II CR 232/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Markowski. Sędziowie: J. Policzkiewicz, Z. Wasilkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prok. Gen. R. Wyrzykowskiego, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Prokuratury Wojewódzkiej w Katowicach przeciwko: 1) Ryszardowi S., zastąpionemu przez opiekunkę Bronisławę S., i 2) Helenie O. o unieważnienie małżeństwa, na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 7 marca 1968 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 7.III.1968 r. Sąd Wojewódzki unieważnił małżeństwo Heleny S. i Ryszarda S., przyjmując zarazem, że żaden z małżonków nie zawarł małżeństwa w złej wierze.Sąd Wojewódzki ustalił, że w dacie zawarcia małżeństwa, tj. w dniu 30.IV.1966 r., pozwany Ryszard S. był całkowicie ubezwłasnowolniony z powodu choroby psychicznej (schizofrenii), wobec czego małżeństwo podlega unieważnieniu na mocy art. 11 § 1 k.r.o. Powódce nie można przypisać złej wiary, gdyż nie wiedziała o chorobie psychicznej i ubezwłasnowolnieniu pozwanego, a temu ostatniemu nie można również przypisać złej wiary, jako całkowicie ubezwłasnowolnionemu.Od powyższego wyroku wniosła rewizję Helena S., domagając się jego zmiany (bądź uchylenia) przez orzeczenie, że pozwany Ryszard S. zawarł małżeństwo w złej wierze.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pojęcie "złej wiary" jest kategorią subiektywną, zakładającą istnienie u danej osoby świadomości faktów i zdarzeń, od których uzależniona jest dobra lub zła wiara.Osoba całkowicie ubezwłasnowolniona jest tej świadomości pozbawiona. Choćby więc prawdziwe było twierdzenie skarżącej, że pozwany S. wiedział o tym, iż został ubezwłasnowolniony, byłaby to wiedza czysto formalna, z którą nie mógł on kojarzyć w swej świadomości żadnych realnych skutków, w szczególności w zakresie złej lub dobrej wiary co do zawarcia małżeństwa.W tych warunkach należy przyjąć, że małżonek, który w chwili zawarcia małżeństwa był całkowicie ubezwłasnowolniony, nie może być uznany za zawierającego małżeństwo w złej wierze w rozumieniu art. 20 k.r.o.Z tych przyczyn i na zasadzie art. 387 k.p.c. Sąd Najwyższy rewizję oddalił.