II CO 179/19

Izba Cywilna2019-11-18

Skład orzekający: Beata Janiszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatrudnienie strony postępowania w tym samym sądzie, w którym orzeka sędzia, stanowi uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, uzasadniającą wyłączenie sędziego na podstawie art. 49 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stałe kontakty wynikające z zatrudnienia strony postępowania w tym samym wydziale sądu, nawet o charakterze zawodowym, mogą prowadzić do powstania zażyłości przemawiającej za wyłączeniem sędziego. Jednakże sam fakt pełnienia służby w ramach sądu, w którym zatrudniona jest strona, nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli sąd jest na tyle duży, by zapewnić odpowiedni dystans między pracownikiem a orzekającym sędzią.
Stan faktyczny
Sędziowie Sądu Apelacyjnego w (...) wnieśli o wyłączenie od rozpoznania sprawy, w której stroną był pracownik tego sądu. Sędziowie orzekający w Wydziale Cywilnym i Wydziale Wizytacyjnym uznali, że ich stałe kontakty z pracownicą mogą budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył od rozpoznania sprawy sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) i w pozostałym zakresie odmówił wyłączenia.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CO 179/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 listopada 2019 r., żądań sędziów Sądu Apelacyjnego w (…): oraz wniosków delegowanych do Sądu Apelacyjnego w (…) Sędziów: Sądu Okręgowego w P. (…) i Sądu Okręgowego w Z. (…) o wyłączenie od rozpoznania sprawy I ACa (…), 1. wyłącza od rozpoznania sprawy sędziów Sądu Apelacyjnego w (…): (…); 2. w zakresie pozostałych żądań odmawia wyłączenia od rozpoznania sprawy. UZASADNIENIE Przywołana w oświadczeniach Sędziów okoliczność zatrudnienia strony postępowania w Sądzie właściwym do rozpoznania sprawy nie została wskazana w art. 48 k.p.c. Jednakże stosownie do art. 49 k.p.c. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Powyższa przesłanka została spełniona w przypadku Sędziów orzekających w Wydziale Cywilnym Sądu Apelacyjnego, bowiem stałe kontakty wynikające z zatrudnienia strony postępowania w tym samym Wydziale, nawet jeśli mowa o kontaktach o charakterze zawodowym, mogą prowadzić do powstania pewnej 2 zażyłości przemawiającej za wyłączeniem Sędziów od rozpoznania sprawy. Te same racje pozostają aktualne w odniesieniu do Sędziów orzekających w Wydziale Wizytacyjnym, a to z uwagi na zakres zadań i możliwość częstych relacji z pracownikami Wydziału Cywilnego. Skoro natomiast Sędziowie ww. Wydziałów sami dostrzegli podstawy do żądania wyłączenia, to żądania te, odniesione do ww. okoliczności wspólnej pracy z powódką, przemawiały za przychyleniem się do tego stanowiska. Odmiennie kształtuje się ocena żądań pozostałych Sędziów, którzy z racji orzekania w innych Wydziałach nie muszą utrzymywać stałych kontaktów z powódką, a w każdym razie wnioski o bliższych relacjach zawodowych nie wynikają z treści złożonych przez nich, jednobrzmiących oświadczeń. Sam fakt pełnienia służby w ramach Sądu, w którym zatrudniona jest strona postępowania, nie stanowi dostatecznej podstawy do wyłączenia sędziego. Sąd Apelacyjny w (…) zatrudnia kilkudziesięciu sędziów pracujących w kilku Wydziałach. Jest to zatem jednostka na tyle duża, by zagwarantować odpowiedni dystans między jej pracownikiem a sędzią orzekającym w dotyczącej tego pracownika sprawie. Z podanych wyżej względów na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. w zw. z art. 49 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 48 KPCart. 49 KPCart. 48art. 52 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy