II CR 518/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska. Sędziowie: J. Ignatowicz (sprawozdawca), Z. Warman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana i Władysławy małżonków T. przeciwko Skarbowi Państwa (Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K.) o 205.062 zł, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 23 marca 1960 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneJan i Władysława małżonkowie T., twierdząc, że Prezydium MRN w K. bezprawnie nadbudowało nad ich nie wykończonym domkiem jednorodzinnym dwa piętra, domagają się od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 205.062 zł za wyrządzoną im w ten sposób szkodę, przy czym całą nieruchomość "pozostawiają do dyspozycji" strony pozwanej. Strona pozwana zgłosiła zarzut niedopuszczalności drogi sądowej, twierdząc, że z mocy przepisów dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. o wykańczaniu budowy i nadbudowie niektórych budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 49, poz. 325) oraz wydanej w jego wykonaniu uchwały nr 27 Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 1955 r. (M. P. Nr 7, poz. 70) jedynie organy administracyjne są powołane do ustalania odszkodowania za przejęte do odbudowy lub nadbudowy budynki. Zarzut ten został oddalony postanowieniem Sądu Wojewódzkiego z dnia 23 marca 1960 r. Postanowienie to zaskarżyła strona pozwana.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja trafnie zaznacza, że zgodnie z powołanymi aktami normatywnymi odszkodowanie za budynki wykończone przez Państwo przyznają organy administracyjne, jednakże, jak to sama strona skarżąca stwierdza, przepisy te mają zastosowanie w wypadku przejęcia budynku przez Państwo, przy czym przejęcie takie musiało być orzeczone w odpowiedniej decyzji organu administracyjnego, co wyraźnie stwierdza art. 9 i 10 dekretu z dnia 10 grudnia 1952 r. Taki stan prawny utrzymał się nadal, gdyż w myśl art. 11 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 27, poz. 166) najpierw odpowiedni organ orzeka o przejęciu budynku, a następnie - wobec pozbawienia właściciela jego własności - następuje przyznanie właścicielowi odszkodowania.Jeśli chodzi o sprawę niniejszą, to z akt jej nie wynika, aby zostało wydane orzeczenie pozbawiające powodów ich własności, i strona pozwana nawet na takie orzeczenie się nie powołuje; przeciwnie, z materiału zebranego w sprawie wynika, że Prezydium MRN w K. zgłosiło gotowość oddania powodom ich nieruchomości po zabezpieczeniu roszczeń z tytułu nakładów.W tych warunkach, skoro powodowie nadal pozostają właścicielami budynku, o który chodzi w sprawie niniejszej, brak jest podstaw do zastosowania powołanych wyżej przepisów o przyznaniu im odszkodowania w trybie administracyjnym, tym samym więc powodowie mogą domagać się należnego im, wedle mniemania, odszkodowania na zasadach ogólnych i na podstawie przepisów prawa cywilnego. Rzecz oczywista, że dopuszczalność drogi sądowej w niczym nie przesądza słuszności ich roszczeń.Z zasad powyższych Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.