III PO 30/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Szczerski (sprawozdawca). Sędziowie: M. Piekarski, A. Korzeniowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Leona B. przeciwko Spółdzielni Inwalidów w W. o zapłatę, po rozpoznaniu przekazanego przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c. zagadnienia prawnego:"Czy w spółdzielczym stosunku pracy ma zastosowanie art. 473 k.z."?udzielił następującej odpowiedzi:Pod rządem ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 12, poz. 61) roszczenia majątkowe ze spółdzielczego stosunku pracy ulegają prekluzji z art. 473 kod. zob. Uzasadnienie faktyczneStan faktyczny sprawy i uzasadnienie zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Wojewódzki wskazują, że dotyczy ono stanu prawnego obowiązującego od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 12, poz. 61).Odpowiedź na pytanie oparta jest na treści art. 130 wymienionej ustawy. Z mocy tego przepisu w sprawach nie unormowanych przepisami art. 122-129 ustawy i innymi przepisami dotyczącymi stosunku pracy członków spółdzielni pracy oraz postanowieniami statutu - mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące umowy o pracę osób zatrudnionych w przemyśle i handlu.Zarówno przepisy specjalne o spółdzielniach pracy, jak i inne przepisy, do których odsyła art. 130 ustawy z dnia 17 lutego 1961 r., nie zawierają normy regulującej ogólny termin prekluzyjny do dochodzenia roszczeń majątkowych członka spółdzielni i spółdzielni dotyczących spółdzielczego stosunku pracy. "Sprawę" rocznego terminu prekluzyjnego do dochodzenia roszczeń ze spółdzielczego stosunku pracy należy zatem uznać za sprawę "nie unormowaną przepisami dotyczącymi stosunku pracy członków spółdzielni pracy" (art. 130 ustawy z 17 lutego 1961 r.). Różnice między zasadami i szczegółami unormowania stosunku pracy, w którym pozostają osoby zatrudnione w przemyśle i handlu na podstawie umowy o pracę, a osobami pozostającymi w spółdzielczym stosunku pracy - nasuwają wstępny problem, czy "sprawa" (kwestia, przedmiot, zagadnienie) rocznej prekluzji należy do rzędu tych, które uważać należy za nie unormowane w rozumieniu art. 130, i wskutek tego stosować odpowiednio przepisy art. 473 kod. zob. Na pytanie to należy odpowiedzieć twierdząco, gdyż art. 473 kod. zob. należy do istotnych przepisów regulujących termin do dochodzenia roszczeń obu stron stosunku pracy, a funkcja i cel tego przepisu dotyczą także stosunków pracy członków spółdzielni pracy. Stosunki te w omawianym zakresie nie wykazują bowiem odrębności pod rządem cyt. ustawy o spółdzielniach i ich związkach.Wypada przypomnieć podobny problem na tle stosowania art. 473 kod. zob. do pracowników poddanych przepisom rozporządzeń z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę robotników i o umowie o pracę pracowników umysłowych. Na podstawie art. 446 kod. zob. prekluzję z art. 473 kod. zob. stosuje się nie tylko do tych nielicznych grup pracowniczych, do których mają w całości zastosowanie przepisy kod. zob. o umowie o pracę. Nie ulega i nie ulegało wątpliwości, że zagadnienie ("przedmiot") prekluzji należy do kwestii "nie objętych" rozporządzeniami z 16 marca 1928 r., które również przewidywały szczególne terminy prekluzyjne. Ponadto do tych kategorii pracowników stosuje się termin prekluzyjny z art. 14 ust. 2 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. (Dz. U. Nr 2, poz. 11). Z tych przyczyn fakt, że cyt. ustawa o spółdzielniach i ich związkach przewiduje również szczególne wypadki prekluzji w dziale poświęconym spółdzielczości pracy, nie wyłącza odpowiedniego stosowania art. 473 kod. zob. do spółdzielczych stosunków pracy. Przepisy takie, wyznaczające krótsze terminy do dochodzenia niektórych roszczeń dotyczących spółdzielczego stosunku pracy, wyłączają stosowanie art. 473 kod. zob. W pozostałych jednak wypadkach przepis art. 473 kod. zob. stosuje się odpowiednio do roszczeń majątkowych z każdorazowego stosunku spółdzielczego. Termin roczny liczy się od zakończenia konkretnego spółdzielczego stosunku pracy.W sprawie, w której przedstawiono pytanie prawne, dochodzone są roszczenia podlegające rocznej prekluzji, w szczególności roszczenia o wynagrodzenie za pracę i o ekwiwalent urlopowy.