III CR 308/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Masłowski, W. Berutowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku małoletniej Heleny B. o zabezpieczenie spadku po Erneście B., na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 1966 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał wniosek małoletniej Heleny B. o zabezpieczenie spadku do Państwowego Biura Notarialnego w Gliwicach według właściwości.Uzasadnienie faktyczneMałoletnia Helena B. we wniosku skierowanym w jej imieniu do Sądu Powiatowego w Gliwicach wniosła o zabezpieczenie spadku pozostałego po jej ojcu, Erneście B. Wniosek wpłynął do Sądu w dniu 8 kwietnia 1966 r.Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na posiedzeniu niejawnym, Sąd Powiatowy w Gliwicach wniosek powyższy odrzucił, podając w uzasadnieniu, że właściwym organem do zabezpieczenia spadku jest państwowe biuro notarialne, co wynika z przepisu art. 633 k.p.c. Jakkolwiek Sąd Powiatowy nie wskazał podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia, to jednak przyjąć należy, iż oparł się w tej mierze na przepisie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. uznając, że wobec właściwości PBN droga sądowa jest niedopuszczalna.Postanowienie Sądu Powiatowego w Gliwicach z dnia 13.IV.1966 r. zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości wnosząc o zmianę tego postanowienia i o przekazanie wniosku do Państwowego Biura Notarialnego w Gliwicach według właściwości.Skarżąca zarzuca naruszenie art. 1 i 200 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut naruszenia art. 1 i 200 k.p.c. jest uzasadniony.Art. 1 kodeksu postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach cywilnych. Zamieszczenie w tym kodeksie przepisów dotyczących dokonywania przez państwowe biuro notarialne określonych czynności z zakresu spraw cywilnych wskazuje, jak trafnie podkreśla rewizja nadzwyczajna, że ustawodawca uznał, iż przed tymi organami toczy się również postępowanie sądowe. Wykonywanie przez państwowe biura notarialne niektórych czynności m.in. z zakresu postępowania spadkowego nie oznacza bowiem, że przed tymi biurami toczy się inne postępowanie, odmienne od drogi sądowej. W przeciwnym razie nie można by znaleźć uzasadnienia dla stosowania w takim postępowaniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego, który jak wskazano na wstępie reguluje wyłącznie postępowanie sądowe (art. 1).Z tych względów art. 200 k.p.c. należy tak interpretować, że przez pojęcie sądu, któremu powinien przekazać sprawę sąd niewłaściwy, rozumieć należy również właściwe biuro notarialne. Wymaga tego bowiem wzgląd na ścisłe powiązanie obu tych organów w ramach postępowania sądowego, jak również socjalistyczne ujęcie zasady formalizmu procesowego, pozbawiające ją rygoryzmu, które w sposób jeszcze konsekwentniejszy niż to czynił dawny k.p.c. znalazło swój wyraz w nowym kodeksie.Z tych względów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, a wniosek przekazaniu Państwowemu Biuru Notarialnemu w Gliwicach według właściwości.