III CRN 217/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN A. Gola. Sędziowie SN: S. Dmowski (sprawozdawca), J. Nanys.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "U siebie II" w W. przeciwko Józefowi K. o eksmisję z garażu na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 10 czerwca 1976 r.1) uchylił zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 29 kwietnia 1976 r. i oddalił powództwo;2) nakazał ściągnąć od powodowej Spółdzielni na rzecz Skarbu Państwa (Kasa Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy) kwotę 500 zł tytułem opłaty sądowej od rewizji nadzwyczajnej.Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy dla m. st. Warszawy wyrokiem z dnia 29 kwietnia 1976 r. orzekł eksmisję pozwanego Józefa K. z garażu znajdującego się na posesji nr 217 w W., stanowiącego własność powodowej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "U Siebie II" w W. Sąd ten ustalił, że pozwany K. otrzymał przydział spornego lokalu w 1951 r. od Ministerstwa Kolei - I Oddziału Drogowego PKP w W., który w tym czasie administrował przedmiotową nieruchomością.Po przejęciu nieruchomości z powrotem przez powodową Spółdzielnię pozwany nie będący jej członkiem płacił czynsz tej Spółdzielni. Spółdzielnia po raz pierwszy wypowiedziała umowę najmu w 1964 r. Na skutek odwołania się pozwanego zaniechała podejmowania dalszych kroków w stosunku do niego. W 1975 r. Spółdzielnia ponownie wypowiedziała umowę na koniec czerwca 1975 r., a następnie wystąpiła z powództwem o eksmisję.Biorąc pod uwagę takie ustalenia, Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie Spółdzielni oparte na przepisie art. 222 k.c. jest uzasadnione. Przyjął, że pozwanemu nie przysługuje ochrona przewidziana w art. 61 ust. 2 prawa lokalowego z dnia 10 kwietnia 1974 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 84), gdyż - po pierwsze - nie ma on decyzji o przydziale, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, a po drugie - ust. 2 obejmuje ochroną najemców lokali, a nie garaży.Sąd Wojewódzki w Warszawie rozpoznając sprawę na skutek rewizji pozwanego, wyrokiem z dnia 10 czerwca 1976 r. oddalił rewizję, podzielając pogląd Sądu I instancji, że pozwany nie ma tytułu prawnego w postaci decyzji o przydziale lokalu w rozumieniu art. 61 ust. 1 prawa lokalowego i w związku z tym nie może korzystać z ochrony przewidzianej w tym przepisie.Powyższy wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną, w której, podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 61 prawa lokalowego z dnia 10 kwietnia 1974 r. (Dz. U. Nr 14 poz. 84), zgłosił wniosek o uchylenie tego wyroku, jak również wyroku Sądu Rejonowego i o oddalenie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, uwzględniając rewizję nadzwyczajną, miał na uwadze, co następuje:Chociaż w sprawie brak jest pisemnej decyzji, to bezsporne jest, iż pozwany wszedł w posiadanie garażu na podstawie przydziału wydanego mu przez jednostkę administracyjną Ministerstwa Kolei, a mianowicie przez I Oddział Drogowy PKP w W.W tej sytuacji do rozważenia pozostaje jedynie zagadnienie prawne, czy pozwanemu, jako najemcy garażu, przysługuje ochrona z art. 61 prawa lokalowego z 1974 r. Zdaniem Sądu Najwyższego zarzut rewizji nadzwyczajnej rażącego naruszenia tego przepisu jest uzasadniony. Wbrew odmiennemu poglądowi Sądów obu instancji w ust. 1 nie mówi się o decyzji o przydziale wydanej przez organ lokalowy, ale ogólnie o zajmowaniu lokalu, w tym i garażu na podstawie decyzji o przydziale. Gdy się weźmie pod uwagę to, że przepis art. 9 ust. 1 dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami (jednolity tekst: Dz. U. z 1950 r. Nr 36, poz. 343) przewidywał, iż w budynkach pozostających pod zarządem i w użytkowaniu władz, urzędów i instytucji wydawanie decyzji o przydziale leżało w gestii instytucji administrującej budynkiem, która miała jedynie obowiązek zawiadamiania władzy kwaterunkowej o wydaniu przydziału, to trzeba dojść do wniosku, że przydział wydany pozwanemu w 1951 r. jest równoznaczny z decyzją o przydziale w rozumieniu art. 61 ust. 1 prawa lokalowego. Nie można podzielić przy tym stanowiska pełnomocnika powodowej Spółdzielni, iż przydział jest nieważny, jako wydany z obraz art. 15 dekretu o publicznej gospodarce lokalami. Po pierwsze - art. 15 nie zawierał zakazu przydzielenia lokali użytkowych osobom nie wykonującym zawodu związanego z koniecznością posiadania takiego lokalu, lecz jedynie przewidywał, że osobom posiadającym odpowiednie kwalifikacje zawodowe przysługuje pierwszeństwo do uzyskania lokalu użytkowego, po drugie zaś - skoro pozwany miał samochód, to posiadał kwalifikacje wymagane w tym przepisie.Pozostaje do rozważenia kwestia, czy przepis art. 2 prawa lokalowego z dnia 10 kwietnia 1974 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 84) nie ogranicza ochrony tylko do najemców zajmujących lokale mieszkalne w budynkach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Z porównania bowiem ust. 1 i 2 art. 61 prawa lokalowego wynika, że w obu tych przepisach chodzi zarówno o lokale mieszkalne, jak i garaże.Ustęp 2 zamieszczony został nie w celu ograniczenia uprawnień najemców garaży w budynkach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, lecz w celu uregulowania odpłatności za korzystanie z lokali spółdzielczych w sposób odmienny na zasadach obowiązujących członków spółdzielni. Gdyby ust. 2 odnosił się jedynie do lokali mieszkalnych, wówczas ustawodawca użyłby określenia "lokal mieszkalny".Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną i dlatego orzekł jak w sentencji wyroku (art. 422 § 1 k.p.c.).