III CR 807/56

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stefana P. przeciwko Zakładowi Sieci Elektrycznych w Częstochowie i Józefowi U. o rentę i odszkodowanie, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach, Wydział VIII W Częstochowie z dnia 14 sierpnia 1956 r. zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo w stosunku do Zakładu Sieci Elektrycznych w Częstochowie w całości oraz w części oddalającej powództwo w stosunku do pozwanego Józefa U. o zapłatę kwoty 7406 zł uchyla i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach Wydziałowi VII w Częstochowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowód był zatrudniony jako pomoc montera, w Zakładzie sieci elektrycznych w Częstochowie.W dniu 1 lipca 1954 r. w czasie pracy przy wymianie uszkodzonego transformatora powód został porażony prądem, pozwany bowiem U., który był monterem brygadzistą, nie dopilnował wyłączenia prądu.W związku z tym powód domagał się zasądzenia od Zakładu i pozwanego U. solidarnie kwoty 15 272 zł i renty po 600 zł miesięcznie.Pozwany Zakład wniósł o oddalenie powództwa, wyrokiem bowiem karnym zostało stwierdzonym, że powód stał się niezdolnym do pracy wskutek niewłaściwego wykonania swych obowiązków przez brygadzistę, który nie sprawdził, czy istnieje napięcie prądu na stacji i dopuścił ludzi do pracy, a nie przez naruszenie przez Zakład jego obowiązków wynikających z przepisów o ochronie życia i zdrowia pracowników.Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego U. kwotę 7743 zł 60 gr oraz rentę w kwocie 503 zł miesięcznie, w pozostałej zaś części powództwo oddalił.Zdaniem Sądu powództwo w stosunku do Zakładu jest nieuzasadnione, ponieważ powód w dniu wypadku pracował pod kierownictwem brygadzisty posiadającego odpowiednie wyszkolenie i wyposażenie, nie można więc mówić o naruszeniu przez Zakład obowiązków wynikających z przepisów o ochronie życia i zdrowia pracowników.Odnośnie kosztów dodatkowego odżywiania Sąd uznał, że skoro koszty te wniósł ojciec powoda, to powód nie może żądać ich zwrotu.W rewizji powód zaskarża wyrok w części oddalającej powództwo w stosunku do pozwanego Zakładu w całości, a w stosunku do pozwanego U. - o ile nie uwzględnił Sąd żądania zasądzenia kwoty 7406 zł z tytułu kosztów dodatkowego żywienia powoda w czasie choroby i wnosi o zmianę wyroku i zasądzenie powództwa w całości, względnie o uchylenie wyroku.Skarżący wywodzi, że Sąd pominął materiał dowodowy, z którego wynika, że Zakład naruszył przepisy o ochronie życia i zdrowia pracowników i wynikiem tego była szkoda powoda i Sąd pominął również okoliczność, że powód musi zwrócić ojcu sumy wyłożone przez niego na odżywienie powoda.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Podstawę prawną roszczenia powoda stanowi przepis art. 25 ust. 3 dekretu z dnia 25 czerwca 1934 r. (Dz. U. z 1934 r. Nr 30, poz. 116). Przepis art. 25 dekretu wprowadził istotną zmianę w zakresie odpowiedzialności uspołecznionego Zakładu pracy wobec pracownika za wypadek przy pracy - w porównaniu z dotychczas obowiązującym art. 196 ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym.Warunkiem odszkodowania - według art. 196 u.u.sp. było naruszenie obowiązków wynikających z przepisów o ochronie życia i zdrowia pracowników przez pracodawcę lub jego zastępcę. Art. 25 dekretu przewiduje odpowiedzialność w wypadku naruszenia tych przepisów przez zakład pracy, a więc nie tylko przez osoby sprawujące funkcje kierownicze, ale przez któregokolwiek z pracowników.Ograniczenie odpowiedzialności zakładu pracy za wypadki przy pracy tylko do przypadków działania lub zaniechania osób sprawujących funkcje kierownicze lub nadzór prowadziłoby do koncentracji obowiązków w zakresie bezpieczeństwa pracy tylko w rękach szczupłego grona, co z kolei mogłoby się odbić ujemnie na dbałości innych osób o zaniechanie tego bezpieczeństwa.Odpowiedzialność zakładu pracy na podstawie art. 25 dekretu wynika z obowiązku zespolenia starań całej załogi o zachowanie bezpieczeństwa pracy.Z powyższego wynika, że Sąd Wojewódzki błędnie interpretował przepis art. 25 dekretu z dnia 25 czerwca 1951 r. i dlatego wyrok w części zaskarżonej ulega uchyleniu z mocy art. 384 k.p.c.Błędnym jest również stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że powodowi nie należy się zwrot kosztów dożywienia, gdyż koszty te poniósł ojciec powoda. Sąd Wojewódzki pominął w swych rozważaniach istotną dla sprawy okoliczność zeznaną przez ojca powoda, że powód obowiązany jest mu zwrócić koszty tego dożywiania. Szkoda zatem powoda polega w tym wypadku na zaciągnięciu zobowiązania, które musi spełnić.Zasadna jest zatem rewizja i w tej części, w której zwalcza oddalenie żądania zapłaty kwoty 7406 zł tytułem dodatkowego odżywiania w czasie choroby.