II CR 617/62
WyrokIzba Cywilna1963-06-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca, który spowodował wypadek cofając samochodem w sposób nieostrożny i najeżdżając na przechodnia, może powoływać się na rzekome przyczynienie się poszkodowanego do szkody, nawet jeśli poszkodowany był pod wpływem alkoholu?Ratio decidendi
Kierowca, który spowodował wypadek przez nieostrożne cofanie samochodem i najechanie na przechodnia, nie może powoływać się na przyczynienie się poszkodowanego do szkody, nawet jeśli poszkodowany był pod wpływem alkoholu. Jeśli wypadek nastąpił z winy kierowcy, a nie na skutek nieostrożności powoda, zarzut przyczynienia jest bezskuteczny. Nawet jeśli poszkodowany był pod wpływem alkoholu, ale znajdował się na chodniku i został najechany przez nieostrożnie cofający samochód, nie można dopatrzyć się w jego zachowaniu przyczynienia się do szkody w rozumieniu art. 158 k.z.Stan faktyczny
Władysław K. został potrącony przez samochód należący do Miejskiej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu, kierowany przez Piotra K., który nie posiadał uprawnień do prowadzenia pojazdów i cofał nieostrożnie. Stefan W. dopuścił do prowadzenia pojazdu przez osobę bez uprawnień. W wyniku wypadku powód doznał poważnych obrażeń. Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanych solidarnie odszkodowanie. Pozwany Piotr K. wniósł rewizję, zarzucając m.in. przyczynienie się powoda do szkody.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego Piotra K. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia, B. Łubkowski. Sędziowie: Z. Wasilkowska (sprawozdawca), M. Grudziński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Władysława K. przeciwko 1) Miejskiej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu w O., 2) Piotrowi K. i 3) Stefanowi W. o odszkodowanie, na skutek rewizji pozwanego K. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 28 lutego 1962 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 28 lutego 1962 r. Sąd Wojewódzki zasądził solidarnie od pozwanej Spółdzielni oraz od pozwanych Piotra K. i Stefana W. na rzecz powoda Władysława K. kwotę 20.000 zł, a w pozostałej części powództwo oddalił.Sąd Wojewódzki ustalił, że prawomocnym wyrokiem karnym pozwany Piotr K. został skazany za to, że nie posiadając uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych i nie zachowując ostrożności przy cofaniu samochodu, stanowiącego własność pozwanej Spółdzielni, najechał na przechodzącego powoda, który w następstwie wypadku doznał złamania kości udowej lewej oraz kości prawego przedramienia, pozwany zaś Stefan W. został skazany za to, że dopuścił do samodzielnego prowadzenia powierzonego mu samochodu przez nie posiadającego uprawnień Piotra K. Na podstawie powyższych ustaleń Sąd Wojewódzki uznał, że wszyscy pozwani odpowiadają solidarnie wobec powoda za wyrządzoną mu szkodę, a to na podstawie art. 134 i 144 k.z. w związku z art. 7 k.p.c. oraz art. 153 i 137 k.z.Na skutek wypadku powód ma skróconą lewą kończynę dolną, cierpi na niewielkie ograniczenie ruchów w stawie kolanowym i na zaniki mięśniowe. Powód został uznany za inwalidę III grupy i pobiera rentę w wysokości 597 zł miesięcznie. Sąd Wojewódzki nie znalazł podstaw do zasądzenia na rzecz powoda renty uzupełniającej, ponieważ zarobki, jakie może uzyskać przy wykorzystaniu uszczuplonej zdolności do pracy, powiększone o otrzymywaną rentę inwalidzką, nie będą mniejsze od tych, jakie osiągał przed wypadkiem. Sąd Wojewódzki zasądził natomiast na rzecz powoda na podstawie art. 161 k.z. kwotę 6.000 zł tytułem utraconych zarobków w okresie leczenia oraz na podstawie art. 165 § 1 k.z. kwotę 14.000 zł tytułem zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną.Rewizję od powyższego wyroku wniósł tyko pozwany Piotr K., wnosząc o jego zmianę przez oddalenie powództwa ponad kwotę 10.000 zł oraz o odpowiednie obniżenie kosztów procesu. Skarżący zarzuca, że powód przyczynił się do powstania szkody oraz że zadośćuczynienie nie powinno przewyższać 4.000 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Zarzut skarżącego co do rzekomego przyczynienia się powoda do wypadku na skutek picia alkoholu był rozważany przez Sąd Wojewódzki, który uznał, że zarzut ten nie został udowodniony oraz że gdyby nawet powód był pod wpływem alkoholu, to nie miałoby to związku z wypadkiem, bo wypadek ten nastąpił z winy pozwanych, a nie na skutek nieostrożności powoda.Powyższym ustaleniom nie sprzeciwiają się powołane w rewizji zeznania świadków P. i K. Świadek K. nic nie zeznawała o piciu przez powoda alkoholu, a świadek P. stwierdziła, że powód wypił przy bufecie 100 gramów wódki. Biorąc pod uwagę, że nie ustalono dokładnie, kiedy ten fakt miał miejsce, Sąd Wojewódzki zasadnie mógł uznać, że nie zostało udowodnione, aby w chwili wypadku powód był pod wpływem alkoholu. Ponadto w sprawie jest niesporne, że w chwili wypadku powód szedł chodnikiem i został najechany przez nieostrożnie i nieumiejętnie cofany samochód. Gdyby więc nawet prawdą było, że powód był podchmielony, to nie można dopatrzyć się w jego zachowaniu przyczynienia się do szkody. Podnoszona zaś w rewizji okoliczność, że świadek K. zdążyła odskoczyć od (wjeżdżającego na chodnik) samochodu, a powód nie zdążył, nie może żadną miarą obciążać powoda. Kierowca, który z naruszeniem przepisów o ruchu pojazdów mechanicznych wjechał samochodem na chodnik i najechał na przechodnia, nie może powoływać się na to, że przechodzień uniknąłby wypadku, gdyby szybciej zareagował na niebezpieczeństwa; tego rodzaju obrona jest bezskuteczna z punktu widzenia art. 158 k.z.Nie jest również zasadny zarzut nadmierności zasądzonego zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną. Przy uwzględnieniu, że powód doznał trwałego, choć częściowego inwalidztwa, nie można uznać, żeby zasądzenie kwoty 14.000 zł odbiegało od przeciętnych norm przyjętych w praktyce sądowej, a tym samym żeby naruszało art. 165 § 1 k.z.W tym stanie rzeczy i na zasadzie art. 383 k.p.c. Sąd Najwyższy rewizję oddalił.
Powiązane orzeczenia
- 3 CR 163/57 1957-06-27Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez kierowcę, który będąc pod wpływem alkoholu lub z innych przyczyn nieodpowiedzialnych, spowodował wypadek, jeśli pracodawca wiedział o jego skłonnościach d…
- III CR 213/63 1962-04-30Czy w sprawie o odszkodowanie za wypadek przy pracy, pracodawca może powoływać się na brak winy kierowcy z powodu jego niepoczytalności w chwili zdarzenia, jeśli materiał dowodowy wskazuje na jego wyczerpanie fizyczne i…
- IV K 77/57 1957-07-17Czy kierowca ponosi odpowiedzialność za spowodowanie wypadku w ruchu lądowym, jeśli prowadził niesprawny technicznie pojazd, mimo że stan techniczny pojazdu mógł być jedną z przyczyn wypadku, a kierowca był w stanie upoj…
- 1 CR 58/60 1960-12-30Czy kierowca pojazdu mechanicznego, który spowodował wypadek w stanie nietrzeźwości i z niedostateczną rutyną, może być obciążony obowiązkiem zwrotu tylko części szkody, a także czy okoliczność, że inny kierowca również…
- Rw 505/66 1966-07-07Czy kierowca, który spowodował wypadek drogowy najeżdżając na nieoświetlony dźwig, może uwolnić się od odpowiedzialności, powołując się na to, że obecność dźwigu stanowiła dla niego zaskoczenie i naruszenie zasad ruchu d…
Powołane przepisy
art. 134art. 7 KPCart. 153art. 161art. 165 § 1art. 158art. 383 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.