II CR 473/64

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie wniosku Jana B. o ubezwłasnowolnienie Wiesława B., na skutek rewizji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 26 maja 1964 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneJan B. domagał się częściowego ubezwłasnowolnienia z powodu marnotrawstwa swego syna Wiesława B., urodzonego w dniu 1.IX.1942 r.W uzasadnieniu żądania podał, iż pragnąc nabyć dla syna gospodarstwo rolne zawarł na jego imię nieformalną umowę przedwstępną, na podstawie której wpłacił tytułem zadatku kwotę 300.000 zł.Wobec niedojścia do skutku umowy kupna-sprzedaży z winy sprzedawcy, uzyskał na mocy wyroku sądowego zwrot wpłaconego zadatku, przy czym należność ściąga ratami w drodze egzekucji sądowej.Korzystając z tego, że wyrok opiewa na jego nazwisko, Wiesław B. podejmuje wyegzekwowane pieniądze i traci je. W ten sposób przetrwonił kwotę 65.000 zł. Ponieważ zachodzi obawa roztrwonienia dalszych kwot, wnioskodawca jest zdania, że tylko ograniczenie zdolności prawnej syna uchroni go przed utratą pieniędzy. Według dalszych twierdzeń wniosku syn kradnie płody rolne z gospodarstwa ojca i traci pieniądze na alkohol i hulaszcze życie. Roztrwonił w ten sposób kwotę 100.000 zł.Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, wychodząc z założenia, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie usprawiedliwia częściowego ubezwłasnowolnienia Wiesława B. Syn bowiem pracuje u ojca i z tego tytułu ma z nim wzajemne rozliczenia. Okoliczność, że nie rozlicza się z pobranych pieniędzy, nie uzasadnia wniosku.Jeżeli zaś syn go okrada, wystarczającym środkiem będzie interwencją u władz powołanych do ścigania przestępstw. Brak wreszcie - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - interesu społecznego do ubezwłasnowolnienia syna wnioskodawcy. W skardze rewizyjnej wnioskodawca domaga się zmiany zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienia wniosku, zarzucając naruszenie art. 10 § 1 p.o.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wbrew odmiennemu poglądowi rewizji za trafne uznać należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że okoliczności sprawy nie uzasadniają częściowego ubezwłasnowolnienia Wiesława B.Fakt kilkakrotnego rozrzutnego wydatkowania - nawet większej sumy pieniężnej - nie wyczerpuje znamion pojęcia marnotrawstwa w rozumieniu art. 10 § 1 ust. 2 p.o.p.c. Uszeregowanie w cytowanym przepisie przyczyn uzasadniających częściowe ubezwłasnowolnienie, a więc choroby psychicznej, nałogowego pijaństwa, narkomanii i marnotrawstwa wskazuje, iż rozrzutne wydawanie pieniędzy wtedy tylko wyczerpuje pojęcie marnotrawstwa, gdy łączy się z aberacją umysłową. Takiej cechy nie można dopatrzeć się w postępowaniu Wiesława B. Lekkomyślne trwonienie majątku jest u niego wynikiem łatwego dostępu do ogromnych stosunkowo sum pieniędzy, w czym dużą winę ponosi wnioskodawca na skutek nieroztaczania nad jego działalnością właściwego nadzoru i tolerowania kradzieży płodów rolnych.Do takiej oceny prowadzi okoliczność, że wnioskodawca dawał synowi po 2.000-3.000 zł na osobiste wydatki w ciągu jednego tygodnia oraz znając skłonności syna, powierzał mu kwoty sięgające kilkudziesięciu tysięcy złotych.Rozrzutności syna może zapobiec wnioskodawca poprzez odsunięcie go od pieniędzy oraz meldowanie o kradzieżach organom powołanym do ścigania przestępstw.Z powyższych względów rewizja jako nieuzasadniona ulega oddaleniu.