciąży przypadałby na dzień 12.XI.1975 r., co oczywiście jest sprzeczne z dalszymi dokumentami lekarskimi, a w szczególności - z historią choroby sporządzoną przez Poradnię dla Kobiet Zespołu Opieki Zdrowotnej Dzielnicy Wrocław - Fabryczna, w której czytamy w związku z poradą w dniu 1.XII.1975 r.: "Od dziś miesiączkuje, ma bóle podbrzusza, krzyża. Rozpoznano bolesne miesiączkowanie". Wynika z tego, że w dniu 12.I.1976 r. wnioskodawczyni nie mogła być w ciąży dwa miesiące, skoro jeszcze w dniu 5.XII.1975 r. miesiączkowała. A skoro tak, to nie mogła być w ciąży w dniu 6.XII.1975 r., tj. w dniu wypowiedzenia umowy o pracę, a także w dniu rozwiązania tej umowy, tj. w dniu 20.XII.1975 r. Wnioskodawczyni do tego stopnia pogubiła się w swoich twierdzeniach o ciąży, że do odwołania z dnia 12.I.1976 r. od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 20.I.1976 r. z rozpoznaniem ciąży 6-tygodniowej. Z nadesłanej historii choroby wynika natomiast, że zgłaszała się ona po poradę w dniu 20.I.1976 r. i wówczas rozpoznano ciążę 5-tygodniową. Gdyby zaś wierzyć zaświadczeniu wydanemu w dniu 5.III.1976 r., stwierdzającemu ciążę 3-miesięczną, to początek tej ciąży przypadałby na dzień 5 grudnia 1975 r., czyli na dzień ostatniego miesiączkowania. Centralna Rada Związków Zawodowych w rewizji nadzwyczajnej od powyższego wyroku zarzuciła rażące naruszenie art. 38, 46 i 177 k.p. i wniosła o uchylenie wspomnianego wyroku i przywrócenie wnioskodawczyni do pracy oraz zasądzenie należnego odszkodowania za czas pozostawania bez pracy. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna zarzuca naruszenie art. 38 k.p. z uwagi na przewidziany w nim wymóg uprzedniego zawiadomienia rady zakładowej o zamiarze wypowiedzenia oraz podjęcia decyzji w kwestii wypowiedzenia dopiero po upływie terminu przewidzianego w art. 38 § 2 kodeksu pracy. Niezachowanie powyższego trybu stanowi jaskrawe naruszenie art. 46 kodeksu pracy, wymagającego przywrócenia pracownika do pracy, o co ubiegała się wnioskodawczyni przed Dzielnicową Komisją Odwoławczą do Spraw Pracy, a następnie Okręgowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Stanowisko organów rozpatrujących spór co do zachowania przez zakład pracy trybu konsultacji z radą zakładową jest - jak można wnioskować - wynikiem błędnego zapatrywania, iż wymaganie przewidziane w art. 38 k.p. uprzedniego zawiadomienia rady zakładowej o zamiarze wypowiedzenia jest dochowane, jeżeli zawiadomienie to nastąpiło, zanim rozpoczął bieg termin wypowiedzenia określony przez zakład pracy w piśmie wypowiadającym. Tymczasem do zachowania prawidłowego trybu konsultacji z art. 38 k.p. jest konieczne, aby kierownik zakładu pracy już o swym zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nie określony zawiadomił na piśmie radę zakładową, z czym pozostaje zawsze w kolizji złożenie najpierw pracownikowi przez kierownika zakładu pracy oświadczenia o wypowiedzeniu mu stosunku pracy i późniejsze czy nawet jednoczesne zwrócenie się do rady zakładowej, chociażby nastąpiło to na 5 dni przed datą, którą zakład pracy określił jako datę początkowego terminu okresu wypowiedzenia. Zarówno w postępowaniu przed Komisją, jak i Sądem okoliczność powyższa nie została wzięta pod uwagę, co spowodowało naruszenie art. 245 kodeksu pracy oraz art. 55 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych. Ponadto Centralna Rada Związków Zawodowych trafnie zarzuciła, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego budzą wątpliwości ustalenia Sądu co do początkowej daty okresu ciąży. Wnioskodawczyni podała w piśmie z dnia 12.I.1976 r., że w okresie trwania stosunku pracy była już w ciąży, na dowód czego przedstawiła zaświadczenie lekarskie z dnia 20.I.1976 r., stwierdzające sześciotygodniową ciążę. Należy stwierdzić, że wymienione zaświadczenie lekarskie, znajdujące się w aktach sprawy (historia choroby), a także zaświadczenie z dnia 9.III.1976 r. oraz powstałą na ich tle wątpliwość Sąd ocenił z pominięciem w tym zakresie opinii lekarza specjalisty, przy czym ustalenia Sądu, wynikające pozornie z posiadanej dokumentacji lekarskiej, w istocie są z nią sprzeczne. Rażąco nieprawidłowy zwłaszcza jest punkt wyjścia ustaleń Sądu dotyczących ciąży wnioskodawczyni. Sąd przyjął, że niezgłaszanie faktu ciąży we wniosku, a także w postępowaniu przed Komisją Odwoławczą do Spraw Pracy dowodzi tego, iż w chwili wypowiedzenia, a także rozwiązania stosunku pracy, wnioskodawczyni nie była w ciąży. Dalsze ustalenia zmierzały konsekwentnie do poparcia tezy wyjściowej. Badania lekarskie czynione we wczesnym okresie ciąży mogą wprawdzie stwarzać wątpliwości w zakresie stopnia dokładności rozpoznania ciąży i jej okresu, późniejsze jednak pozwalają na większą trafność diagnozy lekarskiej i jako takie są bardziej miarodajne. Aktualne zaświadczenie lekarskie (z dnia 15.VI.1976 r.), a także termin porodu - 6.IX. - w nim wskazany, dają w przeważającym stopniu dowód faktu, że w chwili rozwiązania stosunku pracy, czyli w dniu 20.XII.1975 r., wnioskodawczyni była w ciąży. W tej sytuacji należy uznać, że rozwiązanie stosunku pracy z Danutą P. nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisu art. 177 k.p., co wymaga uchylenia wyroku z dnia 11.III.1976 r. Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu oraz przywrócenia wnioskodawczyni do pracy w Przedsiębiorstwie Przemysłu Drzewnego w W. Brak jednak danych do wydania orzeczenia co do istoty w związku z nierozpatrywaniem dotąd sprawy należności wnioskodawczyni z tytułu pozostawania bez pracy w następstwie wadliwego rozwiązania z nią umowy o pracę, zarówno co do zasady, jak i wysokości. Z tych względów zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, a sprawa przekazaniu Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania (art. 277 § 2 k.p. w związku z art. 422 § 2 k.p.c.).