II URN 160/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN E. Brzeziński. Sędziowie SN: Z. Świeboda, Z. Zaziemski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Piotra K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o emeryturę, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 7 lutego 1980 r.uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawcy od orzeczenia Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 8.X.1979 r.Uzasadnienie faktyczneZakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. decyzją z dnia 12.IX.1979 r. wstrzymał wnioskodawcy z dniem 15.X.1979 r. dalszą wypłatę pobieranej emerytury rzemieślniczej z uwagi na to, że zainteresowany od dnia 15.X.1979 r. podjął działalność zarobkową w niepełnym wymiarze godzin za wynagrodzeniem 2.000 zł miesięcznie w zakładzie fryzjerskim swego syna.Zdaniem organu rentowego, w świetle przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników (...) (Dz. U. Nr 40, poz. 235) prawo do emerytury osoby współpracującej z rzemieślnikiem ulega zawieszeniu na czas prowadzenia działalności rzemieślniczej.Stanowisko to podzieliła Rada Nadzorcza Oddziału ZUS w S. w swoim orzeczeniu z dnia 8.X.1979 r. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na skutek odwołania złożonego przez wnioskodawcę zaskarżonym wyrokiem zmienił orzeczenie Rady Nadzorczej i przyznał wnioskodawcy emeryturę w pełnej wysokości, pomimo osiągania dochodów z tytułu zatrudnienia w zakładzie rzemieślniczym syna w kwocie nie przekraczającej 24 000 zł rocznie, pod warunkiem zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy.Sąd ten wyraził pogląd, że wnioskodawca podejmując pracę w zakładzie fryzjerskim nie stał się osobą prowadzącą działalność w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników (...) (Dz. U. Nr 40, poz. 235), ponieważ jego uprawnienia do prowadzenia rzemiosła wygasły w dniu 16.X.1978 r.Chociaż wnioskodawca na skutek podjęcia pracy w zakładzie rzemieślniczym syna stał się osobą współpracującą z rzemieślnikiem, to jednak z mocy art. 2 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. nie podlega ubezpieczeniu i w związku z tym brak podstaw w rozumieniu art. 65 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin do zawieszenia mu wypłaty emerytury.W złożonej rewizji nadzwyczajnej Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8.X.1979 r.Rewizja nadzwyczajna zarzuca rażące naruszenie art. 26, 27 i 17 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników i niektórych innych osób prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 235), art. 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych oraz interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.Trafnie podnosi rewizja nadzwyczajna, że okoliczność, iż wnioskodawca jest zatrudniony - stosownie do zawartej z synem umowy o pracę - w połowie obowiązującego pracowników gospodarki uspołecznionej czasu pracy, nie pozbawia go charakteru osoby współpracującej z rzemieślnikiem w rozumieniu art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników i niektórych innych osób prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 235).Zgodnie z art. 27 przepisy tej ustawy dotyczące ubezpieczonych stosuje się odpowiednio do osób współpracujących, ze zmianami wynikającymi z art. 28-32.Oznacza to, że w zakresie ubezpieczenia wnioskodawca zrównany jest z rzemieślnikiem i traktowany jako prowadzący działalność określoną w art. 1 tej ustawy.Zwolnienie od obowiązku ubezpieczenia, wynikające z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia w świetle przepisu art. 17 wymienionej ustawy, z którego wynika, że na czas wykonywania działalności, o której mowa w art. 1, prawo do emerytury lub renty rzemieślniczej ulega zawieszeniu.Powyższe zasady odnoszą się z podanych wyżej względów do wnioskodawcy i dlatego zaskarżony wyrok wchodząc z odmiennych przesłanek narusza cytowane wyżej przepisy prawa.Nieuzasadnione przyznanie wnioskodawcy świadczeń emerytalnych z funduszy społecznych narusza również interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Z powyższych względów i na podstawie art. 421 § 2 in fine i art. 422 § 1 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.