I PRZ 81/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN E. Brzeziński. Sędziowie SN: J. Myślicki, J. Sokołowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 31 października 1983 r. na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Komitetu Założycielskiego Związku Zawodowego Pracowników Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Z. o rejestrację związku na skutek rewizji Komitetu Założycielskiego Związku od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Sieradzu z dnia 25 lipca 1983 r.oddalił rewizjęUzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki odmówił rejestracji Związku Zawodowego Pracowników Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Z., przy czym ustalił i zważył, co następuje:Wnioskodawcy są pracownikami Zakładu Doskonalenia Zawodowego, który w ramach prowadzonej działalności zajmuje się między innymi praktyczną nauką zawodu uczniów uczęszczających do szkół zawodowych. W szkołach tych uczniowie mają zajęcia teoretyczne, w Zakładzie Doskonalenia Zawodowego zaś pobierają praktyczną naukę zawodu, którą prowadzą pracownicy tego zakładu. Statut przedstawiony przez wnioskodawców, mający stanowić podstawę działania Związku Zawodowego, zawiera w § 8, § 12 pkt 9 i § 23 pkt 10 postanowienia o prawie do strajku dla członków związku.Zdaniem Sądu postanowienia te, ze względu na działalność prowadzoną przez zakład pracy zatrudniający wnioskodawców, są sprzeczne z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 32, poz. 216) w części zakazującej strajku w placówkach oświaty i wychowania.Wprawdzie wnioskodawcy oświadczyli, że Zakład Doskonalenia Zawodowego nie posiada statusu placówki oświatowo-wychowawczej, lecz okoliczność ta nie jest istotna, bo przy wykładni omawianego art. 40 rozstrzygające znaczenie powinien mieć charakter działalności prowadzonej przez zakład pracy. Ta zaś polega na prowadzeniu zajęć dydaktyczno-wychowawczych, czyli tego, co charakteryzuje zadania placówek oświatowo-wychowawczych. Wprowadzenie zakazu strajku w tych instytucjach miało przede wszystkim na celu zapewnienie nieprzerwanego procesu nauczania. Akceptacja prawa do strajku, zawartego w przedmiotowym statucie, godziłaby w ten cel i mogłaby uniemożliwić uczniom ukończenie nauki w terminie ustalonym programem nauczania. Zajęcia bowiem teoretyczne w szkołach zawodowych odbywają się równolegle z praktycznymi i odbycie tych ostatnich warunkuje promocję do następnej klasy oraz ukończenie szkoły.Z powyższych względów oraz ze względu na to, że założyciele związku reprezentowani przez wnioskodawców, mimo wskazania przez Sąd omawianej sprzeczności statutu z prawem i zakreślenia stosownego terminu, nie wyrazili zgody na jej usunięcie, Sąd odmówił rejestracji związku.W rewizji od postanowienia Sądu Wojewódzkiego wnioskodawcy wnoszą o zmianę tego postanowienia i zarejestrowanie Związku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uznał rewizję za nieuzasadnioną.Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 32, poz. 216) prawo do strajku nie przysługuje pracownikom zatrudnionym między innymi w placówkach oświaty i wychowania.Wyłączenia prawa do strajku zawarte w tym przepisie mają za podstawę kryteria podmiotowe i przedmiotowe. Z treści przepisu wynika, że o tym, czy mamy do czynienia z placówką oświaty i wychowania, o jakiej mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, decyduje przedmiot działalności statutowej danego zakładu pracy, nie zaś jego organizacyjne podporządkowanie. Na takie rozumienie powołanego przepisu wskazuje przede wszystkim posłużenie się przez ustawodawcę ogólnym pojęciem "placówki oświaty i wychowania" bez wskazania ich podległości organizacyjnej (np. resortowej) oraz bez ustanowienia jakichkolwiek wyłączeń. Prowadzi to do wniosku, że o posiadaniu przymiotu takiej placówki decyduje występowanie w działalności zakładu pracy elementów oświaty i wychowania, nie ma natomiast rozstrzygającego znaczenia fakt, w jakim sektorze gospodarki lub resorcie zakład ten działa, oraz jego nazwa. Zakład doskonalenia zawodowego, w którym odbywają się zajęcia dydaktyczne dla uczniów szkół zawodowych, jest placówką oświaty i wychowania w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 32, poz. 216).Z ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynika, że Zakład Doskonalenia Zawodowego w Z. jest takim właśnie zakładem, a więc placówką oświaty i wychowania, wobec czego zatrudnionym w nim pracownikom nie przysługuje prawo do strajku. W ramach bowiem działalności tego Zakładu uczą się praktycznie zawodu uczniowie szkół zawodowych. Prawidłowo wobec tego Sąd I instancji zażądał zmiany statutu i wyznaczył w tym celu wnioskodawcom stosowny termin. Termin ten upłynął bezskutecznie, powstały więc warunki do odmowy rejestracji.Wobec zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia rewizja wnioskodawców jako bezpodstawna podlega oddaleniu (art. 387 k.p.c.).