III CR 984/60
WyrokIzba Cywilna1961-11-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fotografie wysłane na konkurs fotograficzny, na których nie uwidoczniono wyraźnie zastrzeżenia prawa autorskiego, mogą być przedmiotem ochrony prawa autorskiego i uzasadniać roszczenia odszkodowawcze?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że fotografie wysłane na konkurs fotograficzny, na których nie uwidoczniono wyraźnie zastrzeżenia prawa autorskiego, nie są przedmiotem prawa autorskiego w rozumieniu art. 2 § 1 ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim. W związku z tym powodowi nie przysługują żadne roszczenia wobec pozwanego wydawnictwa z tytułu naruszenia praw autorskich.Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego wydawnictwa zapłaty podwójnego honorarium autorskiego oraz ogłoszenia wyroku, twierdząc, że naruszono jego prawa autorskie przez zamieszczenie jego zdjęć w kalendarzu bez podania nazwiska autora. Pozwany twierdził, że zdjęcia zostały wysłane na konkurs, a prawa autorskie nie zostały wyraźnie zastrzeżone. Sąd Wojewódzki początkowo zasądził część roszczeń, ale po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy, ostatecznie oddalił powództwo.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, utrzymując w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego oddalający powództwo.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 20 listopada 1961 r. sprawy z powództwa Józefa D. przeciwko Wydawnictwu Literackiemu w K. o zapłatę na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 6 maja 1960 r., sygn. akt II C 209/60 rewizję oddala. Uzasadnienie faktycznePowód, twierdząc, że pozwane Wydawnictwo naruszyło jego prawa autorskie przez zamieszczenie w Kalendarzu Śląskim trzech zdjęć: "Kościółek w Pielgrzymowicach", "Ślązaczka z Ustronia" i "Taniec Góralski" nie podając nazwiska autora, żądał zasądzenia na jego rzecz podwójnego honorarium autorskiego w kwocie 2862,40 zł oraz ogłoszenia wyroku w miesięczniku "Fotografia" i w gazecie "Dziennik Zachodni" na koszt pozwanego Wydawnictwa. Strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa, zarzucając, że zawarła z powodem umowę w dniu 24 grudnia 1954 r. na reprodukcję w Kalendarzu Śląskim dwóch zdjęć i zapłaciła mu umówione wynagrodzenie w kwocie 390 zł, zaś za trzecie zdjęcie - "Ślązaczka z Ustronia" - wyraziła gotowość zapłacenia powodowi należnego honorarium autorskiego. Pozwana zarzuciła w końcu, że zarówno prawa autorskie powoda do tych zdjęć, jak i wynikające z tego prawa roszczenia uległy przedawnieniu, albowiem kalendarz ukazał się w sprzedaży w 1954 roku, pozew zaś wpłynął do Sądu w sierpniu 1958 r. Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 12 lutego 1959 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda 960 zł i nakazał jednorazowe ogłoszenie wyroku w najbliższym numerze miesięcznika "Fotografia" na koszt pozwanego, w pozostałej zaś części powództwo oddalił. Sąd Najwyższy wskutek rewizji pozwanego uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego w części zasądzającej i orzekającej o kosztach procesu i w tym zakresie sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 6 maja 1960 r. oddalił powództwo, przy czym uzasadnił to rozstrzygnięcie w sposób następujący: "Sąd Najwyższy uchylając wyrok w części zasądzającej stronę pozwaną na zapłatę powodowi 960 zł z odsetkami zwłoki i kosztami procesu oraz zasądzającej jednorazowe ogłoszenie wyroku w najbliższym numerze miesięcznika "Fotografia" na koszt strony pozwanej - z tytułu naruszenia praw autorskich powoda przez zamieszczenie jego zdjęć w Kalendarzu Śląskim - polecił ustalenie, czy na zdjęciach zużytkowanych przez powoda wyraźnie uwidoczniono zastrzeżenie prawa autorskiego. Rozpatrując ponownie sprawę Sąd Wojewódzki na podstawie wyjaśnień powoda ustalił, że na fotografiach zużytkowanych przez pozwane Wydawnictwo nie było uwidocznionego zastrzeżenia praw autorskich powoda, albowiem zdjęcia te wysłał on na konkurs fotograficzny, a nie ma zwyczaju zamieszczania na zdjęciach wysyłanych na konkurs zastrzeżenia praw autorskich. Skoro w myśl art. 2 § 1 ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim utwór wykonany sposobem fotograficznym jest przedmiotem prawa autorskiego tylko wówczas, jeżeli niezależnie od posiadania cech artystycznych uwidocznione są na nim wyraźnie zastrzeżenia prawa autorskiego - przedmiotowe zdjęcia nadesłane przez powoda na konkurs fotograficzny, a zużytkowane przez pozwane przy wydawaniu Kalendarza Śląskiego, nie mogą być przedmiotem praw autorskiego, a wobec tego powództwo musi ulec oddaleniu". Rewizja powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego nie jest uzasadniona. Skarżący nie zwalcza ustalenia zaskarżonego wyroku, że na fotografiach zużytkowanych przez pozwanego powód nie uwidocznił wyraźnie zastrzeżenia prawa autorskiego. Wobec tego, jak to Sąd Najwyższy wyjaśnił już w poprzednim swym wyroku, fotografie powoda w ogóle nie były przedmiotem prawa autorskiego (art. 2 § 1 ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim - Dz. U. Nr 34, poz. 234) i powodowi żadne roszczenia wobec pozwanego na podstawie przepisów prawa autorskiego nie służą. Z tych zasad rewizja ulega oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- I CR 331/64 1965-01-06Czy fotografie, nawet zawierające elementy artystyczne, stanowią przedmiot prawa autorskiego, jeśli nie umieszczono na nich wyraźnego zastrzeżenia prawa autorskiego?
- II CSK 271/09 2009-11-25Czy fotografie reporterskie, wykonane na zlecenie i sprzedane, mogą stanowić przedmiot prawa autorskiego, a ich eksponowanie na wystawie bez zgody autora i oznaczenia jego autorstwa narusza jego autorskie prawa osobiste?
- IV CR 127/76 1976-10-05Czy fotografie dokumentacyjne eksponatów muzealnych, pozbawione cech twórczej samodzielności i inwencji artystycznej, podlegają ochronie prawa autorskiego?
- I CZ 36/73 1973-11-04Czy sprawa o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z dzieła fotograficznego, do którego przysługuje prawo autorskie, stanowi sprawę o ochronę praw autorskich w rozumieniu art. 17 pkt 2 k.p.c.?
- I CR 163/64 1964-10-11Czy fotosy wykonane w ramach stosunku pracy, bez uwidocznionego zastrzeżenia prawa autorskiego, stanowią przedmiot prawa autorskiego i uzasadniają roszczenie o wynagrodzenie za ich wykorzystanie?
Powołane przepisy
art. 2 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.