III CO 13/58
UchwałaIzba Cywilna1958-10-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy z dnia 22 marca 1957 r. o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych ze stosunku pracy stosują się do spółdzielczego stosunku pracy?Ratio decidendi
Przepisy ustawy z dnia 22 marca 1957 r. o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych ze stosunku pracy nie stosują się do spółdzielczego stosunku pracy. Ustawa ta, podobnie jak ustawa z dnia 19 listopada 1956 r., reguluje roszczenia wynikające z pracowniczego stosunku pracy w uspołecznionych zakładach pracy, a nie roszczenia członków spółdzielni pracy.Stan faktyczny
Spółdzielnia Pracy Kominiarzy w K. została pozwana o zapłatę 8.404 zł 40 gr. Sąd Wojewódzki w Krakowie przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące stosowania przepisów ustawy z dnia 22 marca 1957 r. o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych ze stosunku pracy do spółdzielczego stosunku pracy. Sprawa dotyczyła roszczeń ze stosunku pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił udzielić negatywnej odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Adolfa G. przeciwko Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy Kominiarzy w K. o 8.404 zł 40 gr., po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Krakowie do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c:"Czy przepisy ustawy z dnia 22 marca 1957 r. o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych ze stosunku pracy stosują się do spółdzielczego stosunku pracy"postanowił udzielić następującej odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneOdpowiedź negatywna na przedstawić: rozstrzygnięcia pytanie wynika z wyra brzmienia ustawy. Przepisy ustawy z dnia 21 marca 1957 r. o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych ze stosunku pracy dotyczą roszczeń, których uregulowanie określiła ustawa z dnia 19 listopada 1956 r. - o uregulowaniu zaległych roszczeń dodatkowych ze stosunku pracy (Dz. U. z 1953 r. Nr 53, poz. 239). W myśl art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1956 r. przez zaległe roszczenia dodatkowe rozumie się wszelkie należności pieniężne i w naturze przysługujące ze stosunku pracy obok wynagrodzenia zasadniczego pracowników uspołecznionych zakładów pracy. Z powyższego wynika, że ustawa reguluje roszczenia z pracowniczego stosunku pracy w uspołecznionych zakładach pracy. Za tego rodzaju wnioskiem przemawia również przepis ustępu 2 omawianego art. 1 ustawy, który mówi, że do roszczeń wymienionych w ust. 1 nie ma zastosowania przepis art. 473 kodeksu zobowiązań, skoro przepis ten ma zastosowanie tylko przy pracowniczym stosunku pracy.Przepisy ustawy z dnia 22 marca 1957 r. mogą mieć zastosowanie jedynie do pracowników Spółdzielni pozostających z nią w pracowniczym stosunku pracy (najemnym), nie mogą zaś mieć zastosowania do członków Spółdzielni pozostających w spółdzielczym stosunku pracy.Ustawa we wszystkich swych postanowieniach używa określeń "pracownik", "pracowniczy", z czego również wynika, że dotyczy ona roszczeń osób pozostających w pracowniczym stosunku pracy w uspołecznionych zakładach pracy, a nie dotyczy członków spółdzielni pracy.Z tych względów należało przedstawione zagadnienie prawne rozstrzygnąć jak w uchwale.
Powiązane orzeczenia
- III PO 30/64 1964-11-30Czy w spółdzielczym stosunku pracy, pod rządem ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach, mają zastosowanie przepisy Kodeksu zobowiązań dotyczące prekluzji roszczeń majątkowych?
- II CR 214/60 1961-04-19Czy rodzina zmarłego członka spółdzielni pracy, który wcześniej pozostawał w pracowniczym stosunku pracy, jest uprawniona do odprawy pośmiertnej na podstawie przepisów o umowie o pracę pracowników umysłowych?
- III PR 64/63 1963-12-23Czy zarzut przedawnienia roszczenia o premię jubileuszową, które stało się wymagalne przed wejściem w życie ustawy o umorzeniu zaległych roszczeń dodatkowych ze stosunku pracy, może zostać uznany za nieskuteczny z uwagi…
- I CR 889/57 1958-05-14Czy postanowienia indywidualnej umowy o pracę dotyczące wysokości wynagrodzenia, które są korzystniejsze dla pracownika niż postanowienia układu zbiorowego pracy, są ważne?
- I PKN 530/99 2000-02-15Czy w przypadku bezprawnego rozwiązania stosunku pracy z przyczyn politycznych, związkowych lub religijnych, objętych ustawą z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych, można dochodzić roszczeń odszkodowawc…
Powołane przepisy
art. 388 KPcart. 1 pkt 1art. 1art. 473
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.