III CO 27/24
Izba Cywilna2024-01-25
Skład orzekający: Władysław Pawlak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 45 § 1 k.p.c. ma zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym o zniesienie separacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego, stwierdzając, że przepis art. 45 § 1 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym. W sprawach o zniesienie separacji właściwość rzeczową sądów okręgowych reguluje art. 567¹ k.p.c., a właściwość miejscową określa się na podstawie przepisów dotyczących rozwodu (art. 508 § 1-3 k.p.c.).Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego w sprawie o zniesienie separacji. Wnioskodawca R. S. złożył wniosek o zniesienie separacji, a sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą VI Ns 61/23. Sąd Okręgowy miał wątpliwości co do właściwości sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 § 1 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
III CO 27/24 POSTANOWIENIE 25 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak na posiedzeniu niejawnym 25 stycznia 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku R. S. z udziałem K. S. o zniesienie separacji, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 3 stycznia 2024 r., VI Ns 61/23, o oznaczenie sądu właściwego, odmawia oznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. (E.C.) UZASADNIENIE (sporządzone w trybie art. 357 § 5 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.) Przepis art. 45 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2015 r., III CO 45/15)
III CO 27/24 2 Zgodnie z art. 567¹ k.p.c. w sprawach o zniesienie separacji właściwe rzeczowo są sądy okręgowe, a miejscowo właściwym jest sąd, w którego okręgu małżonkowie mają wspólne zamieszkanie, a w braku takiej podstawy – sąd miejsca ich wspólnego pobytu. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnego miejsca zamieszkania ani pobytu, wniosek należy zgłosić w sądzie właściwym dla jednego z małżonków, zgodnie z art. 508 § 1-3 k.p.c. Zatem właściwym stosownie do art. 508 § 1 zdanie drugie k.p.c. jest sąd dla miasta st. Warszawy, jeśli małżonkowie nie mają wspólnego miejsca zamieszkania, względnie wspólnego pobytu w Polsce (art. 567¹ k.p.c.) i wnioskodawca nie ma miejsca zamieszkania albo miejsca pobytu w Polsce (art. 508 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.). Jednak zgodnie z art. 508 § 2 k.p.c. w wypadku gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy albo gdy wymagają tego względy celowości, sąd nad nim przełożony (w tym wypadku Sąd Apelacyjny w Warszawie) wyznaczy inny sąd do rozpoznania sprawy. (E.C.) (r.g.)
Powiązane orzeczenia
- III CO 39/20 2020-08-04Jaki sąd jest właściwy do rozpoznania wniosku o zniesienie separacji, gdy sąd pierwotnie właściwy nie został wskazany?
- III CO 696/22 2022-09-22Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli sprawa została już przekazana przez sąd pierwszej instancji do innego sądu po stwierdzeniu swojej niewłaściwości?
- I CO 155/20 2021-01-29Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli sąd okręgowy nie uzasadnił swojego wniosku w trybie art. 45 k.p.c.?
- III CO 557/23 2023-10-26Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli sąd okręgowy nie przedstawił wystarczających argumentów uzasadniających takie oznaczenie na podstawie art. 45 § 1 k.p.c.?
- IV CO 6/21 2021-04-23Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód w trybie art. 45 k.p.c., jeśli Sąd Okręgowy nie przedstawił akt sprawy w sposób umożliwiający ustalenie właściwości?
Powołane przepisy
art. 45 § 1 KPCart. 357 § 5 KPCart. 398art. 391 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 45 KPCart. 567art. 508 § 1art. 508 § 2 KPC§ 1§ 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy