II URN 11/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN A. Szczurzewski (sprawozdawca).Sędziowie SN: E. Jachczyk, M. Rafacz-Krzyżanowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Marii M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o datę przyznania renty inwalidzkiej na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 27 lipca 1977 r.uchyliłzaskarżony wyrok i zmienił orzeczenie Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 5.V.1977 r. w ten sposób, że ustalił początkowy termin płatności przyznanej wnioskodawczyni renty inwalidzkiej na dzień 1.I.1975 r.; oddalił rewizję nadzwyczajną w pozostałej części.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni wystąpiła w dniu 12.VI.1973 r. do organu rentowego o przyznanie jej renty inwalidzkiej, przedstawiając dowody stwierdzające okresy jej zatrudnienia oraz wyczerpanie okresu zasiłkowego z dniem 24.V.1973 r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. decyzją z dnia 17.IX.1973 r. oddalił roszczenie wnioskodawczyni na tej podstawie, że obie komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia nie wliczyły jej do żadnej z grup inwalidów. Decyzję powyższą zatwierdził Okręgowy Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 26.III.1974 r., a skargę rewizyjną wnioskodawczyni od tego wyroku oddalił Trybunał Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 31.XII.1974 r.Powyższy wniosek o rentę inwalidzką zgłosiła wnioskodawczyni w dniu 23.XII.1975 r. Wojewódzka KIZ orzeczeniem z dnia 24.XI.1976 r. zaliczyła wnioskodawczynię do III grupy inwalidów, ustalając istnienie tego inwalidztwa od 1972 r.Na tej podstawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. decyzją z dnia 19.I.1977 r. przyznał wnioskodawczyni rentę inwalidzką w wymiarze III grupy inwalidów od dnia 23.IX.1974 r. za okres 3 miesięcy wstecz od daty złożenia ponownego wniosku o rentę inwalidzką.Rada Nadzorcza Oddziału ZUS w W., do której odwołała się wnioskodawczyni, orzeczeniem z dnia 5.V.1977 r. zmieniła wymienioną wyżej decyzję organu rentowego i przyznała wnioskodawczyni rentę inwalidzką od dnia ustania jej zatrudnienia.Na skutek odwołania organu rentowego Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 27.VII.1977 r. zmienił zaskarżone orzeczenie Rady Nadzorczej i zatwierdził decyzję ZUS w W. z dnia 19.I.1977 r. Zdaniem Okręgowego Sądu odmowna decyzja organu rentowego z dnia 18.IX.1973 r. nie była wynikiem błędu tego organu, gdyż została ona zatwierdzona wyrokiem Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymanym w mocy wyrokiem Trybunału Ubezpieczeń Społecznych.W rewizji nadzwyczajnej, opartej na zarzutach rażącego naruszenia prawa, Minister Sprawiedliwości wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Warszawie od orzeczenia Rady Nadzorczej z dnia 5.V.1977 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Słusznie Minister Sprawiedliwości zarzuca w rewizji nadzwyczajnej, że zaskarżony wyrok rażąco narusza przepis art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.). Przepis ten bowiem stanowi, że w razie ponownego ustalenia prawa do świadczeń przez organ rentowy przyznane świadczenia wypłaca się od dnia, w którym powstało prawo do tych świadczeń, jednakże za okres nie dłuższy niż 3 lata wstecz od daty zgłoszenia ponownego wniosku, jeżeli odmowa przyznania świadczeń była następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.Taka właśnie sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej. Oddalenie bowiem roszczenia wnioskodawczyni o rentę inwalidzką, zgłoszonego w dniu 12.VI.1973 r., było następstwem błędu zarówno organu rentowego, jak i Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie oraz Trybunału Ubezpieczeń Społecznych, co wynika nie tylko z orzeczenia Wojewódzkiej KIZ z dnia 24.XI.1976 r., stwierdzającego u wnioskodawczyni inwalidztwo III grupy od 1972 r., ale także z pozostałego materiału zawartego w aktach sprawy. Wnioskodawczyni - jak wynika z akt sprawy - była zatrudniona od maja 1958 r. do listopada 1972 r. jako kierowniczka sklepu, a od listopada 1972 r. została uznana za niezdolną do pracy i niezdolność ta trwała po wyczerpaniu okresu zasiłkowego (24.V.1973 r.).Praca jej, jako kierowniczki sklepu, była wykonywana w pozycji stojącej i wymagała dużej ruchliwości, schylania się oraz dźwigania ciężarów.Zgodnie zatem z art. 12 ust. 3 wymienionej ustawy oraz z § 26 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 22 grudnia 1972 r. (Dz. U. z 1973 r. Nr 1, poz. 2) przy ocenie stopnia niezdolności wnioskodawczyni do wykonywania zatrudnienia należało mieć na uwadze jej zatrudnienie w charakterze kierowniczki sklepu oraz warunki tej pracy. Biegli w opinii, wydanej w postępowaniu zakończonym wyrokiem Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 26.III.1974 r., stwierdzili zaś - jak wynika z uzasadnienia tego wyroku oraz wyroku Trybunału Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31.XII.1974 r. - że rozpoznane u wnioskodawczyni zmiany chorobowe wymagają leczenia, okresowych zwolnień od pracy oraz okresowego przesunięcia jej do pracy nie wymagającej chodzenia i dźwigania. To stwierdzenie biegłych oznacza istnienie u wnioskodawczyni już wówczas inwalidztwa III grupy w rozumieniu art. 12 ust. 3 ustawy o p.z.e., co - jak wyżej wykazano - zostało potwierdzone orzeczeniem Wojewódzkiej KIZ w dniu 24.XI.1976 r. wydanym na podstawie pełnej dokumentacji lekarskiej z leczenia wnioskodawczyni, począwszy od 1972 r.W sprawie niniejszej więc ma zastosowanie - wbrew zapatrywaniu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - przepis art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o p.z.e.W świetle przedstawionego stanu brak jednak podstaw do uwzględnienia w całości rewizji nadzwyczajnej, a w szczególności do przyznania wnioskodawczyni renty inwalidzkiej od dnia 25.V.1973 r., tj. od dnia wyczerpania okresu zasiłkowego.W sprawie bowiem niesporne jest, że postępowanie o rentę inwalidzką, wszczęte na skutek wniosku z dnia 12.VI.1973 r., zostało zakończone wyrokiem Trybunału Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31.XII.1974 r. Ten zaś wyrok oraz poprzedzający go wyrok Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26.III.1974 r. nie zostały zaskarżone rewizją nadzwyczajną. Z tej też przyczyny należna wnioskodawczyni renta inwalidzka mogła być przyznana za okres nie wcześniejszy niż od dnia 1.I.1975 r.Ponowne bowiem ustalenie przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości w trybie określonym w art. 68 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.) nie jest w rozumieniu przepisów k.p.c. wznowieniem postępowania prawomocnie zakończonego orzeczeniem sądowym, nie stanowi więc kontynuacji poprzedniego postępowania, a zatem nie odnosi się do okresu objętego prawomocnym orzeczeniem sądowym.Z powyższych względów należało na podstawie art. 421 § 1 i art. 422 § 1 k.p.c. oraz art. 275 i art. 277 § 1 i 2 k.p. w związku z art. 83 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych orzec jak w sentencji.