III CB 122/24
PostanowienieIzba Cywilna2026-04-02
Skład orzekający: Adam Redzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na generalnych okolicznościach dotyczących procedury powołania sędziego, spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jego uwzględnienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, aby nie podlegał odrzuceniu, musi wykraczać poza ogólne zarzuty dotyczące procedury powołania sędziego. Wymagane jest wskazanie indywidualnych okoliczności, które wpływają na brak niezawisłości lub bezstronności sędziego w konkretnej sprawie, mając wpływ na wynik postępowania. Samo powołanie sędziego na urząd w określonej procedurze nominacyjnej przed KRS nie stanowi wystarczającej podstawy do budzenia uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności.Stan faktyczny
Powodowie złożyli wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego Marcina Krajewskiego w sprawie I CSK 3665/24. Uzasadnili to wadliwością procedury powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa oraz jego rzekomym lekceważeniem orzeczeń Sądu Najwyższego poprzez nie wyłączanie się od orzekania. Wnieśli również o zawieszenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o zawieszenie postępowania i odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.Pełny tekst orzeczenia
III CB 122/24
POSTANOWIENIE
2 kwietnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Redzik
w sprawie z powództwa K.Ł. i M.Ł.
przeciwko Gminie Miasta […] o zapłatę
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 2 kwietnia 2026 r.,
w przedmiocie wniosku K.Ł. i M.Ł. o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu
Najwyższego Marcina Krajewskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w
sprawie o sygn. I CSK 3665/24:
1. oddala wniosek o zawieszenie postępowania;
2. odrzuca wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego
Sądu Najwyższego Marcina Krajewskiego wymogów
niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. I CSK 3665/24.
(M.M.)
UZASADNIENIE
I.
1. grudnia 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) M.Ł. i K.Ł. (dalej
także: Powodowie) zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o:
1.„stwierdzenie, że konieczne jest ”zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu
Najwyższego - Marcina Krajewskiego, wyznaczonego do rozpoznania sprawy
I CSK 3665/24, wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 29 § 5 Ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 622, dalej:
uSN);
2.wyłączenie SSN Marcina Krajewskiego od rozpoznania sprawy I CSK
III CB 122/24 2
3665/24
3.ewentualnie zawieszenie postępowania w sprawie zainicjowanej
wnioskiem na podstawie art. 29 § 24 uSN w zw. z art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. do czasu
rozpatrzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prawnych
zadanych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 20 października 2023 r., sygn.
IlI CB 40/23 oraz w postanowieniach z 11 stycznia 2024 r., sygn. I ZB 73/32, I ZB
81/23, I ZB 91/23.
W uzasadnieniu wskazano, że SSN Marcin Krajewski został powołany na
urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy
o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 roku,
poz. 3, dalej także: ustawa o zmianie KRS), co stanowi o wadliwości powołania
tego sędziego i wedle orzecznictwa Sądu Najwyższego, w tym uchwały z 23
stycznia 2020 r., I BSA-I-4110- 1/20, skutkuje nieważnością postępowań w których
sędzia ten orzekał. Argumentowano, że mimo treści judykatów Sądu Najwyższego,
SSN Marcin Krajewski nie wyłącza się ze składów orzekających przez co działa
wbrew uchwałom własnego sądu. Świadczy to o lekceważącym stosunku sędziego
do obowiązujących orzeczeń i stanowiska sędziów wyłonionych w procedurze
nominacyjnej, która nie była obarczona wadami.
II.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
II.1. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w ocenie Sądu Najwyższego
konstrukcja jurydyczna procedowania w przedmiocie tzw. testu bezstronności
sędziego powoduje, że skuteczne skorzystanie z tej drogi wyłączenia sędziego ze
składu - na poziomie Sądu Najwyższego - jest trudne do zrealizowania. Słusznie
w liczonych orzeczeniach zwracano na to uwagę (np. postanowienia Sądu
Najwyższego z 15 listopada 2022 r., III CB 5/22). Ponadto postanowieniem z 20
października 2023 r. Sąd Najwyższy w spawie III CB 40/23 skierował do TSUE
pytania prejudycjalne (sprawa C-748/23).
