II PR 84/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Rejman (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Kapitaniak, M. Piekarski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Jana B. przeciwko Zakładowi Transportu Samochodowego i Spedycji w W. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 3 listopada 1969 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od pozwanego Przedsiębiorstwa odszkodowania z tej przyczyny, że w dniu 30.VIII.1968 r. uległ wypadkowi w drodze z pracy do domu, nie otrzymał zaś z PZU żadnej kwoty, gdyż nie był ubezpieczony.Pozwane Przedsiębiorstwo zaprzeczyło, aby wypadek, któremu powód uległ, nastąpił w drodze z pracy do domu.W toku procesu powód wniósł o wezwanie do wzięcia udziału w sprawie Stanisława N., który w dniu 30.VIII.1968 r. dotkliwie go pobił.Sąd Wojewódzki oddalił ten wniosek, gdyż czyn Stanisława N. nie pozostaje w żadnym związku z pozwanym Przedsiębiorstwem, powód zaś może wystąpić przeciwko sprawcy pobicia o odszkodowanie, albowiem roszczenie w stosunku do niego nie uległo przedawnieniu.Oddalone zostało także powództwo, powód bowiem nie udowodnił, żeby pozwany Zakład miał obowiązek ubezpieczenia go od takiego wypadku, jakiemu uległ.Powód w rewizji domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powód twierdzi, że Stanisław N., na skutek jego wniosku, stał się pozwanym w sprawie i dlatego wyrok oddalający powództwo w stosunku do zakładu pracy nie kończy sporu. Skarżący ma interes prawny w uchyleniu wyroku jeszcze dlatego, że przed Sądem I instancji zamierza postawić wniosek o wezwanie do wzięcia udziału w sprawie także PZGS-u w T., który prowadzi lokal gastronomiczny, gdzie miało miejsce opisane zdarzenie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy doszedł do następujących wniosków:W myśl art. 194 § 1 k.p.c. jeżeli się okaże, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie tę osobę do wzięcia udziału w sprawie. Myli się więc skarżący, jeśli twierdzi, że Stanisław N. był pozwanym w sprawie i Sąd powinien był wyrokować także w stosunku do niego. Dopiero bowiem wezwanie do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanego, dokonane przez sąd, zastępuje pozwanie (art. 198 § 1 k.p.c.). W świetle okoliczności danej sprawy Sąd Wojewódzki powinien był wezwać do wzięcia udziału w sprawie Stanisława N., który ze zgodą stron mógł wstąpić w miejsce pozwanego, a ten byłby wówczas zwolniony od udziału w sprawie (art. 194 § 2 zd. pierwsze). Sąd I instancji postąpił jednak inaczej i dlatego uchybił przepisowi art. 194 § 1 k.p.c.Uchybienie to jednak nie powoduje uchylenia zaskarżonego wyroku, gdyż nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy przeciwko pozwanemu Przedsiębiorstwu. Powód został pobity przez Stanisława N. w restauracji należącej do PZGS-u w T. Zakład pracy, pozwany w tej sprawie, żadnej odpowiedzialności za to nie ponosi. Zresztą skarżący w rewizji nawet już tego nie twierdzi. Wypadek jakiemu powód uległ nie może być zakwalifikowany jako wypadek w drodze z pracy do domu, bo miał on miejsce w lokalu gastronomicznym. Dlatego też okoliczność, że pozwany zakład nie zawarł na swój koszt umowy ubezpieczenia w zakresie następstw nieszczęśliwych wypadków, jakie mogą się wydarzyć pracownikowi w drodze z domu do pracy i z pracy do domu, nie ma znaczenia, obowiązek zaś taki w dniu 30.VIII.1968 r. już istniał w świetle § 5 rozp. Rady Ministrów z dnia 20.VIII.1968 r. obowiązującego od dnia 24.VIII.1968 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 218).W ust. 6 § 5 tegoż rozporządzenia przewidziane zostało określenie szczegółowych zasad, według których nieszczęśliwe wypadki w drodze z domu do pracy i z pracy do domu będą uznawane za podlegające ubezpieczeniu. Zarządzenie Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 15.VII.1969 r. (M.P. Nr 34, poz. 258) wydane w tym przedmiocie weszło w życie z dniem 2.VIII.1969 r. i jego przepisy stosuje się do wypadków powstałych począwszy od dnia 1.IX.1968 r. Nie ma więc ono bezpośredniego zastosowania do wypadku, który zdarzył się w dniu 30.VIII.1968 r. Stanowi ono jednak wskazówkę interpretacyjną. W myśl zaś § 4 ust. 1 pkt 3 tego zarządzenia za wypadek w drodze z pracy do domu uważa się również wypadek, któremu uległ pracownik w drodze z miejsca pracy do zwykłego miejsca spożywania posiłków oraz w drodze z tych miejsc do domu. Powód został zaś pobity w lokalu gastronomicznym i dlatego fakt nieubezpieczenia go przez zakład pracy nie ma znaczenia.Wyrok więc w ostatecznym wyniku odpowiada prawu (art. 387 k.p.c.).