II K 551/56

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława L., oskarżonego z art. 1 § 3 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68), po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 31 lipca 1956 r. na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 31 lipca 1956 r. Stanisław L. skazany został na 4 lata więzienia za przestępstwo z art. 1 § 3 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68), popełnione przez to, że jako inkasent Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej, przywłaszczył sobie kwotę 40.112,32 zł, pobraną od poszczególnych rolników tytułem podatku gruntowego i składek za obowiązkowe ubezpieczenie.Od wyroku tego oskarżony założył rewizję.Rewizja zarzuca obrazę prawa materialnego przez skazanie oskarżonego za przestępstwo z art. 1 § 3 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68), podczas gdy - zdaniem rewizji - w czynie oskarżonego mieszczą się jedynie znamiona przestępstwa z art. 1 § 1 cytowanego dekretu. Ponadto rewizja zarzuca, że Sąd Wojewódzki błędnie uznał, że oskarżony dopuścił się przestępstw czynem ciągłym; zdaniem rewizji należało skazać oskarżonego za poszczególne przestępstwa stosując przepisy dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 69), i postępowanie na zasadzie przepisów ustawy amnestyjnej z 1956 r. umorzyć. Rewizja zarzuca wymierzenie oskarżonemu kary rażąco surowej w stosunku do przypisanego czynu, wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszej.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego nie jest zasadna.Oskarżony pełnił funkcję inkasenta Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej i do obowiązków oskarżonego należało pobieranie od rolników należności z tytułu podatku gruntowego i składek Z.U. i odprowadzanie ich do oddziału Finansowego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. Oskarżony więc, jako inkasent, miał właśnie z tytułu sprawowanej funkcji, szczególny obowiązek pieczy nad pobraną gotówką i skoro powierzone mu przez rolników kwoty przywłaszczył - to uzasadnione jest skazanie go z art. 1 § 3 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68).Niezasadny jest również dalszy zarzut rewizji. Sąd Najwyższy niejednokrotnie wyjaśnił, że jakkolwiek pojęcie przestępstwa ciągłego nie jest pojęciem przewidzianym w przepisach polskiego prawa karnego - to uznanie przestępczej działalności oskarżonego za przestępstwo ciągłe podyktowane jest względami praktycznymi, uznanymi przez teorię i przyjęte być może wówczas, gdy szereg działań sprawcy zarówno z uwagi na ich rodzaj i cel są jednakowe a ponadto działania te dotyczą naruszenia tego samego lub takiego samego dobra oraz gdy okoliczności, w jakich działania te odbywają się, są jednakowe.W niniejszej sprawie oskarżony przez dłuższy okres czasu przywłaszczał sobie różne kwoty wpłacone mu jako inkasentowi Prezydium PRN działając w sposób identyczny - wystawiając fikcyjne pokwitowania z nieaktualnego kwitariusza.Skoro więc oskarżony przez dłuższy okres czasu działał w sposób identyczny, naruszając to samo dobro, to Sąd Wojewódzki miał podstawy do przyjęcia, że oskarżony działał czynem ciągłym.Kary wymierzonej oskarżonemu nie można uznać za rażąco surową, zwłaszcza jeśli uwzględni się wysokość wyrządzonej szkody oraz fakt, że działalność przestępcza oskarżonego trwała przez dłuższy okres czasu.