II CR 694/73

WyrokIzba Cywilna1973-12-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwany, jako współautor albumu, ponosi odpowiedzialność za naruszenie praw autorskich powoda w zakresie wykorzystania jego zdjęcia, jeśli legitymacja bierna obciąża wydawcę druku, a prawa autorskie mogły wygasnąć z uwagi na wcześniejszą publikację?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, uznając, że nie wykazał on skutecznie przesłanek odpowiedzialności pozwanego. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że legitymacja bierna w tego typu sporach obciąża wydawcę druku, a powód nie wykazał podstaw odpowiedzialności pozwanego jako współautora. Ponadto, nawet gdyby pozew był skierowany przeciwko właściwej osobie, przedawnienie przewidziane w art. 27 ust. 1 Prawa autorskiego stanowiłoby przeszkodę w uwzględnieniu roszczeń, z uwagi na wcześniejszą publikację zdjęcia w 1961 r.
Stan faktyczny
Powód domagał się od pozwanego odszkodowania za bezprawne wykorzystanie jego zdjęcia w albumie "Powstania Śląskie", twierdząc, że pozwany jako współautor wykorzystał zdjęcie bez podania autora. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, wskazując na brak legitymacji biernej pozwanego, wygaśnięcie praw autorskich z uwagi na wcześniejszą publikację oraz brak wykazania zastrzeżenia prawa autorskiego na wykorzystanej odbitce. Powód w rewizji zarzucił naruszenie prawa i Konstytucji PRL.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, utrzymując w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 1973 r. sprawy z powództwa Józefa D. przeciwko Jeremiemu G. o odszkodowanie na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 30 marca 1973 r., sygn. akt II C 1140/72 rewizję oddala. Uzasadnienie faktycznePowód, twierdząc, że pozwany współopracowując album "Powstania Śląskie 1919-1920-1921", wydany przez Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, wykorzystał samowolnie i bez podania autora wykonane przez powoda zdjęcie fotograficzne, domagał się zasądzenia honorarium za bezprawne reprodukowanie tego zdjęcia, odszkodowania na naruszenie prawa autorskiego i ogłoszenia wyroku na koszt pozwanego w Telewizji i "Dzienniku Zachodnim".Sąd Wojewódzki doszedł do przekonania, że powód nie wykazał ani ustawowej przesłanki z art. 2 Prawa autorskiego, tj. uwidocznienia wyraźnie zastrzeżenia prawa autorskiego na egzemplarzu odbitki zdjęcia, którą wykorzystano do reprodukcji ze zbiorów Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, ani legitymacji biernej po stronie pozwanego, która według art. 56 Prawa autorskiego obciąża wydawcę druku. Ponadto Sąd I instancji uznał, że prawa autorskie powodowa wygasły zgodnie z postanowieniem art. 27 ust. 1 Prawa autorskiego, ponieważ sporne zdjęcie zostało opublikowane w albumie - pod tym samym tytułem - wydanym w kwietniu 1961 r. przez Wydawnictwo "Śląsk", natomiast album Wydawnictwa MON ukazał się w maju 1971 r.W rewizji od tego wyroku powód zarzucił, że jest on niesprawiedliwy, "narusza Majestat Prawa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej" i nie uwzględnia praw autorskich zagwarantowanych w art. 65 Konstytucji PRL. W uzasadnieniu swych zarzutów powód wskazał, że powołał dowód z zeznań autorytetów prawa autorskiego i świadkowie ci nie zostali dopuszczeni do zeznań ze szkodą dla bezstronnego procesu, który - według intencji powoda - miał być podstawą do nowelizacji ustawy o prawie autorskim.Uzasadnienie prawneNie znajdując podstaw do uwzględnienia tej rewizji, Sąd Najwyższy miał na uwadze, co następuje:Rewidujący nie podważył skutecznie żadnej z trzech przesłanek, na których Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie.W szczególności, mimo podniesienia przez pozwanego już w odpowiedzi na pozew zarzutu braku po jego stronie legitymacji biernej, powód (podobnie zresztą, jak i w treści pozwu) nie podjął nawet próby wykazania, na czym opiera ewentualną odpowiedzialność pozwanego. Skoro zatem Sąd Wojewódzki prawidłowo wskazał, że w tego rodzaju sporach legitymacja bierna obciąża wydawcę druku, i takie też stanowisko, jak wynika z pisma na k. 19 akt, zajęło w tej kwestii Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, ten argument uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie może budzić zastrzeżeń.Zestawienie dat wydania albumu "Powstania Śląskie" przez Wydawnictwo "Śląsk" i Wydawnictwo MON wskazuje, że nawet, gdyby powództwo zostało skierowane przeciwko właściwej osobie, a zatem gdyby powód wykazał podstawy odpowiedzialności pozwanego jako współopracowującego album, to na przeszkodzie uwzględnieniu ewentualnych żądań stałoby przedawnienie przewidziane w art. 27 pkt 1 Prawa autorskiego, trafnie również powołane przez Sąd I instancji.Wtórne wprawdzie znaczenie ma w tej sytuacji także kwestia, czy zdjęcie, z którego korzystało Wydawnictwo MON dla celów reprodukcji w albumie, opatrzone było zastrzeżeniem prawa autorskiego powoda, jednak także i w tym względzie skarżący nie podważył w jakimkolwiek stopniu ustaleń poczynionych w I instancji.Mając powyższe na względzie i na podstawie art. 387 kpc, Sąd Najwyższy rewizję powoda oddalił.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2art. 56art. 27 ust. 1art. 65art. 27 pkt 1art. 387 kpc

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.