II CR 241/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Zakrzewska. Sędziowie SN: A. Gola (sprawozdawca), K. Strzępek.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Jerzego M. przeciwko Redakcji (...) Kwartalnika Historycznego (...) w W. o ochronę autorskich dóbr osobistych na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 29 listopada 1985 r.:oddalił rewizję; zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 3.920 zł tytułem kosztów procesu za instancję rewizyjną.Uzasadnienie faktycznePowód Jerzy M. wniósł o nakazanie pozwanej Redakcji (...) Kwartalnika Historycznego (...) w W. umieszczenia wyjaśnienia okoliczności powstania szeregu błędów w opublikowanym w pierwszym numerze tego kwartalnika z roku 1984 artykule powoda pt.: "Jeszcze o świadkach w dokumentach XIII wieku" i opublikowania wykazu błędów zgodnie z załącznikiem nr 6. W uzasadnieniu pozwu powód twierdził, że Redakcja nie uwzględniła korekty autora w odniesieniu do błędów wymienionych w pkt 1, 2, 3 i 4 załącznika nr 6, nieprawidłowo naniesiono korektę powoda w odniesieniu do błędu w pkt 5 tego załącznika, po korekcie dokonanej przez powoda wpisano do tekstu wyraz z błędem, o którym mowa w pkt 6 załącznika, po korekcie dokonanej przez powoda w tekście artykułu pojawiły się błędy wyszczególnione w pkt 7, 8, 9, 10, 11 i 12 załącznika, a kiedy powód zwrócił się do Redakcji pismem z dnia 23 maja 1984 r. z żądaniem zamieszczenia w Kwartalniku stosownego wyjaśnienia, zmieniono formę tegoż i nie wyrażono zgody na wymienienie wszystkich wyszczególnionych błędów.Strona pozwana powództwa nie uznała i wniosła o jego oddalenie. Zaprzeczono temu, by Redakcja dokonała w opracowaniu powoda zmian, dodatków lub skrótów zniekształcających treść lub formę opracowania lub pomniejszających jego wartość, lub też w inny sposób działała z ujmą dla dóbr osobistych powoda. Według wyjaśnienia pozwanej Redakcja wyszczególniła w erracie podane w korekcie błędy, z wyjątkiem jednego, dotyczącego przecinka na s. 50, wiersz 27. Błędu tego powód nie zasygnalizował dokonując korekty autorskiej, a wymieniony został dopiero w pozwie. Także inne błędy figurujące w załączniku nr 4 do pozwu nie zostały ujęte w korektach autorskich.W piśmie procesowym z dnia 6 października 1984 r. powód wniósł ponadto o nakazanie stronie pozwanej, by zaniechała działań naruszających dobra osobiste autora w zakresie prawa autorskiego i by złożyła oświadczenie w Kwartalniku stwierdzające, że swym bezprawnym działaniem naruszyła dobra osobiste powoda za co go przeprasza.Wyrokiem z dnia 29 listopada 1985 r. Sąd Wojewódzki we Wrocławiu powództwo oddalił, przytaczając m.in. następujące ustalenia i wnioski:Strona pozwana zobowiązała się do opublikowania artykułu powoda w swoim Kwartalniku (...) i uczyniła to w zeszycie nr 1 z roku 1984. Po opublikowaniu artykułu powoda pt. "Jeszcze o świadkach w dokumentach XIII wieku" - na wniosek powoda zawarty w piśmie z dnia 23 maja 1984 r. i po obecności powoda w redakcji - strona pozwana w zeszycie nr 4 Kwartalnika z roku 1984 ogłosiła wykaz błędów, które zostały popełnione w artykule powoda. Strona pozwana nie ujęła jedyne w erracie ogłoszonej w zeszycie nr 4 jednego błędu wymienionego przez powoda w piśmie z dnia 23 maja 1984 r. skierowanym do strony pozwanej przed wytoczeniem powództwa, a mianowicie: na s. 50 wiersz 27 od góry jest "74, i 75" a winno być "74 i 75". Prócz tego błędu powód dodatkowo w pozwie przytoczył dwa błędy, również dotyczące postawienia przecinka, a mianowicie:1) s. 39 wiersz 18 od dołu jest "świadków17", a winno być świadków17,",2) s. 41 wiersz 19 od dołu jest "i co więcej", a winno być "i, co więcej".Nie można było mieć wątpliwości co do tego, że opublikowanie artykułu powoda z błędami uwidocznionymi w piśmie z dnia 23 maja 1984 r. uzasadniało jego twierdzenie o negatywnych odczuciach jako autora artykułu. Ponieważ jednak strona