II.2. Niezależnie od powyższego, aktualnie istnieje możliwość złożenia
wniosku w trybie art. 29 § 5 i nast. uSN. Jednakże, zgodnie z art. 29 § 9 i 10 uSN,
III CB 122/24 3
wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności powinien czynić
zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać
żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 29
§ 5 uSN oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami
na ich poparcie. Wniosek niespełniający tych wymagań podlega odrzuceniu bez
wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek
złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
II.3 Brzmienie przywołanych przepisów jednoznacznie wskazuje na to, że
niedopuszczalne jest abstrakcyjne badanie spełnienia przez sędziego wymogów
niezawisłości i bezstronności. Wniosek złożony w trybie art. 29 § 5 uSN nie może
więc opierać się wyłącznie do okoliczności o charakterze generalnym odnoszących
się do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów, lecz indywidualne
okoliczności powołania. Fakty uzasadniające złożenie wniosku muszą wskazywać
na brak niezawisłości lub bezstronności sędziego w konkretnej sprawie ze względu
na indywidualne okoliczności dotyczące jego powołania na urząd (np.
postanowienie Sądu Najwyższego z 6 marca 2025 r., III CB 42/23).
II.4 Sąd Najwyższy stwierdza, że złożony przez Powodów wniosek nie
przedstawia argumentacji pozwalającej uznać, że okoliczności towarzyszące
powołaniu SSN Marcina Krajewskiego i jego postępowanie po powołaniu mają
znaczenie w okolicznościach sprawy I CSK 3665/24 i w ten sposób może to
doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego
wpływ na wynik tej sprawy. Z analizy uzasadnienia wniosku wynika, że zgłoszone
żądanie motywowane jest przede wszystkim faktem powołania SSN Marcina
Krajewskiego na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy o zmianie KRS z 8 grudnia
2017 r., zaś jedynym „zarzutem” odnoszącym się do zachowania tego sędziego jest
to, że - zdaniem Wnioskujących - Sędzia objęty wnioskiem wykazuje lekceważący
stosunek do obowiązujących orzeczeń Sądu Najwyższego (a dokładnie uchwały
z 23 stycznia 2020 r., BSA-I- 4110/1-20), ponieważ „nie wyłącza się” od orzekania
„mimo wadliwości powołania na urząd”. Nie wchodząc w dywagacje na temat mocy
obowiązującej przywołanej uchwały, należy stwierdzić, że we wniosku w żaden
sposób nie odniesiono się do tego, jak przedstawione przez Powodów okoliczności
III CB 122/24 4
wpływają na bezstronność czy niezależność SSN Marcina Krajewskiego w sprawie
I CSK 3665/24.
Zauważyć należy, że fakt, że sędzia „nie wyłącza się” od orzekania w danej
sprawie oznacza jedynie tyle, że w świetle jego wiedzy nie zachodzą okoliczności
budzące uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Wątpliwości tych nie
można zaś wywodzić tylko z tego, że sędzia został powołany na urząd w określonej
procedurze nominacyjnej przed KRS, co zostało szeroko wyjaśnione w uchwale
Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r., III CZP 44/23.
II.5 Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Adam Redzik
(M.M.)
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V CSK 312/19 2020-07-20Czy Sąd Najwyższy powinien sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swoim własnym postanowieniu?
- I CSK 2089/22 2023-02-16Czy Sąd Najwyższy powinien sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swoim własnym postanowieniu?
- V CSK 342/16 2017-06-08Czy Sąd Najwyższy powinien sprostować oczywiste omyłki pisarskie w uzasadnieniu własnego postanowienia?
- IV CSK 524/19 2021-04-23Czy Sąd Najwyższy powinien sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swoim własnym postanowieniu?
- V CO 51/18 2018-06-06Czy Sąd Najwyższy powinien sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swoim własnym postanowieniu?
Powołane przepisy
art. 29 § 5art. 29 § 24art. 177 § 1 pkt 31 KPCart. 29 § 9art. 29
§ 5§ 5§ 24§ 1 pkt 31§ 9
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy