II PR 71/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Marowski. Sędziowie: M. Piekarski (sprawozdawca), Z. Stypułkowska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Hieronima M. przeciwko Spółdzielni Pracy Garbarskiej w R. o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia, nawiązanie spółdzielczego stosunku pracy i odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach-Ośrodek Zamiejscowy w Radomiu z dnia 31 stycznia 1967 r.,oddalił rewizję. Uzasadnienie faktycznePowód został wykluczony z pozwanej Spółdzielni Pracy uchwałą jej rady w czerwcu 1965 r., a walne zgromadzenie Spółdzielni z dn. 28.VII.1965 r. oddaliło odwołanie powoda od tej uchwały. Powód przyznał, że brał udział w tym walnym zgromadzeniu, twierdził jednak, że opuścił je przed ogłoszeniem zaskarżonej uchwały, której nie doręczono mu na piśmie. Pozew o uchylenie tej uchwały, nawiązanie spółdzielczego stosunku pracy i odszkodowanie za pozbawienie zarobków wskutek wykluczenia ze spółdzielni wpłynął do Sądu w dniu 11.VI.1966 r., a więc po upływie 6-tygodniowego terminu prekluzyjnego od daty walnego zgromadzenia (art. 38 § 3 ustawy o spółdzielniach i ich związkach) i sześciomiesięcznego terminu prekluzyjnego od powstania roszczenia odszkodowawczego (art. 127 § 5 i 128 § 2 cyt. ustawy).Z powyższych przyczyn Sąd Wojewódzki prawidłowo oddalił powództwo, jako spóźnione. Wymienione bowiem przepisy, jako szczególne, wyłączają możność skutecznego oparcia przez powoda roszczeń na § 22 statutu pozwanej Spółdzielni (przewidującego pisemne zawiadomienie o decyzji dotyczącej członkostwa). Postanowienia tego ostatniego przepisu nie mogą zmienić wskazanych wyżej nadrzędnych przepisów ustawy. Unormowano nimi wyłącznie terminy zaskarżenia uchwał zarządu lub rady w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym. Natomiast nie zamieszczone (w cyt. przepisie statutu) postanowień co do - wykraczających poza postępowanie wewnątrzspółdzielcze unormowane statutem - terminów zaskarżenia do sądu uchwał walnych zgromadzeń, gdyż terminy te zostały określone wiążąco wskazanymi wyżej nadrzędnymi nad statutem szczególnymi przepisami ustawy. Statut zaś Spółdzielni w § 29 ust. 6 oraz w § 50 ust. 2 i 3 powtarza treść art. 127 § 5 i 128 § 2 cyt. ustawy co do sześciomiesięcznej prekluzji, o której była wyżej mowa. Nadrzędność cytowanych przepisów ustawy nad postanowieniami statutu spółdzielni wynika też z art. 6 i 130 tej ustawy. Z tych względów odmienny pogląd wyrażony w rewizji powoda o nadrzędności postanowień statutu spółdzielni w stosunku do ustawy o spółdzielniach i ich związkach jest błędny, wobec czego rewizja, oparta na tym chybionym poglądzie, podlega oddaleniu (art. 387 k.p.c.) bez wdawania się w kontrolę oceny dokonanej przez Sąd Wojewódzki, że istniały podstawy usprawiedliwiające wykluczenie powoda ze Spółdzielni (por. także M. Gersdorf i J. Ignatowicz: Prawo spółdzielcze - Komentarz 1966 r., s. 113 nast. i 294 nast.).Chybiony jest wreszcie pogląd skarżącego, jakoby zaskarżona uchwała walnego zgromadzenia była nieważna z mocy samego prawa, jako pozbawiona konkretnego uzasadnienia i nawiązująca do decyzji rady dotkniętej analogicznymi wadami. Otóż niedołączenie tej decyzji w odpisie do akt sprawy nie oznacza, by jej treść była dla skarżącego niedostępna i miała wskazane wyżej wady. Przeciwnie, w aktach sprawy znajduje się oryginał pisma zarządu pozwanej Spółdzielni z dn. 14.VI.1965 r., skierowanego do pozwanego, w którym to piśmie zarząd Spółdzielni zawiadomił go (z dołączeniem odpisu "decyzji Rady Spółdzielni z dnia 8.VI.1965 r. wraz ze szczegółowym uzasadnieniem wykluczenia") o wygaśnięciu - wskutek wykluczenia - spółdzielczego stosunku pracy. Na tym piśmie zamieszczono adnotację stwierdzającą, że pozwany odmówił przyjęcia wspomnianych dokumentów, czemu pozwany nie zaprzeczył (art. 230 k.p.c.). Także złożony do akt odpis protokołu walnego zgromadzenia zawiera obszerne wypowiedzi uczestników zgromadzenia odzwierciedlające konkretne przyczyny wykluczenia powoda ze Spółdzielni, Sąd Wojewódzki zaś w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poczynił w tym względzie ustalenia, które ocenił jako uzasadniające wykluczenie. Jednakże ocena ta wykraczała poza ramy kognicji sądu orzekającego, gdyż stwierdzenie, że powód nie zaskarżył uchwały walnego zgromadzenia w terminie przewidzianym w ustawie, wyłącza merytoryczną ocenę zasadności tej uchwały przez sąd, ponieważ wyłącza w tym zakresie kontrolę zewnętrzną nad samorządną działalnością spółdzielni. Ponadto dla rozstrzygnięcia, czy i w jakim stopniu uchwała walnego zgromadzenia została wadliwie podjęta lub jest wadliwa co do uzasadnienia, przewidziane jest w ustawie zaskarżenie uchwały z zachowaniem przesłanek wymienionych w art. 38 ustawy o spółdzielniach i ich związkach. Niezachowanie więc tych przesłanek wyłącza wdawanie się w ocenę zarzutów dotyczących ewentualnej wadliwości w podjęciu lub uzasadnieniu uchwały walnego zgromadzenia.Z przyczyn wyżej wymienionych Sąd Najwyższy oddalił rewizję, jako nieuzasadnioną (art. 387 k.p.c.).