II C 2911/52

Uzasadnienie faktyczne...Zarzut skarżącego, iż przyczyną rozdźwięku między stronami było postępowanie powódki, a mianowicie przyjęcie przez nią pracy zarobkowej wbrew woli skarżącego - w znacznym stopniu odpowiada temu właśnie, co niewadliwie stwierdził Sąd Wojewódzki.Sąd ten ustalił, że w lutym 1952 r. powódka podjęła pracę zarobkową i fakt ten wpłynął decydująco na rozkład pożycia stron. Chodzi więc o to, czy przyjęcie przez powódkę pracy należy jej poczytać za winę, czy też przeciwnie należy za winę skarżącego uznać jego reakcję na tę decyzję powódki. Zaskarżany wyrok dał na to pytanie odpowiedź oceniającą negatywnie zachowanie się skarżącego. Ocena ta jest w pełni zasadna.Ustalenie zaskarżonego wyroku dotyczące stosunku skarżącego do powódki i rodziny - jak w szczególności to, że skarżący nie interesował się dostatecznie sprawami rodziny i utrzymania żony i dzieci, że zdarzało się, iż sam w ich obecności odżywiał się wykwintnie, mimo że przy tym samym stole pożywienie żony było skromniejsze, uchylenie się od pomocy powódce zwłaszcza w okresie jej choroby, ograniczenie swego udziału w ponoszeniu kosztów utrzymania rodziny do samego zasiłku rodzinnego, wysoce niepedagogiczny stosunek do dzieci, wymaganie od żony nienaturalnych stosunków płciowych i wywoływanie w ten sposób ciągłych zadrażnień w pożyciu stron, a w końcu bezwzględne ustosunkowanie się do powódki od chwili przyjęcia przez nią pracy zarobkowej, koniecznej dla uzyskania przez powódkę środków do życia - wszystkie te ustalenia dotyczą faktów, które niewątpliwie są ważnymi powodami w rozumieniu art. 29 § 1. Skoro w następstwie tych faktów wszelka więź duchowa i fizyczna między stronami ustała, stwierdzenie, iż rozkład ich pożycia jest zupełny, oraz ocena, że jest on zarazem trwały, tj. że przywrócenie pożycia stron nie jest prawdopodobne, odpowiada zasadom doświadczenia. Zarzut naruszenia art. 29 § 1 k. r. jest całkowicie bezzasadny.Jest notoryczne, że - zwłaszcza w większym mieście - kobieta ma z reguły możność pogodzenia swych obowiązków względem kilkuletnich dzieci ze swą pracą zawodową. Jest oczywiste, że w takim przypadku przez przyjęcie przez nią pracy zarobkowej dobro rodziny nie tylko nie doznaje uszczerbku, ale przez zwiększenie wspólnych zarobków, a zwłaszcza przez rozszerzenie pola działalności żony i włączenie się jej do bezpośredniej budowy Państwa Ludowego - realizuje się w pełniejszym stopniu także i dobro rodziny. Złośliwe przeciwstawianie się przez skarżącego tej decyzji powódki było nie tylko sprzeczne z dobrem dzieci, rodziny i społeczeństwa, lecz nadto godziło dotkliwie w konstytucyjnie zastrzeżone prawa kobiety. Z ustaleń dokonanych w zaskarżonym wyroku najbardziej wymownym wyrazem winy pozwanego jest właśnie poniżanie przezeń godności kobiety, żony, które uwydatniło się zwłaszcza w odmawianiu jej równego z sobą poziomu życia, dopóki nie pracowała zarobkowo, i szykanowaniu jej, gdy podjęła pracę...