II K 782/58

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Rudolfa K. oskarżonego z art. 215 § 1 k.p.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach na sesji wyjazdowej w Rybniku z dnia 18 kwietnia 1958 r., na podstawie art. 375 k.p.k. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Katowicach na sesji wyjazdowej w Rybniku z dnia 18 kwietnia 1958 r. skazano Rudolfa K. na podstawie art. 215 § 1 k.k. i art. 47 § 2 k.k. na karę 10 lat więzienia z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat z poniesieniem kosztów postępowania i opłaty sądowej 800 zł za to, że jako kierowca Wojewódzkich Oddziałów Transportowych, prowadząc w stanie zamroczenia alkoholowego z nadmierną szybkością samochód ciężarowy marki G.M.S. nie panował nad kierownicą, wskutek czego najechał na idącą chodnikiem Walerię Ł. i Anastazję M. powodując ich śmierć, a nadto możliwość śmierci i kalectwa innych znajdujących się na trasie jego przejazdu osób.Od tego wyroku założył rewizję oskarżony, zarzucając:1)obrazę prawa materialnego, w szczególności przepisu art. 215 § 1 k.k. przez uznanie oskarżonego Rudolfa K. winnym tego przestępstwa, mimo, iż stan faktyczny sprawy ujawniony w przewodzie sądowym nie dał ku temu podstawy.2)naruszenie prawa procesowego w szczególności przepisu art. 8 i 320 k.p.k., przez nieprzyjęcie okoliczności ujawnionych w przewodzie sądowym, a przemawiających za oskarżonym, wynikających z zeznań świadków przesłuchanych na rozprawie, a to: świadka K., Z., B., P., L. i innych, odnoszących się do zidentyfikowania wozu, stanu trzeźwości oskarżonego, do zachowania się oskarżonego w krytycznym dniu, nie przeprowadzenia przez Sąd I instancji wizji lokalnej miejsca wypadku, oraz nie wyczerpującej i niejasnej opinii biegłych.3)błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, mającą istotny wpływ na jego treść, na skutek tego, iż Sąd I instancji przyjął niesłusznie za dowód winy zeznania świadków złożone w śledztwie, którzy na rozprawie zeznania swe odwołali, a zmianę swych zeznań należycie usprawiedliwili oraz na skutek mylnej oceny niejasnej zresztą opinii biegłych.4)rażącą niewspółmierność kary w stosunku do czynu zarzuconego oskarżonemu, w szczególności wskutek pomknięcia przez Sąd I instancji czynników subiektywnych, odnoszących się do Rudolfa K. i wnosząc w konkluzji o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach w całości i o uniewinnienie oskarżonego Rudolfa K. z zarzutu oskarżenia lub uchylenie wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania bądź o zmianę wyroku Sądu I instancji w ustępie orzekającym karę i wydatne jej obniżenie.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego jest bezzasadna.Podstawowym i decydującym zarzutem podniesionym w rewizji jest zarzut błędnej oceny okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku na skutek tego, że Sąd I instancji przyjął - zdaniem wnoszącego rewizję niesłusznie - za dowód winy oskarżonego zeznania świadków złożone w śledztwie, którzy swoje zeznania na rozprawie odwołali i tę zmianę według rewizji - należycie usprawiedliwili. Stanowisko to jest błędne z przyczyn prawnych oraz faktycznych.Z przyczyn prawnych stanowisko to jest błędne dlatego, że art. 299 § 1 k.p.k. pozwala Sądowi odczytywać na rozprawie protokoły przesłuchania świadków, sporządzone w śledztwie lub w dochodzeniu lub na rozprawie, jeżeli świadek - stawiwszy się na rozprawę - zeznał inaczej niż w postępowaniu poprzednim.Konsekwencją takiej woli ustawodawcy jest - skoro zgodnie z art. 320 k.p.k. podstawę orzeczenia stanowi całokształt okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, a zeznania te odczytano na rozprawie w trybie art. 299 § 1 k.p.k., - obowiązek sądu do uwzględnienia