II CR 45/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Łysakowski.Sędziowie SN: K. Kołakowski, J. Niejadlik (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 1984 r. sprawy z powództwa Aleksandry J.-K. przeciwko Nauczycielskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w S. o uchylenie uchwały zebrania przedstawicieli członków spółdzielni na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 23 listopada 1983 r.1)zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił;2)zasądził od powódki na rzecz pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej koszty postępowania w kwocie 5.000 zł.Uzasadnienie faktycznePowódka Aleksandra J.-K. nabyła w 1960 r. własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr 15 (98,5 m2), znajdującego się w budynku pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej, położonym w S., przy ulicy Dąbrowskiego 1/5. W 1964 r. wyjechała ona do Francji i dotąd nie powróciła do kraju; ostatnio zamieszkuje w Republice Zair i legitymuje się paszportem konsularnym wystawionym przez Ambasadę PRL w Kinshasa na okres do dnia 29 kwietnia 1987 r. Jej czteropokojowe mieszkanie spółdzielcze w S. zajmuje samotna matka Leonia M. Powołując się na to, że powódka wyjechała na stałe za granicę, Rada Nadzorcza uchwałą z dnia 12 maja 1983 r. wykreśliła ją z rejestru członków pozwanej Spółdzielni. W uchwale z dnia 28 czerwca 1983 r. Zebranie Przedstawicieli Członków, nie uwzględniwszy odwołania powódki, utrzymało w mocy uchwałę Rady Nadzorczej tej Spółdzielni. Powódka wykazała, że niemal co roku odwiedza matkę i zatrzymuje się u niej w wymienionym mieszkaniu, że ostatnio to mieszkanie unowocześniła znacznym kosztem oraz złożyła oświadczenie, że z upływem ważności paszportu konsularnego powróci do Polski.Uznawszy, iż organy pozwanej Spółdzielni dowolnie przyjęły, że powódka za granicę wyjechała na stałe, Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo o uchylenie uchwały Zebrania Przedstawicieli Członków utrzymującej w mocy uchwałę Rady Nadzorczej, na podstawie której wykreślono powódkę z rejestru członków tej Spółdzielni.W rewizji - powołującej podstawę zaskarżenia z art. 368 pkt 4 k.p.c. - pozwana Spółdzielnia wnosiła o uchylenie albo o zmianę tego wyroku i o oddalenie powództwa.Rewizja jest uzasadniona.Trafny jest zarzut, iż - mimo braku ku temu podstaw - Sąd Wojewódzki przyjął, że do pozbawienia powódki członkostwa pozwanej Spółdzielni doszło z naruszeniem przepisów prawa i postanowień statutu tej Spółdzielni. Spółdzielnie mieszkaniowe mają na celu zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych ich członków (art. 204 Prawa spółdzielczego). Statutowym obowiązkiem członka jest zatem zamieszkiwanie w przydzielonym mu mieszkaniu spółdzielczym. Traci przeto rację bytu członkostwo osoby, która - mając gdzie indziej zaspokojone potrzeby mieszkaniowe - zaprzestała korzystać ze spółdzielczego lokalu mieszkalnego. W konsekwencji traci warunki wymagane do zachowania stosunku członkostwa i może być wykreślona z rejestru członków spółdzielni mieszkaniowej osoba, która wyjechała na stałe za granicę (art. 24 § 2 Prawa spółdzielczego z 1982 r., § 26 statutu spółdzielni mieszkaniowej).Problemem więc było, czy powódka w 1964 r. wyjechała na stałe za granicę. Za daleko jednak poszedł Sąd Wojewódzki w wypowiedzi, że skoro niemal co roku odwiedzała ona matkę, inwestuje w przedmiotowe mieszkanie spółdzielcze i złożyła oświadczenie, że za kilka lat powróci do kraju, to powódkę należało potraktować jak osobę, która wyjechała za granicę tylko na pobyt czasowy. Odpowiedzi na pytanie, na jaki - czasowy czy też stały - pobyt wyjechał członek spółdzielni mieszkaniowej za granicę, może ułatwić wgląd do jego dokumentu paszportowego. Powódka - jak powiedziano - posiada książeczkowy paszport konsularny. Takie paszporty wydaje się obywatelom polskim zamieszkałym stale za granicą. Oznacza to, że za zamieszkałego stale poza granicami kraju należy uznać - w każdym razie - członka, który legitymuje się książeczkowym paszportem konsularnym (art. 11 ustawy o paszportach z dnia 17 czerwca 1959 r. Tekst jednolity: Dz. U. z 1967 r. Nr 17, poz. 81 z późn. zm.). Tym samym trzeba się zgodzić ze stanowiskiem, iż Sąd Wojewódzki przekroczył swoje uprawnienia (art. 233 § 1 k.p.c.), dyskwalifikując informację KW MO z dnia 19 czerwca 1982 r., że powódka wyjechała w 1964 r. na stałe do Francji. Sąd ten więc wyprowadził mylne wnioski z ustalonych faktów w przedmiocie stosowania prawa materialnego (art. 368 pkt 1 k.p.c.).Powódka wytknęła w pozwie, że zaskarżona uchwała nie zawiera uzasadnienia wymaganego przez art. 24 § 3 Prawa spółdzielczego. Treść odwołań jednak wskazuje, że przyczyna pozbawienia członkostwa była jej wiadoma z pierwszej uchwały Rady Nadzorczej, wydanej w tym przedmiocie. Zaniechanie to więc nie było takim, które mogło powódce utrudnić możność obrony swych praw. Oznacza to, że uchybienia formalne nie stwarzają przeszkody do zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa (art. 390 § 1 k.p.c.).Kosztami postępowania rewizyjnego obciążono powódkę jako stronę przegrywającą sprawę (art. 98 k.p.c.).