III CR 246/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Łubkowski. Sędziowie: Z. Wasilkowska (sprawozdawca), Z. Trybulski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Ryszarda K. o ustalenie treści aktu urodzenia, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Suwałkach z dnia 14 lutego 1963 r., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Suwałkach do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym postanowieniem z dnia 14.II.1963 r. Sąd Powiatowy ustalił treść aktu urodzenia wnioskodawcy w następujący sposób: "Dnia 1 kwietnia 1937 r. w Warszawie urodził się Ryszard K., robotnik rolny, rodzice nieznani".Od powyższego postanowienia wniósł rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości z wnioskiem o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzuca naruszenie art. 23 i art. 41 prawa o aktach stanu cywilnego oraz art. 218 § 1, art. 236 § 1, art. 242 § 1 i art. 326 k.p.c. w związku z art. 4 k.p.n.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna trafnie podnosi, że rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyjaśnienia, jaki jest rzeczywisty przedmiot postępowania w sprawie.Z treści wniosku i załączonych do niego pism wynika, że wnioskodawca używa określonego imienia i nazwiska, jednakże jego pochodzenie nie jest znane, gdyż w wyniku wypadków wojennych został jako dziecko odłączony od rodziców i przebywał następnie w państwowych zakładach wychowawczych. Wnioskodawca nie wyjaśnił we wniosku, skąd pochodzą dane i czy są one prawdziwe. Nie można więc wyłączyć, że chodzi w ogóle nie o rzeczywiste, lecz o przybrane imię i nazwisko. Przy podanych przez wnioskodawcę danych nie może być mowy o ustaleniu treści aktu urodzenia przez organy administracji w trybie art. 21 lub art. 22 prawa o a.s.c., skoro niemożliwe jest ustalenie faktu sporządzenia aktu oraz urzędu, który akt sporządził.Nie jest również możliwe ustalenie treści aktu nie sporządzonego (art. 23 prawa o a.s.c.). Przesłanką bowiem ustalenia treści aktu stanu cywilnego na podstawie art. 23 prawa o a.s.c. jest zebranie przez Sąd rzeczywistych danych podlegających wpisaniu w akcie. Jeśli chodzi o ustalenie treści aktu urodzenia, to ustalić trzeba dane wymienione w art. 32 pkt 1, 2 i 3 prawa o a.s.c. - oprócz imienia dziecka, które wobec niesporządzenia aktu nie mogło być nadane. Gdyby część danych przewidzianych w art. 32 pkt 2 i 3 nie mogła być ustalona, to pozytywne załatwienie wniosku o ustalenie treści nie sporządzonego aktu byłoby mimo to możliwe, pod warunkiem jednak ustalenia co najmniej imion i nazwisk rodziców bądź imienia i nazwiska matki. Jeżeli natomiast dane co do osób rodziców nie mogły być ustalone, to ustalenie treści nie sporządzonego aktu urodzenia było niemożliwe. Ma się wówczas do czynienia z dzieckiem nieznanych rodziców (art. 41 ust. 1 prawa o a.s.c.) bądź z osobą pełnoletnią o nieznanym pochodzeniu (art. 41 ust. 4 prawa o a.s.c.). Dopóki więc w toku ewentualnych dochodzeń Sąd Powiatowy nie doszedł do ustalenia pochodzenia osoby wnioskodawcy, dopóty sprawę niniejszą należało traktować jako sprawę o ustalenie danych przewidzianych w art. 41 ust. 2 prawa o a.s.c.W celu ustalenia właściwego kierunku postępowania Sąd Powiatowy powinien był w drodze wysłuchania wnioskodawcy wyjaśnić, co i z jakiego źródła wie o osobach swych rodziców oraz skąd zna swoją datę i miejsce urodzenia, jak również imię i nazwisko. Gdyby postępowanie nie dostarczyło dostatecznych dowodów co do pochodzenia wnioskodawcy oraz co do osób jego rodziców, to należało dokonać ustaleń i rozstrzygnąć sprawę w ramach art. 41 ust. 2 prawa o a.s.c., kierując się m.in. zasadami wyjaśnionymi w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 11.I.1957 r. 2 CR 1014/56 (OSPiKA 1958, nr 6, poz. 147).W tym stanie rzeczy, wobec zasadności zarzutów rewizji nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na mocy art. 396-398 k.p.c.