III CRN 230/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN R. Czarnecki (sprawozdawca). Sędziowie SN: A. Gola, J. Szachułowicz.SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, E. Wiśniewskiej, po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 1981 r. sprawy z powództwa Skarbu Państwa Urzędu Miasta i Gminy w Pleszewie przeciwko Janowi i Józefie małż. W. o unieważnienie aktu notarialnego na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego DK III Pc 1282/81 od wyroku Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 16.X.1980 r., sygn. akt I C 598/80oddalił rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneW sprawie jest bezsporne, że decyzją z dnia 26.XI.1976 r. naczelnik Miasta i Gminy w P. wytypował do sprzedaży budynek "dwurodzinny" położony w K. wraz z działką przydomową stanowiącą własność Skarbu Państwa. Wykaz załączony do tej decyzji wymienia dom czterorodzinny bliźniaczy, wzniesiony na działce nr 5/1 i 5/2 o obszarze 3000 m2. W budynku wytypowanym do sprzedaży najemcy Jan i Józefa W. zajmują 2 pokoje z kuchnią na parterze, a najemcy Stanisław i Janina D. - takie samo mieszkanie na piętrze.Decyzją z dnia 28.X.1977 r. Urząd Miasta i Gminy postanowił sprzedać Janowi W. budynek mieszkalny obejmujący 6 izb, wzniesiony na działce nr 5/1 o obszarze 1500 m2, a także wymienioną działkę. Z kolei umową zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 9.X.1978 r. Skarb Państwa sprzedał Janowi i Józefie W. działkę nr 5/1 o obszarze 0,15 ha zabudowaną budynkiem mieszkalnym obejmującym 6 izb.Decyzją z dnia 15.IX.1979 r. Urząd Wojewódzki wznowił postępowanie w wyniku żądania Stanisława D., i uchylił decyzję z dnia 28.X.1977 r., a następnie Skarb Państwa wystąpił przeciwko małżonkom W. o unieważnienie umowy zawartej w dniu 9.X.1978 r.Wyrokiem z dnia 16.X.1980 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo.Od powołanego wyroku w dniu 23.IX.1981 r. Prokurator Generalny PRL złożył rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak to zasadnie podnosi rewizja nadzwyczajna, w sprawie chodzi o sytuację przewidzianą w art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.), w której może nastąpić sprzedaż gruntu. Skarb Państwa władny był więc sprzedać osobom fizycznym działkę zabudowaną, a nie oddać im w użytkowanie wieczyste tę działkę. Sąd Rejonowy miał na względzie zebrany materiał dowodowy, w szczególności zeznania funkcjonariuszy Urzędu Miasta i Gminy w P. Jana K. i Marii B., według których sprawa sprzedaży spornego budynku została częściowo przygotowana już przez były Urząd Powiatowy, a "decyzja Urzędu Miasta i Gminy o sprzedaży połowy nieruchomości była oparta na opinii biegłego z dziedziny budownictwa oraz opinii budowlanej". Tym samym osoba posiadająca wiadomości specjalne musiała stwierdzić, że mały dom bliźniaczy (obejmujący 4 samodzielne lokale mieszkalne) rozdzielony jest fizycznie pionową ścianą na całej swej wysokości na dwie odrębne części. Nie zmienia tego stanowiska okoliczność, że wspomniana ściana rozdzielająca nie ma odporności ogniowej klasy 3. Wymaganie to bowiem dotyczy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, a niezachowanie tego warunku o charakterze tylko technicznym nie oznacza, że dom bliźniaczy nie jest rozdzielony pionową ścianą na dwie odrębne samodzielne części. Gdy zaś to nastąpiło, zgodnie z art. 134 k.c. oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - prawo lokalowe (Dz. U. Nr 14, poz. 84) samodzielna część domu bliźniaczego może być domem jednorodzinnym.Dalej według treści akt administracyjnych już w 1972 r. Skarb Państwa podjął pierwsze kroki w celu sprzedaży domu, o który chodzi w sprawie. A zatem dom ten został wybudowany przed dniem 1.VIII.1974 r., tj. dniem wejścia w życie prawa lokalowego. Sąd Rejonowy nie dysponował danymi co do powierzchni użytkowej nabytej przez Jana i Józefę W. części domu bliźniaczego i dopiero w postępowaniu wywołanym złożeniem rewizji nadzwyczajnej Jan i Józefa W. przytoczyli twierdzenie, że powierzchnia ta wynosi 86 m2. Niemniej jednak z decyzji z dnia 28.X.1977 r. oraz z umowy z dnia 19.X.1978 r. wynikało, że część domu bliźniaczego obejmuje 6 izb. W myśl zaś § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego (Dz. U. Nr 26, poz. 152 ze zm.) powierzchnia użytkowa domu jednorodzinnego wybudowanego przed dniem wejścia w życie prawa lokalowego może być nawet większa od 110 m2, jeżeli dom obejmuje nie więcej niż 6 izb.Wreszcie stosownie do art. 134 k.c. oraz art. 3 ust. 1 pr. lok. samodzielna część domu bliźniaczego, która nie przekracza rozmiarów określonych przez właściwe przepisy, jest domem jednorodzinnym, jeżeli jest przeznaczona do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych właściciela i jego bliskich. Dom jednorodzinny może obejmować i dwa, i więcej samodzielnych lokali mieszkalnych, z których nawet wszystkie są oddane w najem osobom trzecim, jeżeli dom ten nie przekracza rozmiarów określonych przez właściwe przepisy, wystarcza bowiem, że cały ten dom jest przeznaczony na przyszłość do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych właściciela i jego bliskich.Omówione warunki Jan i Józefa W. spełnili i dlatego nabyli dom jednorodzinny.Sprzedaż nieruchomości państwowej osobie fizycznej dopuszczalna jest tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie, m.in. w wyżej powołanej ustawie o gospodarce terenami. Jednakże co się tyczy tej ustawy, to żaden przepis nie ogranicza wyboru Skarbu Państwa w sytuacji, gdy przewidziany do sprzedaży dom mieszkalny może być sprzedany bądź jako dom jednorodzinny, bądź jako dom, w którym lokale są sprzedawane na odrębną własność. Skoro Skarb Państwa przewidział do sprzedaży dom jednorodzinny, który Jan i Józefa W. nabyli, a art. 14 ust. 2 ustawy o gospodarce terenami dotyczy lokali sprzedawanych na odrębną własność, to nawet nie mogło nastąpić naruszenie tego przepisu. Małżonkowie W. nabyli tylko jeden dom jednorodzinny i nic ponadto. Nie nastąpiło więc również naruszenie art. 14 ust. 3 ustawy o gospodarce terenami.Na tle tego, co powiedziano, brak podstaw do uznania, żeby umowa z dnia 19.X.1978 r. była nieważna.Gdy przeto wyrok Sądu Rejonowego w ostatecznym wyniku odpowiada prawu, rewizja nadzwyczajna nie może być uwzględniona (art. 421 § 1 k.p.c.).