pozwana prawie w całości uwzględniła uwagi powoda i ogłosiła w nr 4 Kwartalnika erratę z błędami popełnionymi w artykule opublikowanym w nr 1 Kwartalnika, należało dojść do wniosku, że 3 błędy interpunkcyjne, jeśli nawet nie zostały one poprawione w korekcie autorskiej i wydawniczej, nie przynoszą ujmy powodowi jako twórcy dzieła. Są to tak drobne błędy, że nie mogą one mieć znaczenia dla odbioru artykułu przez czytelnika, a także nie powinny dotykać osobistego stosunku twórcy do dzieła; nie powinny one wywoływać u powoda takiego odczucia, które stanowiłoby wystarczającą podstawę do ochrony dóbr osobistych powoda. Innymi słowy, nie zostały naruszone autorskie dobra osobiste powoda i dlatego żądanie zaniechania tego naruszenia i usunięcia jego skutków przez publiczne ogłoszenie oświadczenia nie zasługiwało na uwzględnienie.Powyższy wyrok powód zaskarżył rewizją z wnioskiem o jego zmianę i uwzględnienie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według przepisu art. 52 prawa autorskiego naruszenia autorskich dóbr osobistych dopuszcza się, kto:1) przywłaszcza sobie autorstwo, nazwisko lub pseudonim twórcy,2) pomija nazwisko twórcy przy wydaniu lub odtworzeniu utworu,3) wbrew woli twórcy umieszcza jego nazwisko na utworze lub w inny sposób ujawnia autorstwo,4) nie podaje w swoim utworze twórcy lub źródła, z którego zaczerpnął treść lub wyjątki, albo podaje fałszywie autora lub źródło,5) publikuje dzieło nie przeznaczone przez twórcę do publikacji,6) wprowadza w utworze zmiany, dodatki lub skróty, które zniekształcają treść lub formę albo pomniejszają wartość utworu,7) działa w inny sposób z ujmą dla autorskich dóbr osobistych.Stosownie zaś do unormowania przyjętego w art. 53 § 1 prawa autorskiego twórca, którego autorskie dobra osobiste zostały naruszone, może żądać zaniechania tego naruszenia, usunięcia jego skutków oraz publicznego odwołania lub innego publicznego oświadczenia albo ogłoszenia wyroku w czasopismach.Wbrew zarzutom skarżącego nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem, że pozwana Redakcja dopuściła się naruszenia jego autorskich dóbr osobistych w taki sposób, by wymagało to uwzględnienia powództwa. Zasadnie bowiem Sąd Wojewódzki przyjął, że chociaż nie można było mieć wątpliwości co do tego, że opublikowanie artykułu powoda z błędami wyliczonymi w piśmie z dnia 23 maja 1984 r. mogło stwarzać podstawę do negatywnych odczuć u autora artykułu, to jednak nie można było przechodzić do porządku nad działaniami strony pozwanej, zmierzającymi do usunięcia błędów i usatysfakcjonowania powoda. Chodzi w szczególności o notkę "Od Redakcji", zamieszczoną w nr 4 Kwartalnika (...). Redakcja w notce tej informuje nie tylko o pomyłkach powstałych w artykule powoda po korekcie, ale stwierdza też samokrytycznie, że "na skutek przeoczenia Redakcji nie zostały uwzględnione następujące poprawki autora w korekcie: ...".Niewątpliwie zasadnie skarżący podnosił, że utwór jego powinien być opublikowany w odpowiedniej formie, a więc także bez błędów ortograficznych itp. Jednakże nie sposób też odmówić zasadności ocenie Sądu Wojewódzkiego, że drobne błędy interpunkcyjne, nie mogące mieć wpływu na treść merytoryczną utworu, nie mogły wywołać ujmy dla autorskich praw osobistych powoda. Wobec wyliczenia dostrzeżonych błędów w nr 4 Kwartalnika i przyznania Redakcji, iż wskutek przeoczenia nie zostały uwzględnione poprawki dokonane przez autora w korekcie, osiągnięty został cel, do którego zmierza uregulowanie zawarte w art. 53 § 1 prawa autorskiego. Tym samym nie znajdowało uzasadnienia "żądania zaniechania tego naruszenia i usunięcia jego skutków przez publiczne ogłoszenie".W tym stanie rzeczy, skoro powód nie udowodnił powołanych podstaw zaskarżenia z art. 368 pkt 1 i 4 k.p.c. i brak było podstaw, które należałoby z urzędu wziąć pod rozwagę, Sąd Najwyższy stosownie do art. 387 k.p.c. orzekł jak w sentencji.