III CR 403/62

PostanowienieIzba Cywilna1962-06-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu w postępowaniu niespornym, stwierdzające prawa do spadku, może być przedmiotem ponownego rozpoznania i zmiany po uprawomocnieniu się, poza przypadkami przewidzianymi w przepisach?
Ratio decidendi
Postanowienia wydane w postępowaniu niespornym, podobnie jak wyroki, korzystają z prawomocności materialnej. Poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach, unormowane w postępowaniu niespornym stosunki prawne nie mogą być ponownie rozpoznawane ani zmieniane. Wniosek o ponowne stwierdzenie praw do spadku po uprawomocnieniu się wcześniejszego postanowienia powinien zostać odrzucony.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Nowym Targu dwukrotnie stwierdzał prawa do spadku po Eugeniuszu Z. Pierwszym postanowieniem z 1958 r. stwierdzono prawa na rzecz wdowy Marii Z. i dzieci Ireny i Leszka Z. Następnie, postanowieniem z 1962 r., na wniosek Marii Z., ponownie stwierdzono prawa do spadku na rzecz wnioskodawczyni po odrzuceniu spadku przez dzieci. To drugie postanowienie zostało zaskarżone rewizją nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek o ponowne stwierdzenie praw do spadku.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross. Sędziowie: S. Białek (sprawozdawca), J. Knap.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Marii Z. o stwierdzenie praw do spadku po Eugeniuszu T. z uczestnictwem Ireny L. i Leszka Z., na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Nowym Targu z dnia 5 stycznia 1962 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i wniosek odrzucił.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem Sądu Powiatowego w Nowym Targu z 21.VIII.1958 r. stwierdzono prawa do spadku po Eugeniuszu Z., zmarłym 30.I.1956 r., na rzecz jego spadkobierców ustawowych: wdowy Marii Z. i dzieci Ireny i Leszka Z.Tenże Sąd stwierdził późniejszym postanowieniem z 5.I.1962 r., na wniosek Marii Z., ponownie prawa do spadku po Eugeniuszu Z. na rzecz wnioskodawczyni tejże Marii Z. po odrzuceniu spadku przez dzieci Irenę i Leszka Z.To ostatnie postanowienie zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną wniesioną w terminie 6-miesięcznym.Rewizja nadzwyczajna słusznie zarzuca naruszenie art. 367 k.p.c. w związku z art. 4 k.p.n. Postanowienia wydane w postępowaniu niespornym korzystają, analogicznie do wyroków, z prawomocności materialnej i - poza wypadkami przewidzianymi w art. 43 i 44 k.p.n. (a jeśli chodzi o stwierdzenie praw do spadku, to poza wypadkami przewidzianymi w art. 70 pr. spadk.) - unormowane w postępowaniu niespornym stosunki prawne nie mogą być przedmiotem ponownego rozpoznania sądowego i ewentualnych zmian.Stosownie zatem do postanowień art. 4 k.p.n. i art. 207 k.p.c. wniosek Marii Z. o ponowne stwierdzenie praw do spadku po Eugeniuszu Z. powinien być odrzucony.Niezależnie od tego należy jeszcze zauważyć, że odrzucenie spadku po Eugeniuszu Z. przez jego dzieci w kilka lat po śmierci spadkodawcy, o której spadkobiercy wiedzieli od dnia, w którym ta śmierć nastąpiła, nie wywierało ze względu na przepis art. 35 pr. spadk. żadnych skutków prawnych.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji z mocy art. 396, 398 oraz art. 387 k.p.c. w związku z art. 4 k.p.n.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 367 KPCart. 4 KPart. 43art. 70art. 207 KPCart. 35art. 396art. 387 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.