III CO 874/25
Izba Cywilna2025-08-13
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien wyznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy oboje małżonkowie mieszkają za granicą, a sąd pierwszej instancji nie ustalił precyzyjnie miejsca zwykłego pobytu powódki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie wyznacza sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, jeżeli sąd pierwszej instancji nie ustalił precyzyjnie miejsca zwykłego pobytu powódki, mimo że pozew wskazuje na zamieszkiwanie obojga małżonków za granicą. W takiej sytuacji akta sprawy należy zwrócić sądowi pierwszej instancji, aby ten dokonał niezbędnych ustaleń.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, ponieważ pozew wskazywał, że oboje małżonkowie mieszkają poza granicami Polski. Sąd Okręgowy uznał, że brak jest podstaw do ustalenia sądu właściwego na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu, uznając wniosek za przedwczesny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej.Pełny tekst orzeczenia
III CO 874/25 POSTANOWIENIE 13 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 13 sierpnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K.O. przeciwko A.O. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej postanowieniem z 4 lipca 2025 r., I C 1024/25, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zwraca akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej. [M.O.] UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej, w sprawie z powództwa K.O. przeciwko A.O. o rozwód, postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wnioskujący podniósł, że z pozwu wynika, że zarówno powódka jak i pozwany mieszkają i przebywają obecnie poza granicami Polski, w związku z czym brak jest podstaw do ustalenia sądu właściwego na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Okoliczności wynikające z akt postępowania uzasadniały zwrócenie akt Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej.
III CO 874/25 2 Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. Przepis ten często znajduje zastosowanie w sprawach rozwodowych, w sytuacji, w której oboje małżonkowie w dacie wnoszenia pozwu mają miejsce zamieszkania za granicą. W niniejszej sprawie wskazano co prawda w pozwie, że oboje małżonkowie mieszkają obecnie za granicą, ale przypadku powódki zwrócono uwagę, że jej zamieszkiwanie w W. ma mieć charakter tymczasowy. W świetle powyższego wystąpienie przez Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej z wnioskiem o oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu właściwego do rozpoznania sprawy było co najmniej przedwczesne. Sąd wnioskujący powinien bowiem w pierwszej kolejności precyzyjnie ustalić, czy miejscowość, w której obecnie mieszka powódka, może być uznana za jej miejsce zwykłego pobytu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. SSN Kamil Zaradkiewicz [M.O.] [SOP]
Powiązane orzeczenia
- III CO 780/23 2023-11-08Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy powódka wskazała miejsce zamieszkania w Polsce, mimo że małżonkowie mieszkają za granicą?
- II CO 274/20 2021-04-26Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy obie strony posiadają obywatelstwo polskie i zamieszkują za granicą, a sąd pierwszej instancji nie ustalił jednoznacznie miejsca zamies…
- I CO 76/19 2019-11-07Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy strony wskazują w pozwie miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mimo że czasowo przebywają za granicą?
- IV CO 164/21 2021-09-17Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy okoliczności dotyczące miejsca zamieszkania stron nie zostały dostatecznie ustalone?
- IV CO 232/21 2021-10-29Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli strony zamieszkują za granicą, a nie ustalono jednoznacznie braku jurysdykcji sądów polskich?
Powołane przepisy
art. 41 KPCart. 45 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy