II CZ 101/70

PostanowienieIzba Cywilna1970-08-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd wojewódzki jest rzeczowo właściwy do rozpoznania sprawy o odszkodowanie za wypadek przy pracy wykonywanej przez żołnierza w ramach obowiązku wojskowego, gdy pozwanym jest Skarb Państwa (Dowództwo Okręgu Wojskowego)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że sąd wojewódzki jest rzeczowo właściwy do rozpoznania sprawy. Stosunek Państwa do żołnierza odbywającego służbę wojskową jest zawsze stosunkiem władczym, objętym działalnością wojska jako organu władzy państwowej. Okoliczność, że żołnierz wykonuje prace budowlane, nawet niezwiązane bezpośrednio z działalnością wojska, nie zmienia tej zasady. W przypadku szkody doznanej w czasie wykonywania pracy, sądem właściwym do dochodzenia odszkodowania przeciwko organom wojskowym jest sąd wojewódzki na podstawie art. 17 pkt 3 k.p.c. i art. 417 k.c.
Stan faktyczny
Powód Jerzy D. dochodził odszkodowania od Dowództwa Okręgu Wojskowego Pomorskiego w N. za wypadek przy pracy. Sąd Wojewódzki uznał się za niewłaściwy rzeczowo i przekazał sprawę sądowi powiatowemu, argumentując, że wypadek nie wiąże się z działalnością władczą wojska. Pozwany Skarb Państwa wniósł zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego dotyczące niewłaściwości rzeczowej sądu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Łubkowski. Sędziowie: W. Kuryłowicz, Z. Masłowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Jerzego D. przeciwko Dowództwu Okręgu Wojskowego Pomorskiego w N. o odszkodowanie, na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 2 lutego 1970 r. w kwestii właściwości sądu,uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki uznał się za niewłaściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy i przekazał ją według właściwości Sądowi Powiatowemu dla m. Łodzi, przytaczając następujące uzasadnienie zajętego stanowiska.Ze względu na to, iż ze stanu faktycznego podanego w pozwie wynika, że w sprawie chodzi o wypadek przy pracy wykonywanej przez powoda w ramach obowiązku wojskowego i że wobec tego pozwany Skarb Państwa (Dowództwo Okręgu Wojskowego) jest pozwany w sprawie jako zwierzchnik powoda, a nie jako organ państwowy - w sprawie nie ma zastosowania art. 17 pkt 3 k.p.c.Uchybienia zarzucane stronie pozwanej nie mają żadnego związku z merytoryczną działalnością władczą Wojska Polskiego, gdyż do wojska nie należy normalnie wykonywanie prac budowlanych.Zażalenie wniesione przez pozwany Skarb Państwa na powyższe postanowienie jest uzasadnione. Wbrew zapatrywaniu Sądu Wojewódzkiego stosunek Państwa do żołnierza odbywającego służbę wojskową jest zawsze stosunkiem władczym, objętym działalnością wojska jako organu władzy państwowej, niezależnie od tego, jakiego charakteru zadania i czynności żołnierz ten spełnia. Okoliczność, że powód w ramach czynnej służby wojskowej został na polecenie władz wojskowych skierowany do wykonywania robót budowlanych, choćby nie związanych bezpośrednio z działalnością wojska, nie wpływa na zmianę stosunku żołnierza do organów wojskowych i w razie doznania szkody w czasie wykonywania pracy sądem rzeczowo właściwym dla dochodzenia przeciwko tym organom odszkodowania na podstawie art. 417 k.c. jest w myśl art. 17 pkt 3 k.p.c. sąd wojewódzki.Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie z mocy art. 394 k.p.c. należało uchylić.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 17 pkt 3 KPCart. 417 KCart. 394 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.