III CRN 350/69

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa małol. Joanny R. obecnie K. przeciwko Jerzemu K. o ustalenie ojcostwa i roszczenia z nim związane, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 28 października 1968 r., uchylił zaskarżony wyrok w części zmieniającej wyrok Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 1968 r. odnośnie renty alimentacyjnej i w tej części rewizję pozwanego od wymienionego wyroku Sądu Powiatowego oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 1968 r. w sprawie II. C. 1721/67 ustalił, że pozwany Jerzy K. jest ojcem powódki Joanny R., nadał jej nazwisko pozwanego, orzekł, że pozwanemu będzie przysługiwała władza rodzicielska oraz zasądził od pozwanego na rzecz powódki tytułem alimentów kwotę 700 zł miesięcznie. Ustalając zakres obowiązku alimentacyjnego pozwanego, Sąd Powiatowy ustalił, że matka powódki pobiera wynagrodzenie w kwocie 2.700 zł miesięcznie brutto plus 2.000 zł rocznie tytułem wysługi lat, że mieszka w pokoju sublokatorskim z odpłatnością 700 zł miesięcznie i za opiekę nad dzieckiem płaci 400 zł miesięcznie, że pozwany natomiast, z zawodu prawnik, pobiera miesięcznie wynagrodzenie w kwocie 3.960 zł netto i nie posiada nikogo na utrzymaniu. Na tej podstawie Sąd Powiatowy uznał, że kwota 700 zł miesięcznie będzie współmierna do potrzeb dziecka i możliwości zarobkowych pozwanego, któremu na własne wydatki pozostanie kwota 3.000 zł miesięcznie.Sąd Wojewódzki w Szczecinie wyrokiem z dnia 28 października 1968 r. w częściowym uwzględnieniu rewizji pozwanego zmienił powyższy wyrok Sądu Powiatowego w części dotyczącej alimentów w ten sposób, że zamiast kwoty 700 zł zasądził kwotę 300 zł miesięcznie, uważając, że potrzeby rocznego dziecka nie są aż tak duże, by ojciec musiał przyczyniać się do ich zaspokajania aż kwotą 700 zł miesięcznie.Wyrok Sądu Wojewódzkiego z powodu rażącego naruszenia art. 135 § 1 k.r. i op., art. 390 § 1 k.p.c. oraz naruszenia interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w części zmieniającej wyrok Sądu Powiatowego odnośnie renty alimentacyjnej i oddalenia również w tej części rewizji pozwanego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafny jest zarzut skarżącego, że zaskarżony wyrok wydany został z rażącym naruszeniem powołanych w rewizji nadzwyczajnej przepisów prawa i że jaskrawo narusza interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, związany z ochroną praw małoletniego dziecka.Sąd Wojewódzki, wbrew obowiązkowi wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ocenił usprawiedliwione potrzeby uprawnionego dziecka jedynie na podstawie jego wieku. Sąd w tym zakresie przeoczył, że usprawiedliwione potrzeby powinny być oceniane nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu dziecka, jego środowiska, możliwości zarobkowych zobowiązanych do jego utrzymania i całego szeregu okoliczności każdego konkretnego wypadku. W szczególności pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te w praktyce pozostają we wzajemnej zależności i obie przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustaleniu przez Sąd wysokości alimentów.Powyższym przesłankom odpowiadało rozstrzygnięcie Sądu Powiatowego w Szczecinie uwzględniające zarówno trudną sytuację matki dziecka, związaną ze znaczną wysokością wydatków na mieszkanie, konieczność pozostawania dziecka pod opieką osób trzecich za odpłatnością w kwocie 400 zł miesięcznie, środowisko dziecka, jak również znaczną stosunkowo wysokość miesięcznego wynagrodzenia zobowiązanego ojca oraz brak po jego stronie osób, na utrzymanie których zobowiązany byłby łożyć.Nie zachodziły zatem uzasadnione podstawy z art. 390 § 1 k.p.c. do zmiany wyroku Sądu Powiatowego przez obniżenie zasądzonych alimentów. Zasądzona bowiem przez Sąd kwota alimentów znajdowała pełne brzmienie w treści art. 135 § 1 k.r. i op.Należy nadto zwrócić uwagę na sprzeczność sentencji zaskarżonego wyroku z jego uzasadnieniem, polegającą na tym, że Sąd Wojewódzki uznał w nim za odpowiednią wysokość alimentów kwotę 350 zł miesięcznie, w sentencji natomiast zasądził jedynie kwotę 300 zł miesięcznie.Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 422 § 1 k.p.c. uwzględnił rewizję nadzwyczajną.