II PR 273/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański (sprawozdawca). Sędziowie: S. Graban, S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Ryszarda S. przeciwko Spółdzielni Inwalidów im. "F" w D. o unieważnienie uchwały walnego zgromadzenia, przywrócenie do pracy i zapłatę, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 21 września 1962 r., oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneW dniu 30 października 1961 r. walne zgromadzenie członków pozwanej Spółdzielni, na którym powód był obecny i zabierał glos, zatwierdziło uchwalę rady nadzorczej z dnia 29 czerwca 1961 r. wykluczającą powoda z tejże Spółdzielni.W pozwie z dnia 7 sierpnia 1961 r. powód domagał się zasądzenia od pozwanej 8.400 zł i przywrócenia go do pracy, a w dniu 14 grudnia 1961 r. zgłosił dodatkowe żądanie uchylenia uchwały walnego zgromadzenia z dnia 30.X.1961 r.Strona pozwana powołała się na upływ terminu prekluzyjnego z art. 38 § 3 ustawy z dnia 17.II.1961 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 12, poz. 61) i wniosła o oddalenie pozwu.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo jako spóźnione, skoro żądanie uchylenia uchwały walnego zgromadzenia zostało wytoczone po upływie sześciotygodniowego terminu od daty walnego zgromadzenia, a zatem z naruszeniem art. 38 § 3 cytowanej ustawy o spółdzielniach i ich związkach, gdyż powód był obecny na walnym zgromadzeniu. Oddalenie powództwa dotyczy wszystkich zgłoszonych roszczeń, ponieważ ich zasadność jest uzależniona od ważności uchwały walnego zgromadzenia o wykluczeniu powoda z grona członków Spółdzielni.Powód w rewizji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach, był on bowiem w sytuacji członka nieobecnego na walnym zgromadzeniu, gdyż został z posiedzenia wyproszony i nie mógł dowiedzieć się o treści zapadłej uchwały, a ponadto wątpliwość budzi stanowisko, że zachowanie terminu 6-tygodniowego jest konieczne, mimo że powód jeszcze przed powzięciem uchwały przez walne zgromadzenie wystąpił z powództwem o odszkodowanie i przywrócenie do pracy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z mocy art. 128 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach wykluczony członek może dochodzić roszczeń o nawiązanie stosunku pracy i o odszkodowanie tylko wtedy, gdy dochodzi w trybie przewidzianym w art. 38 tejże ustawy uchylenia uchwały walnego zgromadzenia o wykluczeniu go ze spółdzielni. Ustawa zatem uzależnia prawo bezzasadnie wykluczonego członka do dochodzenia odszkodowania, jak i do dochodzenia nawiązania, stosunku pracy od tego, czy członek decyduje się na pozostanie w spółdzielni i dochodzi uchylenia uchwały walnego zgromadzenia o wykluczeniu. Może się oczywiście zdarzyć, że członek wykluczony wystąpi oddzielnie o nawiązanie stosunku pracy i o odszkodowanie, osobno zaś o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia o wykluczeniu. Fakt, że obie te sprawy mogą być rozpoznane łącznie, nie uchyla obowiązku dochowania terminu przewidzianego ustawą do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały o wykluczeniu ze spółdzielni, choćby pozew o odszkodowanie wytoczony był przed wyczerpaniem drogi wewnątrzspółdzielczej do uchylenia uchwały o wykluczeniu. Termin ten wynosi sześć tygodni od daty walnego zgromadzenia, gdyż powód był na nim obecny (art. 38 § 3 i 5 ustawy o spółdzielniach).Przepis art. 38 § 5 dotyczy także wykluczonego, który przestał być członkiem na skutek wykluczenia go przez radę nadzorczą przed datą walnego zgromadzenia, gdzie zapadła uchwała zatwierdzająca jego wykluczenie.W razie zapadnięcia uchwały o wykluczeniu na zgromadzeniu prawidłowo zwołanym termin 6-tygodniowy z art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach będzie się zawsze liczył od daty walnego zgromadzenia bez względu na to, kiedy członek został zawiadomiony na piśmie o treści uchwały wraz z uzasadnieniem.Skoro powód żądanie uchylenia uchwały walnego zgromadzenia o wykluczeniu go ze spółdzielni zgłosił po upływie sześciu tygodni od daty walnego zgromadzenia, to Sąd Wojewódzki, wobec wygaśnięcia prawa skargi powoda, słusznie powództwo oddalił.Rewizja poza podstawami wyżej przytoczonymi, uznanymi za bezpodstawne, innych nie przytoczyła, wobec czego podlega ona oddaleniu (art. 383 k.p.c.).