II K 1127/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca).Sędziowie: A. Pyszkowski, Z. Nyczaj.Prokurator Generalnej Prokuratury: W. Staszkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława L. oskarżonego z art. 38 m.k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 14 maja 1960 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 14 maja 1960 r. Władysław L. został skazany z mocy art. 38 m.k.k. na 1 rok więzienia, z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od 10 grudnia 1959 r. do dnia 22 stycznia 1960 r., za to, że w miesiącu listopadzie 1959 r. w C., powołując się na swój wpływ na urzędników Zakładów Gastronomicznych w K. i C. podjął się pośrednictwa w sprawie przyjęcia do pracy Elfrydy K. w Zakładach Gastronomicznych w C. i za to przyjął od wymienionej Elfrydy K. łączną kwotę 1.200 zł.Od tego wyroku wniósł rewizję oskarżony za pośrednictwem swego obrońcy. Rewizja, która zawiera wniosek o uchylenie wyroku i uniewinnienie oskarżonego, a ewentualnie o warunkowe zawieszenie mu wykonania kary, zarzuca:1) obrazę art. 38 m.k.k. przez skazanie oskarżonego z mocy tego przepisu, pomimo że w jego czynie nie mieszczą się znamiona żadnego przestępstwa;2) obrazę art. 54 i 61 k.k. oraz rażącą niewspółmierność kary w stosunku do przypisanego czynu - przez niezastosowanie do oskarżonego warunkowego zawieszenia wykonania kary, mimo że w świetle okoliczności sprawy na nie zasługiwał.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:1. Według prawidłowych ustaleń zaskarżonego wyroku oskarżony, chcąc anulować wypowiedzenie pracy, jakie otrzymała Elfryda K. z Zakładów Gastronomicznych w C., oświadczył jej, że ma znajomego, byłego dyrektora Zakładów Gastronomicznych w B., i że przy jego pomocy będzie się starał załatwić pozytywnie sprawę Elfrydy K. w Zakładach Gastronomicznych w C., a następnie w związku z tym przyjął od tejże Elfrydy K. kwotę 1.200 zł (w ratach) na koszty związane z wydatkami na poczęstunki i napoje w restauracjach dla osób, które będą pośredniczyły w uzyskaniu od Zakładów Gastronomicznych w C. anulowania wypowiedzenia pracy Elfrydzie K.W czynie oskarżonego - wbrew wywodom rewizji - mieszczą się wszystkie znamiona przestępstwa z art. 38 m.k.k. Istota bowiem przestępstwa określonego w przepisie art. 38 m.k.k. jest wyczerpana również wtedy, gdy sprawca powołuje się nie na swój osobisty wpływ na urzędnika załatwiającego sprawę urzędową, lecz na inną osobę, która ma wpływ na tego urzędnika, i podejmuje się pośrednictwa w załatwieniu sprawy urzędowej przy pomocy tego urzędnika, na którego ma wpływ owa inna osoba, i za to przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą nie dla siebie, lecz dla tej innej osoby. Wynika to ze sformułowania przepisu art. 38 m.k.k. oraz z tego, że autorytet urzędnika, którego ochronie służy ten przepis, jest w omawianym wypadku tak samo naruszony.2. Wymierzając oskarżonemu karę, Sąd I instancji istotnie nie stwierdził expresis verbis, że pobudką działania oskarżonego nie była chęć zysku, lecz chęć przyjścia z pomocą Elfrydzie K., która podlegała mu administracyjnie. Jednakże okoliczność tę Sąd I instancji miał widocznie na uwadze przy wymiarze kary, skoro pomimo skazania oskarżonego za zbrodnię z art. 38 m.k.k. nie wymierzył mu grzywny z art. 42 § 2 k.k. ani też kary dodatkowej z art. 47 § 1 lit. c) k.k., a co można tłumaczyć tylko tym, że Sąd I instancji przyjął trafnie, iż oskarżony przypisanej mu zbrodni nie popełnił z chęci zysku. Wymiar bowiem kary dodatkowej z art. 47 § 1 lit. c) k.k. jest obowiązkowy w razie skazania za zbrodnię z chęci zysku, a odstąpienie od wymiaru grzywny z tego artykułu może nastąpić - w wypadku skazania za przestępstwo popełnione z chęci zysku - tylko wtedy, gdy sąd wymierzenie tej grzywny uzna za niecelowe, co w niniejszym wypadku nie nastąpiło.Pomimo przyjęcia, że oskarżony nie działał z chęci zysku, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do zastosowania do oskarżonego warunkowego zawieszenia wykonania kary. Przestępstwa bowiem z art. 38 m.k.k., chociażby zostały popełnione - tak jak w wypadku oskarżonego - nie z chęci zysku, lecz z chęci dopomożenia komuś, są czynami o dużej szkodliwości społecznej i szerzą się nagminnie. Z tego względu nie można mówić o tym, że skazanie oskarżonego na karę jednego roku bezwzględnego więzienia jest karą rażąco surową w stosunku do przypisanego mu czynu.