II CZ 8/80
PostanowienieIzba Cywilna1980-01-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy droga sądowa jest dopuszczalna w sprawie o ustalenie prawa najmu lokalu, gdy organ administracji państwowej wydał decyzję o cofnięciu przydziału tego lokalu na podstawie przepisów prawa lokalowego?Ratio decidendi
Droga sądowa jest niedopuszczalna w sprawie o ustalenie prawa najmu, gdy dotyczy stanu faktycznego objętego hipotezą art. 43 prawa lokalowego, który został rozstrzygnięty decyzją organu administracji państwowej o cofnięciu przydziału lokalu. W takich przypadkach, zgodnie z art. 2 § 3 k.p.c., sprawy zastrzeżone dla organów administracji nie podlegają rozpoznaniu sądowym.Stan faktyczny
Powód wnosił o ustalenie prawa do zajmowania lokalu, któremu wcześniej otrzymał przydział. Organ administracji cofnął przydział, argumentując, że powód faktycznie lokalu nie zajmuje. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew, uznając niedopuszczalność drogi sądowej. Powód złożył zażalenie, które Sąd Najwyższy oddalił.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu pozwu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN R. Czarnecki (sprawozdawca). Sędziowie SN: J. Niejadlik, S. Rudnicki.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z powództwa Wacława Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Urzędowi Wojewódzkiemu i Urzędowi Miejskiemu w K. o ustalenie prawa najmu, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 31 marca 1979 r.oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktyczneW ostatecznym sformułowaniu swego żądania, powód wnosi o stwierdzenie, że przysługuje mu prawo do zajmowania lokalu przy ul. O. 47 w K.Według ustaleń i wniosków Sądu Wojewódzkiego w dniu 11.XI.1976 r., powód otrzymał decyzję o przydziale lokalu przy ul. O. 47. W dniu 14.IV.1978 r. została wydana decyzja o cofnięciu wspomnianego przydziału oparta na tym, że powód faktycznie lokalu nie zajmuje. Żądanie powoda dotyczy zakresu zastrzeżonego do decyzji organu administracji, a skoro orzeczenie sądowe nie może zastąpić decyzji, pozew ulega odrzuceniu.Powołane orzeczenie, nazwane wyrokiem, powód zaskarżył środkiem, który określił jako rewizja.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki odrzucając pozew rozstrzygnął o kwestii natury procesowej, a jak to wyjaśnia uzasadnienie uchwały połączonych Izb z dnia 6.III.1972 r. (OSNCP 1973, poz. 1) takie rozstrzygnięcie pozostaje w rzeczywistości postanowieniem, chociażby mylnie zostało nazwane wyrokiem, na postanowienie zaś przysługuje zażalenie.Okoliczność, czy rozpoznawana sprawa należy do właściwości sądu rejonowego, jest bezprzedmiotowa, gdyby bowiem nawet tak było, to okoliczność ta ani nie miałaby wpływu na wynik sprawy, ani nie uzasadniałaby nieważności postępowania (art. 369 pkt 6 k.p.c.).Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że w sprawie nie chodzi o stan faktyczny objęty hipotezą art. 691 k.c. i rozstrzygnięty decyzją z dnia 11.XI.1976 r., lecz o stan faktyczny później powstały w zakresie hipotezy art. 43 prawa lokalowego, na gruncie którego zapadła decyzja z dnia 14.IV.1978 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia 9.IX.1978 r.Obydwie ostatnio wspomniane decyzje nie zostały wydane z pominięciem wszelkiej procedury przez organ oczywiście niewłaściwy. Nie mogą być zatem potraktowane jako nie istniejące.Artykuł 43 prawa lokalowego zamieszczony w rozdziale 3 tego prawa, normującym szczególny tryb najmu, stanowi, że terenowy organ administracji państwowej może wydać decyzję o cofnięciu przydziału w wypadku, gdy najemca faktycznie lokalu nie zajmuje. Oznacza to, że w miejscowości, w której został wprowadzony najem na podstawie decyzji "administracyjnej o przydziale", sprawa o cofnięcie przydziału w wypadku, gdy najemca faktycznie lokalu nie zajmuje, przekazana jest do właściwości organu administracji, a tym samym - nie jest rozpoznawana w postępowaniu sądowym (art. 2 § 3 k.p.c.). Skoro w sprawie o cofnięcie przydziału według art. 43 prawa lokalowego, jako zastrzeżonej organowi administracji, droga sądowa jest niedopuszczalna, to również w sprawie o ustalenie istnienia stosunku najmu w stanie faktycznym w zakresie hipotezy art. 43 prawa lokalowego zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej.W konsekwencji, spod rozpoznania przez Sąd obu instancji usuwają się przesłanki decyzji z dnia 14.IV.1978 r. i z dnia 9.IX.1978 r. wydanych przez organy administracji, w szczególności - przesłanka co do faktycznego zajmowania lokalu przez powoda.Sąd Wojewódzki nie naruszył więc art. 199 § 1 k.p.c. odrzucając pozew.
Powiązane orzeczenia
- II CR 147/83 1983-04-29Czy droga sądowa jest dopuszczalna w sprawie o zezwolenie na dokonanie przez najemcę lokalu przeróbek lub przebudowy, gdy przepisy prawa lokalowego przewidują właściwość organu administracji państwowej?
- III CZP 20/86 1986-05-20Czy sprawa dotycząca zmiany sposobu korzystania z pomieszczeń przynależnych do lokalu objętego decyzją o przydziale, w tym klatki schodowej, podlega drodze sądowej, czy też właściwy jest terenowy organ administracji pańs…
- III CR 10/63 1963-03-28Czy spór o korzystanie z pomieszczenia stanowiącego przynależność garażu, zajętego przez najemcę lokalu mieszkalnego na podstawie przydziału kwaterunkowego, należy do drogi sądowej, czy też jest wyłączony do rozstrzygnię…
- III KKO 3/01 2001-05-18Czy sprawy dotyczące najmu lub zamiany lokali mieszkalnych podlegają władczej kompetencji organów administracji publicznej?
- III CRN 303/90 1990-10-30Czy wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego, które było skuteczne według przepisów obowiązujących w dacie jego dokonania, może zostać uznane za bezskuteczne w świetle późniejszych zmian legislacyjnych mających na c…
Powołane przepisy
art. 369 pkt 6 KPCart. 691 KCart. 43art. 2 § 3 KPCart. 199 § 1 KPC§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.