II URN 114/82

WyrokIzba Cywilna1982-08-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ponownym ustalaniu wysokości renty inwalidzkiej, przyznanej na czas określony, należy stosować przepisy dotyczące zawieszenia prawa do renty w związku z podjęciem zatrudnienia, czy też przepisy dotyczące nowego wniosku o rentę?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne ustalenie wysokości renty inwalidzkiej na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy o p.z.e. dotyczy sytuacji, gdy uprawniony do renty po jej przyznaniu podjął zatrudnienie, a prawo do renty uległo zawieszeniu. Nie ma zastosowania w przypadku, gdy renta inwalidzka została przyznana na okres zamknięty. W takiej sytuacji, złożenie nowego wniosku o rentę inwalidzką wymaga ustalenia jej podstawy wymiaru na zasadach określonych w art. 17 ustawy o p.z.e.
Stan faktyczny
Kazimierz B. otrzymał rentę inwalidzką decyzją z dnia 21.XII.1981 r., przy czym organ rentowy przyjął za podstawę jej wymiaru przeciętny miesięczny zarobek z okresu trzyletniego. Wnioskodawca domagał się ustalenia renty na podstawie zarobków z ostatnich 12 miesięcy. Rada Nadzorcza ZUS i Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddaliły odwołanie, uznając, że nastąpiło ponowne ustalenie wysokości renty. Wnioskodawcy poprzednio przyznano rentę na czas określony do dnia 14.II.1972 r., po którym już nie przysługiwała.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go orzeczenie Rady Nadzorczej i zmienił decyzję organu rentowego, przyjmując za podstawę wymiaru renty inwalidzkiej przeciętne wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy zatrudnienia.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Kasiński (sprawozdawca). Sędziowie SN: B. Błachowska, W. Dębicka.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Kazimierza B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. o podstawę wymiaru renty inwalidzkiej na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 31 marca 1982 r.uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go orzeczenie Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Przeworsku z dnia 5.II.1982 r. znak RN (...) i zmienił decyzję tego oddziału z dnia 22.XII.1981 r. znak I w ten sposób, że za podstawę wymiaru renty inwalidzkiej Kazimierza B. przyjął przeciętne wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy zatrudnienia przed zgłoszeniem wniosku o rentę w dniu 7 maja 1980 r.Uzasadnienie faktyczneOrgan rentowy, przyznając wnioskodawcy decyzją z dnia 21.XII.1981 r. rentę inwalidzką, przyjął za podstawę jej wymiaru przeciętny miesięczny zarobek z okresu trzyletniego (1.I.1977 r. - 31.XII.1979 r.), a rozpatrując odwołanie wnioskodawcy domagającego się ustalenia renty na podstawie zarobków z ostatnich 12 miesięcy (1.I. - 31.XII.1979 r.) Rada Nadzorcza zatwierdziła decyzję oddziału ZUS, gdyż jej zdaniem zaskarżona decyzja miała charakter ponownego ustalenia wysokości renty w myśl art. 70 ust. 1 ustawy o p.z.e. Odwołanie wnioskodawcy od orzeczenia Rady Nadzorczej Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 31.III.1982 r. oddalił z powołaniem się również na ten przepis, chociaż ustalił, że renta, którą poprzednio w 1971 r. wnioskodawcy przyznano, przyznana była do dnia 14.II.1972 r. a więc na czas określony i po tej dacie już nie przysługiwała.Rewizja nadzwyczajna Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od tego wyroku trafnie zarzuca rażące naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o p.z.e. w zw. z § 28 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą (Dz. U. Nr 3, poz. 19).Błędny jest pogląd Okręgowego Sądu oraz Rady Nadzorczej, że wnioskodawca w 1980 r. zgłosił wniosek o ponowne ustalenie wysokości renty inwalidzkiej. Wnioskodawcy decyzją z dnia 10.XII.1971 r. została przyznana renta na okres 6 miesięcy na podstawie § 22 rozporządzenia z dnia 12.III.1968 r. w sprawie składu komisji lekarskich (...).Nie można więc uważać, że wypłata renty była zawieszona w związku z podjęciem pracy przez wnioskodawcę, skoro wnioskodawca po dniu 14.II.1972 r. nie miał w ogóle prawa do renty inwalidzkiej.Ponowne ustalenie wysokości renty inwalidzkiej przewidziane w art. 70 ust. 1 ustawy o p.z.e. dotyczy jedynie sytuacji, gdy uprawniony do renty po jej przyznaniu podjął zatrudnienie, w związku z czym prawo do renty uległo zawieszeniu (art. 65 ust. 1 poz. 1 ustawy i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 kwietnia 1977 r. w sprawie zawieszenia prawa do emerytury lub renty - Dz. U. Nr 11, poz. 46 z późn. zm.). Przepis art. 70 ustawy o p.z.e. nie ma zastosowania w razie przyznania renty inwalidzkiej na okres zamknięty na podstawie § 32 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 12 sierpnia 1968 r. - Dz. U. Nr 32, poz. 221. W dniu 5.VII.1980 r. wnioskodawca złożył nowy wniosek o rentę inwalidzką i podstawa jej wymiaru powinna być ustalona na zasadach określonych w art. 17 ustawy o p.z.e.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy w uwzględnieniu wniosków rewizji nadzwyczajnej orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 70 ust. 1art. 17 ust. 1art. 65 ust. 1art. 70art. 17§ 28 ust. 1§ 22§ 1§ 32

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.