treści tych zeznań przy rozważeniu kwestii winy oskarżonego bądź jej braku oraz kwestii kary w danej j sprawie.Dalszą konsekwencją jest obowiązek Sądu) do uzasadnienia w wyroku w myśl art. 339 § 1 k.p.k. - również w wypadku odczytania zeznań świadków ze śledztwa oraz po ustosunkowaniu się tychże świadków oraz oskarżonego (art. 295 k.p.k.) do tych zeznań - dlaczego daje wiarę zeznaniom złożonym w śledztwie, a nie przyjmuje za wiarygodne zeznań złożonych na rozprawie bądź vice versa. Niedopełnienie tego obowiązku przez sąd, stanowiłoby niewątpliwie pogwałcenie przepisów art. 320 i 339 k.p.k., co w warunkach art. 371 pkt 2 oraz art. 383 pkt 3 k.p.k. stanowić może. podstawę do wniesienia rewizji i skutkować uchylenie wyroku.Z protokołów rozprawy i z wyroku wynika że Sąd I instancji zasadnie skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 339 § 2 k.p.k.Okoliczności faktyczne sprawy również przeczą słuszności tego zarzutu.Oskarżony w rewizji twierdzi, że świadkowie Z., K. i B. "należycie" usprawiedliwili odwołanie bądź zmianę swoich zeznań złożonych w śledztwie. Kontrola rewizyjna wykazała, że twierdzenie to pozbawione jest słuszności.Sąd I instancji w sposób wnikliwy zanalizował przyczyny zmiany zeznań podane przez tych świadków i z analizy tej wysnuł prawidłowe, logiczne i życiowo słuszne wnioski. Wynikiem tego było pominięcie zeznań tych świadków złożonych na rozprawie, a uznanie za wiarygodne zeznań ich złożonych w śledztwie. Stanowisku swojemu dał przekonujący wyraz w uzasadnieniu wyroku.Ocena wiarygodności zeznań świadków w części lub w całości, złożonych w śledztwie lub bezpośrednio na rozprawie, w przypadkach gdy ustawa zezwala na odczytanie zeznań złożonych w śledztwie - należy zgodnie z art.k.p.k. oczywiście w kontekście z art. 8 i 320 k.p.k. do sądu.Okoliczności faktyczne zawarte w materiale sprawy i ujawnione na rozprawie w pełni uzasadniają zajęte przez Sąd stanowisko i potwierdzają słuszność dokonanej oceny wiarygodności zeznań świadków wymienionych w rewizji, np. godzina przejazdu samochodu zbieżna z godziną wypadku, rodzaj samochodu, sposób jazdy z otarciem się o krawężnik po stronie gdzie znaleziono denatki, stan upojenia alkoholowego oskarżonego pokrywający się co do stężenia alkoholu w krwi - z niewielką różnicą - z upojeniem świadków razem z nim jadących, ślad opony identyczny z oponą samochodu kierowanego przez oskarżonego, zeznania świadków niezainteresowanych, tj. świadka G., P., K., F., P., W., O., H., oraz częściowo wyjaśnienie oskarżonego, próba krwi na zawartość alkoholu i szkic miejsca wypadku.Uznając słuszność oparcia się Sądu I instancji na zeznaniach ze śledztwa świadków wymienionych w rewizji oraz biorąc pod uwagę, że zeznania dalszych świadków oraz orzeczenie biegłego i wynik analizy krwi co do stanu trzeźwości oskarżonego stanowią przekonujący dowód winy oskarżonego sprowadzenia w stanie nietrzeźwym niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji lądowej, dalsze zarzuty rewizji, tj. obrazy art. 215 § 1 k.k. oraz 8 i 320 k.p.k. - jako sprzeczne z tymi ustaleniami - uznać należało za niesłuszne.Zarzut niewspółmiernie surowej kary również nie może być uznany za słuszny. Skutki jazdy w stanie opilstwa (w rozpoznawanej sprawie dwie osoby zabite), nagminność tego rodzaju przestępstw wybitnie groźnych i niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzkiego, brak jakiejkolwiek skruchy, ucieczka z miejsca wypadku itd. wskazują na to że kara - przy uwzględnieniu okoliczności łagodzących - jest współmierna stopniowi nasilenia złej woli sprawcy i stanowi odpowiednią represję karną za popełnioną zbrodnię, w wyniku której dwie osoby postradały życie.Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.