III K 714/56
WyrokIzba Cywilna1956-12-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca, który prowadził pojazd w stanie zamroczenia alkoholowego i nie panował nad sterem, co doprowadziło do potrącenia rowerzysty, może być uznany za winnego sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu drogowym, jeśli sąd uniewinniający oparł się na sprzecznych zeznaniach świadków i błędnie ocenił okoliczności faktyczne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kierowca, który prowadzi pojazd w stanie zamroczenia alkoholowego i nie panuje nad sterem, sprowadzając tym samym niebezpieczeństwo katastrofy w ruchu drogowym, ponosi winę w rozumieniu art. 14 k.k. Niemożność należytego obserwowania drogi, np. z powodu uszkodzonej wycieraczki szyby, nakłada na kierowcę obowiązek zmniejszenia prędkości lub zaprzestania jazdy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując na naruszenie art. 8 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki, który nie ujawnił i nie wyjaśnił sprzeczności w zeznaniach świadków, co mogło prowadzić do błędnych ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Zenon P., kierowca samochodu osobowego, został oskarżony o sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu drogowym w stanie silnego zamroczenia alkoholowego. W wyniku jego jazdy potrącił rowerzystę, powodując obrażenia i zniszczenia. Sąd Wojewódzki uniewinnił oskarżonego, opierając się m.in. na zeznaniach świadków, które stały w sprzeczności z ich wcześniejszymi oświadczeniami złożonymi w śledztwie. Prokurator zaskarżył wyrok, wskazując na błędy w ocenie okoliczności faktycznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski (sprawozdawca). Sędziowie: K. Bzowski, R. Kryże. Prokurator: P. Kernowa.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zenona P., osk. z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 28 września 1956 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 28 września 1956 r. Zenon P. został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., polegającego na tym, że na drodze wiodącej z W. do J., na wysokości wsi W., jako kierowca samochodowy sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji w ten sposób, iż prowadząc w stanie silnego zamroczenia alkoholowego samochód osobowy marki "Ford" nie panował nad sterem, w następstwie czego potrącił jadącego po prawej stronie jezdni rowerzystę Bronisława J., powodując u niego lekkie obrażenia cielesne oraz zniszczenie roweru i uszkodzenie samochodu.Wyrok ten zaskarżył Prokurator Wojewódzki w Poznaniu, zarzucając na podstawie art. 371 pkt 3 k.p.k. błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, wyrażającą się:a)w pominięciu faktu, że oskarżony nie obserwował drogi, gdyż, jak sam wyjaśnił, nikogo na szosie nie widział, a zorientował się, że kogoś najechał, gdy została wybita przednia szyba w kabinie szofera i gdy usłyszał rozmowę między pasażerami samochodu S. i R. "o najechaniu jakiegoś człowieka",b)w przyjęciu, że niesprawność wycieraczki szyby, znajdującej się przed kierowcą, wyłącza winę oskarżonego, gdyż nie mógł on obserwować drogi,c)w pominięciu faktu, że oskarżony najechał na rowerzystę przy ścieżce dla rowerzystów na prawym brzegu szosy,d)w nierozważeniu rozbieżności między zeznaniami świadków Walentego F. i Bronisława J. złożonymi w toku śledztwa i na rozprawie sądowej,e)w pominięciu notorycznego faktu, że szosa, na której nastąpił wypadek, nie ma wybojów, a zatem nie zachodziła potrzeba ich wymijania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zarzutom rewizji nie można odmówić słuszności. Kierowca w czasie jazdy powinien prowadzić pojazd mechaniczny w ten sposób, by stale nad nim panować w tym sensie, aby prowadzony przez niego pojazd nie zagrażał bezpieczeństwu ruchu. Dlatego też do elementarnych obowiązków kierowcy należy stałe obserwowanie drogi, po której prowadzi pojazd. Niemożność należytego obserwowania drogi np. z powodu uszkodzenia wycieraczki szyby w czasie ulewnego deszczu i zmniejszona wskutek tego widoczność nakładają na kierowcę obowiązek zmniejszenia szybkości pojazdu mechanicznego do takich granic, by panował całkowicie nad prowadzonym pojazdem, nie stwarzając niebezpieczeństwa dla odbywającego się na drodze ruchu, a nawet - jeśli widoczność jest zbyt mała - obowiązek do zaprzestania jazdy.Ze względu na powyższe, nieobserwowanie drogi w czasie prowadzenia pojazdu mechanicznego lub prowadzenie pojazdu mechanicznego przy braku należytej widoczności stanowi podstawę do przypisania kierowcy winy w rozumieniu art. 14 k.k., jeżeli na skutek prowadzenia pojazdu w opisanych wyżej warunkach sprowadził niebezpieczeństwo dla odbywającego się na drodze ruchu.Ustalając podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku, Sąd Wojewódzki oparł się między innymi na zeznaniach świadków Walentego F. i Bronisława J., złożonych na rozprawie. Zeznania tych świadków złożone w śledztwie stoją w jaskrawej sprzeczności z ich zeznaniami złożonymi na rozprawie. Z obrazą art. 8 k.p.k. Sąd Wojewódzki zeznań złożonych przez tych świadków w śledztwie nie ujawnił i nie wyjaśnił przyczyn, dla których świadkowie ci zeznania swe zmienili, a następnie zachodzących w ich zeznaniach sprzeczności nie rozważył, co mogło doprowadzić do dokonania odmiennych ustaleń faktycznych, a w szczególności dałoby podstawę do prawidłowego ustalenia miejsca najechania rowerzysty przez oskarżonego. Przy dokonywaniu tego ustalenia będzie miało istotne znaczenie ustalenie miejsca na szosie, w którym znajdowały się odłamki rozbitej w samochodzie szyby.Kwestia, czy szosa w tym miejscu była wyboista i zachodziła potrzeba wymijania wybojów, może mieć znaczenie dla oceny wiarogodności zeznających w sprawie osób, jednakże dla ustalenia stanu szosy w chwili wypadku są potrzebne ustalenia sądowe, jeżeli zajdzie potrzeba ich dokonania, gdyż tego rodzaju okoliczności nie są notoryczne.Z tych przeto względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II K 468/60 1960-07-13Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, które doprowadziło do śmierci innej osoby, uzasadnia przypisanie sprawcy winy umyślnej (zamiaru ewentualnego) w kontekście art. 215 § 1 k.k. i ustawy o zwalcz…
- I K 1398/52 1953-01-23Czy kierowca, który spożywał alkohol w godzinach służbowych i spowodował katastrofę samochodową, w wyniku której zginęły dwie osoby, ponosi odpowiedzialność karną na podstawie art. 215 § 1 k.k., nawet jeśli nie godził si…
- IV K 175/58 1958-11-04Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, z nadmierną prędkością i przy słabych światłach, skutkujące śmiercią innej osoby, stanowi przestępstwo sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji…
- IV K 77/57 1957-07-17Czy kierowca ponosi odpowiedzialność za spowodowanie wypadku w ruchu lądowym, jeśli prowadził niesprawny technicznie pojazd, mimo że stan techniczny pojazdu mógł być jedną z przyczyn wypadku, a kierowca był w stanie upoj…
- I K 971/57 1958-04-17Czy kierowca, który w stanie nietrzeźwości spowodował katastrofę w ruchu lądowym, może być uznany za winnego przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., jeśli twierdzi, że nie mógł przewidzieć możliwości sprowadzenia niebezpieczeń…
Powołane przepisy
art. 215 § 1 KKart. 375art. 371 pkt 3 KPKart. 14 KKart. 8 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.