III CSK 140/17
WyrokIzba Cywilna2017-10-05
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na podstawie oczywistej zasadności (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) została prawidłowo uzasadniona, jeśli zarzuty naruszenia prawa materialnego są lakoniczne i opierają się na odmiennej interpretacji okoliczności faktycznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego o charakterze oczywistym, co jest wymogiem dla podstawy z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Uzasadnienie skargi było lakoniczne, opierało się na kwestionowaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, oraz nie przedstawiło wystarczającej argumentacji prawnej potwierdzającej oczywistość naruszenia przepisów.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego na podstawie przepisów dotyczących odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy. Sąd Okręgowy zasądził dochodzoną kwotę, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego. Pozwany złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu błędną wykładnię przepisów art. 6471 § 1 i 5 k.c. oraz art. 65 § 2 k.c. Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2717 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 140/17 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa Z. S.A. w K. przeciwko M. sp. z o.o. w N. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 października 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt I ACa (...), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2717,- (dwa tysiące siedemset siedemnaście) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego). UZASADNIENIE Pozwane M. Sp. z.o.o. w N. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 listopada 2016 r., oddalającego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 lutego 2016 r., którym zasądzono na rzecz powoda Z. S.A. w K. kwotę 119 212 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 21 maja 2014 r. do dnia zapłaty. Sąd Najwyższy, oceniając – na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. – skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:
2 Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rola nie polega zatem na korygowaniu ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. W ramach tzw. przedsądu Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. czy występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania z uzasadnieniem jest oddzielną jednostką redakcyjną skargi kasacyjnej, uregulowaną w art. 3984 § 2 k.p.c. Nie jest wystarczające odwołanie się do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej, nawet jeżeli wskazano w nim tożsame argumenty (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16 – nie publ.). Postanowienie w przedmiocie przyjęcia skargi do rozpoznania zapadają bowiem podczas innego posiedzenia i w innym składzie niż rozpoznanie skargi kasacyjnej (art. 39810 zd. 2 k.p.c.). W niniejszej skardze oparto się na przyczynie wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc, że oczywista zasadność skargi wynika z dokonanej przez Sąd Apelacyjny błędnej wykładni przepisów prawa materialnego art. 6471 § 1 oraz 6471 § 5 k.c. pozostającej w związku z naruszeniem art. 65 § 2 k.c. Skarżący zakwestionował dokonaną przez Sąd Apelacyjny ocenę, że w okolicznościach sprawy doszło do wyrażenia przez pozwanego w sposób czynny dorozumiany zgody w rozumieniu art. 6471 § 2 k.c. na zawarcie umowy przez wykonawcę z powodem jako podwykonawcą i podkreślił, że treść wskazanych przepisów sposób wyraźny i zrozumiały określa warunki, na jakich może dojść do powstania solidarnej odpowiedzialności pozwanego inwestora. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się także na naruszenie art. 65 § 2 k.c. poprzez błędną wykładnię postanowień umowy pomiędzy pozwanym a wykonawcą dotyczących warunków prawidłowego zgłoszenia podwykonawcy.
3 Dla skutecznego powołania w skardze przyczyny określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 – nie publ.). Musi wystąpić kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w braku skutku polegającego na wydaniu oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym – jego zdaniem – Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Uzasadnienie wskazanej przyczyny przedstawione w skardze w oczywisty sposób nie odpowiada tym wymogom. Po pierwsze oparte jest na zakwestionowaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i przedstawieniu własnej interpretacji okoliczności faktycznych sprawy, odmiennych od ustaleń poczynionych przez sąd odwoławczy, co w myśl art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c. jest niedopuszczalne. Po drugie w zakresie dotyczącym kwestionowania oceny prawnej skarga jest lakoniczna i w zasadzie ograniczona do przytoczenia przepisów oraz twierdzeń skarżącego o ich niewątpliwym naruszeniu przez Sąd Apelacyjny. Skarżący powołuje się wyłącznie na stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lutego 2016 r. (III CZP 108/15, OSNC 2017/2/14), zgodnie z którym skuteczność wyrażonej w sposób dorozumiany zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest uzależniona od zapewnienia mu realnej możliwości zapoznania się
4 z postanowieniami tej umowy. Czyni to jednak w oderwaniu nie tylko od okoliczności faktycznych sprawy, ale także od dokonanej przez Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ich oceny prawnej w kontekście jednolitych poglądów wyrażanych w orzecznictwie, w tym w powołanej uchwale. Skarżący pomija także, że wymaganie zgody inwestora na zawarcie umowy wykonawcy z podwykonawcą zostało określone w przepisie art. 6471 § 2 k.c., którego naruszenia nie zarzucono ani we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ani w treści samej skargi. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. a contrario odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. 2015 poz. 1804). aj
Powiązane orzeczenia
- III CSK 295/16 2017-01-19Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z zarzucanym naruszeniem przepisów dotyczących wykładni oświadczeń woli i umów?
- IV CSK 411/17 2018-01-18Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa lub wydan…
- IV CSK 61/19 2019-07-10Czy skarga kasacyjna, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy zachodzi potrzeba wykładni przepi…
- II CSK 329/14 2014-12-04Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia do rozpoznania określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy jej uzasadnienie nie wykazuje oczywistej zasadności ani potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących po…
- IV CSK 528/17 2018-04-16Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o przyjęcie do rozpoznania, w szczególności czy wykazano oczywistą zasadność naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 39810art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 6471 § 1art. 65 § 2 KCart. 6471 § 2 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1art. 98 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy