I CR 163/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross.Sędziowie: Z. Masłowski, R. Czarnecki (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława U. przeciwko Wydawnictwom A. i F. w W. o 17.940 zł, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 17 kwietnia 1961 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePowód utrzymuje, że Wydawnictwa A. i F. wydały książkę "Film o młodym Chopinie". W książce tej, bez zgody powoda, zamieściły zrobione przez niego fotosy. Powód domaga się więc od pozwanych Wydawnictw wynagrodzenia, w związku z wykorzystaniem przez nie fotosów, w sumie 17.940 zł.Według ustaleń Sądu Wojewódzkiego powód był pracownikiem Wytwórni Filmów Fabularnych i w ramach stosunku pracy wykonał fotosy do filmu "Młodość Chopina". Na fotosach nie było uwidocznione zastrzeżenie prawa autorskiego i Wytwórnia udostępniła bezpłatnie fotosy Wydawnictwom. Dlatego też Sąd Wojewódzki nie uwzględnił żądania.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę wskutek rewizji powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Według art. 1 prawa autorskiego każdy utwór artystyczny, ustalony w jakiejkolwiek postaci, jest przedmiotem prawa autorskiego. Utworem artystycznym może być również utwór wykonany sposobem fotograficznym. Jednakże w myśl art. 2 § 1 prawa autorskiego utwór wykonany sposobem fotograficznym jest przedmiotem prawa autorskiego, jeżeli na utworze uwidoczniono wyraźnie zastrzeżenie prawa autorskiego.Na gruncie powołanych przepisów utwory wykonane sposobem fotograficznym, m.in. fotosy, choćby zawierały w sobie artystyczne elementy twórcze, a więc choćby były utworami artystycznymi, same przez się nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego. Fotosy będące utworami artystycznymi stają się przedmiotem prawa autorskiego dopiero w razie spełnienia przesłanki dodatkowej, mianowicie wyraźnego uwidocznienia na fotosach zastrzeżenia prawa autorskiego.Zastrzeżenie to stanowi zatem przesłankę powstania prawa autorskiego do fotosów, a w konsekwencji i do ochrony według tego prawa. Ustawa zaś nie przewiduje, by przesłanka, o której mowa, mogła być zastąpiona - ze skutkiem powstania prawa autorskiego i jego ochrony - przez inną, np. przez uwidocznienie w książce, kto sporządził fotosy.Powód nie zamieścił na fotosach zastrzeżenia prawa autorskiego. Już więc z tego względu prawo autorskie powoda do fotosów nie powstało, wobec czego powodowi nie przysługuje na podstawie prawa autorskiego wynagrodzenie od Wydawnictw w związku z wykorzystaniem przez niego fotosów.Co się tyczy odpowiedzialności poza sferą ochrony prawa autorskiego, to Wydawnictwa zamieściły w książce fotosy udostępnione bezpłatnie przez Wytwórnię. Z tego względu nie odpowiadają one wobec powoda również według przepisów o niesłusznym wzbogaceniu (art. 123 i nast. k.z.).Ponieważ powód nie skierował roszczenia przeciwko Wytwórni, odpada potrzeba rozważenia, czy Wytwórnia była uprawniona do udostępnienia fotosów Wydawnictwom.Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji (art. 383 k.p.c.).