II K 994/53

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mikołaja B., osk. z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 18 listopada 1953 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3 oraz 388 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i oskarżonego Mikołaja B. uniewinnił od zarzutu oskarżenia.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 18 listopada 1953 r. Mikołaj B. został skazany na podstawie art. 215 § 1 k.k. na jeden rok więzienia za to, że spowodował niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji lądowej przez to, że prowadząc samochód ciężarowy z nadmierną szybkością oraz nie przestrzegając przepisów ruchu drogowego najechał na samochód osobowy; w wyniku zderzenia samochód osobowy zapalił się, a kierowca tegoż samochodu Antoni J. poniósł śmierć.Od tego wyroku założył rewizję oskarżony zarzucając, między innymi, obrazę art. 339 § 1 k.p.k. przez niewskazanie, na jakich dowodach oparł się Sąd przyjmując, że oskarżony jechał z nadmierną szybkością i nie przestrzegał przepisów drogowych, przy czym Sąd nie wskazał, na czym polegało to nieprzestrzeganie przepisów oraz - błędną ocenę okoliczności faktycznych sprawy przez przyjęcie, że oskarżony spowodował katastrofę, chociaż z zeznań szeregu świadków przesłuchanych na rozprawie wynika, że konkretne niebezpieczeństwo katastrofy sprowadził pijany kierowca taksówki Antoni J., jadący "zygzakiem" od krawężnika do krawężnika.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki przyjął za ustalone, że ofiara katastrofy, a mianowicie kierowca Antoni J. był pijany. W motywach wyroku brak wprawdzie ustalenia, iż Antoni J. spowodował zderzenie samochodów z powodu swej nieprawidłowej jazdy wywołanej stanem zamroczenia alkoholowego, lecz nie ma też ustaleń przeciwnych, a z zeznań świadków wynika, iż takie ustalenie przyczyny katastrofy (a co najmniej jednej z przyczyn) jest wysoce uprawdopodobnione. Za podstawę wyroku skazującego Sąd przyjął natomiast ustalenie, iż oskarżony Mikołaj B. jechał w ruchliwym punkcie miasta z nadmierną szybkością i naruszył przepisy o ruchu pojazdów mechanicznych na drogach publicznych.W związku z powyższym zauważyć należy, iż wyrażony w wyroku pogląd prawny, jakoby prowadzenie pojazdu z nadmierną szybkością (w warunkach opisanych w uzasadnieniu wyroku) wyczerpywało już znamiona przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. nie jest słuszny.Pogląd taki mógłby w praktyce oznaczać zatarcie granicy pomiędzy wykroczeniem przeciwko przepisom o ruchu kołowym, a przestępstwem przewidzianym w art. 215 § 1 k.k. Dla bytu tego ostatniego przestępstwa potrzebne jest jeszcze ponadto znamię podmiotowe w postaci zamiaru bezpośredniego lub ewentualnego po stronie sprawcy. W przypadkach, gdy ustalone jest nadużycie przez sprawcę alkoholu w stopniu wywołującym nieprawidłowe prowadzenie pojazdu na drogach publicznych, judykatura przyjmuje zamiar ewentualny sprawcy na tej podstawie, iż każdy normalny kierowca znajdujący się w stanie trzeźwym jest świadomy tego, że po nadużyciu alkoholu stwarza niebezpieczeństwo powszechne w postaci możliwości nieprawidłowego prowadzenia pojazdu, którego wynikiem może być katastrofa, a godząc się na to działa z zamiarem ewentualnym sprowadzenia niebezpieczeństwa powszechnego.Przy braku jednak ustalenia, że naruszający przepisy drogowe kierowca znajdował się w stanie zamroczenia alkoholowego, Sąd Wojewódzki powinien wskazać podstawy do przypisania kierowcy zamiaru ewentualnego wywołania niebezpieczeństwa powszechnego (...).