IV K 77/57

WyrokIzba Karna1957-07-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kierowca ponosi odpowiedzialność za spowodowanie wypadku w ruchu lądowym, jeśli prowadził niesprawny technicznie pojazd, mimo że stan techniczny pojazdu mógł być jedną z przyczyn wypadku, a kierowca był w stanie upojenia alkoholowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kierowca ponosi winę za spowodowanie wypadku w ruchu lądowym, nawet jeśli stan techniczny pojazdu mógł przyczynić się do zdarzenia. Kluczowe jest, że kierowca prowadził pojazd w stanie upojenia alkoholowego i mimo ostrzeżeń pasażerów nie zmniejszył prędkości, co doprowadziło do wypadku. Prowadzenie pojazdu niesprawnego technicznie nie wyłącza ani nie zmniejsza winy kierowcy, który ma obowiązek prowadzić pojazd w sposób bezpieczny.
Stan faktyczny
Jerzy C. został skazany za spowodowanie niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu lądowym. Prowadził ciągnik z przyczepą w stanie upojenia alkoholowego, mimo wadliwego układu kierowniczego. W wyniku jego jazdy przyczepa przewróciła się, raniąc cztery osoby. Oskarżony w rewizji kwestionował związek przyczynowy między jego stanem upojenia a wypadkiem, wskazując na zły stan techniczny pojazdu, oraz domagał się łagodniejszej kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie, uznając winę oskarżonego za przestępstwo z art. 215 § 1 k.k.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski (sprawozdawca): Sędziowie: M. Fic, A. Górski. Prokurator: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego C. osk. z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 22 grudnia 1956 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 22 grudnia 1956 r. oskarżony Jerzy C. został uznany za winnego, że na szosie spowodował niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji lądowej przez to, iż po wprowadzeniu się w stan upojenia alkoholem prowadził ciągnik typu "Zetor" wraz z przyczepą, w którym był duży luz w systemie kierowniczym, co spowodowało częste zmiany kierunku jazdy i następnie zarzucenie przyczepy oraz przewrócenie jej do góry kołami, w wyniku czego znajdujące się na przyczepie 4 osoby zostały przyciśnięte i doznały obrażeń cielesnych, i za to na podstawie art. 215 § 1 k.k. został skazany na dziesięć miesięcy więzienia.Wyrok ten zaskarżył oskarżony, zarzucając w rewizji:1.błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez pominięcie, że nie zachodzi związek przyczynowy między stanem upojenia alkoholowego, w którym znajdował się oskarżony, a wypadkiem, że natomiast związek taki istnieje między wypadkiem a złym stanem technicznym traktora i przyczepy do niego,2.wymierzenie oskarżonemu kary nadmiernie surowej w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości czynu i nieuwzględnienie, że jest on człowiekiem młodym (25 lat) i dotychczas nie karanym.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego lub o uznanie go za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 215 § 2 k.k. i o wymierzenie mu łagodnej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:I.Przypisując oskarżonemu winę popełnienia przestępstwa określonego w art. 215 § 1 k.k., Sąd Wojewódzki ustalił, że szybkość jazdy, jaką rozwijał oskarżony, nie była nadmierna, a następnie, że przyczyną wypadku była brawurowa jazda, przy czym nie podał, na czym polegała owa "brawura". Te dwa ustalenia pozostają ze sobą w sprzeczności, przy czym pierwsze z nich jest nietrafne.Biegły do spraw samochodowych E. określił szybkość rozwijaną przez oskarżonego na 20-25 km/godz. i podał, że szybkość taka nie jest szybkością nadmierną. Opierając się na tej części zeznań biegłego, Sąd Wojewódzki dokonał ustalenia, że szybkość rozwijana przez oskarżonego nie była nadmierna.Jednakże oceny, czy w konkretnym wypadku była rozwijana szybkość nadmierna, nie można dokonywać przez porównanie, czy szybkość rozwijana przez kierowcę pojazdu mechanicznego mieści się w granicach dozwolonych przez przepisy o ruchu pojazdów mechanicznych na drogach publicznych, lecz oceny tej należy dokonać na tle konkretnych okoliczności danego wypadku, albowiem kierowca ze względu na szczególne okoliczności powinien zmniejszyć szybkość prowadzonego przez siebie pojazdu mechanicznego do takich granic, by w każdej chwili panować nad pojazdem i nie dopuścić do powstania wypadku. O tym właśnie zeznał biegły E.W wypadku będącym przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej oskarżony wiedział, że prowadzony przez niego traktor jest niesprawny pod względem technicznym. Wiezieni przez niego na przyczepie robotnicy zwracali mu w czasie jazdy uwagę, że jedzie zbyt szybko i że w związku ze zbyt szybką jazdą przyczepa traktora grozi wywróceniem. Robotnicy ci żądali także od oskarżonego, by zmniejszył szybkość jazdy, do czego on się nie zastosował. Ponadto oskarżony wiedział, że prowadzony przez niego ciągnik jedzie zygzakiem po całej szosie.W tych warunkach szybkość jazdy oskarżonego była nadmierna i szybkość ta doprowadziła do wypadku. Rozwijanie przez oskarżonego nadmiernej szybkości pozostawało w związku z jego stanem upojenia. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w fakcie niereagowania oskarżonego na ostrzeżenia robotników co do grożącego wywrócenia przyczepy, albowiem oskarżony, gdyby był trzeźwy, to ostrzeżeń tych - widząc, że jeździ zygzakiem po całej szerokości szosy - nie zlekceważyłby.W tych warunkach przypisanie oskarżonemu winy popełnienia przestępstwa określonego w art. 215 § 1 k.k. należało uznać za trafne.II.Kierowca ma obowiązek prowadzić pojazd mechaniczny w taki sposób, aby nie stworzyć zagrożenia dla ludzi i mienia. Dlatego też wolno mu jest prowadzić jedynie pojazd mechaniczny sprawny pod względem technicznym, pojazd bowiem niesprawny może w każdym czasie stworzyć takie zagrożenie, czego kierowca na podstawie swego doświadczenia jest świadom. Z tych względów prowadzenie przez kierowcę pojazdu niesprawnego pod względem technicznym nie stanowi okoliczności wyłączającej winę lub zmniejszającej jej stopień.III.Oskarżonemu została wymierzona kara zbliżona do minimum ustawowego zagrożenia za przestępstwo określone w art. 215 § 1 k.k. Dlatego też, uwzględniając nadto dość poważne następstwa wypadku, wymierzonej mu kary nie można było uznać za nadmiernie surową.Z tych przeto względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 215 § 1 KKart. 375 KPKart. 215 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.