II CR 157/66

WyrokIzba Cywilna1966-08-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana stosunku rodziców naturalnych do dziecka przysposobionego po dokonaniu przysposobienia może stanowić ważny powód rozwiązania stosunku przysposobienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przysposobienie ma na celu stworzenie trwałej więzi rodzinnej, a jego rozwiązanie w przypadku małoletniego dziecka może nastąpić jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Zmiana stosunku rodziców naturalnych do dziecka przysposobionego po dokonaniu przysposobienia nie może sama przez się stanowić ważnego powodu rozwiązania przysposobienia, gdyż przeczyłoby to jego istocie i celom.
Stan faktyczny
Małoletni Jarosław-Jacek R., przysposobiony przez małżonków R., wystąpił z wnioskiem o rozwiązanie stosunku przysposobienia. Rodzice przysposabiający wnieśli o oddalenie wniosku. Sąd pierwszej instancji uwzględnił wniosek, jednak Sąd Wojewódzki uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając brak przesłanek do rozwiązania przysposobienia. Kurator dziecka wniósł rewizję do Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa małoletniego Jarosława - Jacka R., działającego przez kuratora Romana N., przeciwko Leonowi R. i Helenie R. o rozwiązanie stosunku przysposobienia, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 18 stycznia 1966 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneJarosław-Jacek R., urodzony 30.I.1961 r., zastąpiony przez kuratora, wystąpił w r. 1964 z wnioskiem o rozwiązania przysposobienia go przez małżonków Leona i Helenę R., dokonanego postanowieniem Sądu Powiatowego w Sosnowcu z 19.I.1962 r.Przysposabiający wnieśli o oddalenie wniosku twierdząc, iż nie zachodzą przesłanki z art. 70 § 1 k.r.Sąd Powiatowy w Rybniku postanowieniem z 2.VI.1965 r. uwzględnił wniosek, jednakże Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z 18.XI.1965 r. uchylił powyższe postanowienie Sądu Powiatowego, zniósł postępowanie przed nim od dnia 1.I.1965 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wydziałowi II Cywilnemu tegoż Sądu Wojewódzkiego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem oddalił powództwo, wobec braku przesłanek z art. 70 § 1 k.r.Od tego wyroku kurator dziecka wniósł rewizję i powołując podstawy rewizyjne z art. 368 pkt 1, 3, 4 i 5 k.p.c. wniósł o jego zmianę i uwzględnienie powództwa, bądź też o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przede wszystkim stwierdzić należy, że przysposobienie ma na celu stworzenie trwałej więzi rodzinnej między przysposobionym a przysposabiającym i dlatego jego rozwiązanie - o ile chodzi o małoletnie dziecko - może nastąpić jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Zarzuty rewizji, iż wbrew ustaleniom Sądu Wojewódzkiego w tej sprawie taka sytuacja zachodzi, są nieuzasadnione.O ile chodzi o istotne ustalenia Sądu Wojewódzkiego dotyczące okoliczności, w jakich doszło do przysposobienia dziecka, to są one prawidłowe. Matka dziecka, z powodu zaniedbań w jego wychowaniu, została pozbawiona władzy rodzicielskiej. Kwestionowanie ustaleń i zasadności prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w Sosnowcu w tym przedmiocie jest w tej sprawie niedopuszczalne. Ojciec dziecka przed jego przysposobieniem zupełnie nim się nie interesował.Prawidłowe są również ustalenia Sądu Wojewódzkiego, co do sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej przez przysposabiających. Wbrew twierdzeniom pozwu i wywodom rewizji, postępowanie dowodowe wykazało (świadek lek. Jadwiga J.B.), że przysposabiający z wyjątkową troskliwością dbają o zdrowie dziecka. O ile chodzi o pomoc udzieloną przy wychowywaniu dziecka przez matkę przysposabiającej, która wraz z mężem pracuje, to fakt korzystania z takiej pomocy przez przysposabiających w żadnym przypadku nie może być poczytany za okoliczność uzasadniającą rozwiązanie przysposobienia.Nietrafne są również zarzuty rewizji odnoszące się do ustaleń sądu, dotyczących zainteresowania się rodziców dziecka jego losem już po przysposobieniu. Zmiana stosunku rodziców naturalnych do dziecka przysposobionego nie może, sama przez się, stanowić ważnego powodu rozwiązania przysposobienia. W przeciwnym razie każde przysposobienie następowałoby w istocie rzeczy pod warunkiem rozwiązującym, którego ziszczenie się zależałoby jedynie od woli rodziców naturalnych dziecka, a to przeczyłoby istotnym celom przysposobienia.Skoro zaś Sąd Wojewódzki trafnie ustalił, iż nie zachodzą ważne przyczyny rozwiązania przysposobienia, zbędne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych na okoliczność, że ewentualna zmiana środowiska nie może wywołać wstrząsu psychicznego u dziecka.W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w sentencji (art. 387 k.p.c).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 70 § 1art. 70 § 1 k.r.Oart. 368 pkt 1art. 387 KPc§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.